Milieu – samenvatting:
1. Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG): (examen)
De SDG kunnen gerangschikt worden volgens drie groepen van doelstellingen of thema’s die in het Engels
met de letter P beginnen.
1. People (= voor mensen, welzijn)
Omvat zes doelstellingen met een sociale dimensie die o.a. als doel hebben armoede,
honger, en gebrek aan kwalitatief onderwijs uit de wereld te helpen.
2. Prosperity (= welvaart, ook wel Profit = winst)
Omvat zes doelstellingen met een economische dimensie. Ze streven naar duurzame
economische ontwikkeling, o.a. via het promoten van duurzame, hernieuwbare en
betaalbare energie, het verbeteren van de industriële infrastructuur en processen via
innovatie en het aanzetten tot verantwoorde productie en consumptie.
*Het behalen van één van deze doelstelling leidt automatisch ook tot winst op andere
vlakken.
3. Planet (= planeet, omgeving)
Betreft ecologische doelstellingen m.b.t. het beschermen van dieren en planten
(biodiversiteit), de kwaliteit van de natuurlijke habitats (water van oceanen, meren en
rivieren) en de acties die nodig zijn om de klimaatverandering een halt toe te roepen.
2. Levenscyclusanalyse aan de hand van EPD:
Levenscyclusanalyse van planten:
o De plant krijgt:
o Energie van de zon
o Neemt koolstofdioxide op uit de
lucht (CO2)
o Neemt water op uit de grond
(H2O)
o De plant zet deze om in:
o Zuurstof (O2)
o Suiker (cellulose, lignine,
hemicellulose)
o Bij verbranding komt er opnieuw
koolstofdioxide vrij (CO2), deze uitstoot start opnieuw de cyclus.
,Een boom bestaat uit:
o Koolstof (45-50%)
o Waterstof (5-6%)
o Zuurstof (40-46%)
Belangrijke aspecten bij bomen:
1. Hoe meer water de boom bevat hoe lager de brandwaarde.
2. Hoe hoger het gehalte koolstof een brandstof bevat => hoe hoger de brandwaarde.
3. Kenmerken van een LCA (= Life Cycle Assessment)
Een gestandaardiseerde methode die toelaat om de milieu-impact (“ecologische voetafdruk”) van een
product tijdens de volledige of een deel van de levenscyclus te kwantificeren
Vier fasen in de levenscyclusanalyse:
1. Doel en reikwijdte bepalen
2. Inventarisatie
3. Impactanalyse
4. Interpretatie
1. Doel en reikwijdte bepalen:
a. Doel van de LCA
Omvat de vraagstellingen en de reden voor de analyse, alsook een omschrijving van het
doelpubliek en het beoogde gebruik van de LCA-resultaten. Hierbij zijn zowel een individuele
analyse van de milieu-impact van één enkel product, element of gebouw als een onderlinge
vergelijking van de milieu-impact van meerdere vergelijkbare alternatieven mogelijk
b. De reikwijdte
Omvat een beschrijving van het systeem, inclusief de beschouwde levenscyclusfasen, en legt de
systeemgrenzen vast. Er kunnen in de levenscyclus van producten vier fasen afgebakend
worden:
1. Productiefase
2. Constructiefase
3. Gebruiksfase
4. Levenseindefase
, De Europese geharmoniseerde norm voor bouwproducten (NBN EN 15804) onderscheidt
drie types van LCA:
• LCA van wieg tot fabriekspoort (“cradle-to-gate”): enkel de productiefase
wordt geanalyseerd
• Een LCA van wieg tot graf (“cradle-to-grave”): omvat alle levenscyclus-fasen
• Een LCA van wieg tot fabriekspoort met opties (“cradle-to-gate with options”),
waarbij de productiefase, als ook een aantal andere fasen naar keuze.
In geval van een analyse op constructieniveau is een LCA van wieg tot graf verplicht!
2. Inventarisatie
LCI: life cycle inventory
In deze fase worden alle detailgegevens (input en output) die nodig zij voor het uitvoeren
van de LCA-analyse verzameld. Voor elk van de processen worden vervolgens de
overeengekomen inputstromen (verbruik van grondstoffen, energie) en outputstromen
(emissies naar bodem, lucht, productie van afval) geïnventariseerd
De binnen een LCA beschouwde milieuproblemen of milieuthema’s worden uitgedrukt
onder de vorm van milieu-impactcategorieën met bijhorende milieu-impactindicatoren.
Voorbeelden van zulke categorieën: klimaatverandering, verzuring van bodem en water,
aantasting van de ozonlaag.
Er is een onderscheid tussen:
o Indicatoren die echte milieu-impacts
beschrijven (CEN-indicatoren)en
indicatoren die overeenkomen met
o Inventarisatie-gegevens aangaande
grondstoffenverbruik,
afvalcategorieën en uitgaande
stromen.
3. Impactanalyse (LCIA of Life Cycle
Impact Analysis)
Op basis van de inventarisatie wordt vervolgens de impactanalyse uitgevoerd.
Doel: de potentiële bijdrage van het beschouwde product aan verschillende milieu impactcategorieën te
kwantificeren.
De verzamelde input en outputstromen worden gegroepeerd en toegewezen aan de
gekozen milieu- impactindicatoren (classificatie). Vb. co² wordt toegewezen aan de indicator
klimaatverandering.
Tijdens de karakterisering gebeurt de vertaling van de inventarisatiegegevens naar de
verschillende milieu-impact-indicatoren.
1. Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG): (examen)
De SDG kunnen gerangschikt worden volgens drie groepen van doelstellingen of thema’s die in het Engels
met de letter P beginnen.
1. People (= voor mensen, welzijn)
Omvat zes doelstellingen met een sociale dimensie die o.a. als doel hebben armoede,
honger, en gebrek aan kwalitatief onderwijs uit de wereld te helpen.
2. Prosperity (= welvaart, ook wel Profit = winst)
Omvat zes doelstellingen met een economische dimensie. Ze streven naar duurzame
economische ontwikkeling, o.a. via het promoten van duurzame, hernieuwbare en
betaalbare energie, het verbeteren van de industriële infrastructuur en processen via
innovatie en het aanzetten tot verantwoorde productie en consumptie.
*Het behalen van één van deze doelstelling leidt automatisch ook tot winst op andere
vlakken.
3. Planet (= planeet, omgeving)
Betreft ecologische doelstellingen m.b.t. het beschermen van dieren en planten
(biodiversiteit), de kwaliteit van de natuurlijke habitats (water van oceanen, meren en
rivieren) en de acties die nodig zijn om de klimaatverandering een halt toe te roepen.
2. Levenscyclusanalyse aan de hand van EPD:
Levenscyclusanalyse van planten:
o De plant krijgt:
o Energie van de zon
o Neemt koolstofdioxide op uit de
lucht (CO2)
o Neemt water op uit de grond
(H2O)
o De plant zet deze om in:
o Zuurstof (O2)
o Suiker (cellulose, lignine,
hemicellulose)
o Bij verbranding komt er opnieuw
koolstofdioxide vrij (CO2), deze uitstoot start opnieuw de cyclus.
,Een boom bestaat uit:
o Koolstof (45-50%)
o Waterstof (5-6%)
o Zuurstof (40-46%)
Belangrijke aspecten bij bomen:
1. Hoe meer water de boom bevat hoe lager de brandwaarde.
2. Hoe hoger het gehalte koolstof een brandstof bevat => hoe hoger de brandwaarde.
3. Kenmerken van een LCA (= Life Cycle Assessment)
Een gestandaardiseerde methode die toelaat om de milieu-impact (“ecologische voetafdruk”) van een
product tijdens de volledige of een deel van de levenscyclus te kwantificeren
Vier fasen in de levenscyclusanalyse:
1. Doel en reikwijdte bepalen
2. Inventarisatie
3. Impactanalyse
4. Interpretatie
1. Doel en reikwijdte bepalen:
a. Doel van de LCA
Omvat de vraagstellingen en de reden voor de analyse, alsook een omschrijving van het
doelpubliek en het beoogde gebruik van de LCA-resultaten. Hierbij zijn zowel een individuele
analyse van de milieu-impact van één enkel product, element of gebouw als een onderlinge
vergelijking van de milieu-impact van meerdere vergelijkbare alternatieven mogelijk
b. De reikwijdte
Omvat een beschrijving van het systeem, inclusief de beschouwde levenscyclusfasen, en legt de
systeemgrenzen vast. Er kunnen in de levenscyclus van producten vier fasen afgebakend
worden:
1. Productiefase
2. Constructiefase
3. Gebruiksfase
4. Levenseindefase
, De Europese geharmoniseerde norm voor bouwproducten (NBN EN 15804) onderscheidt
drie types van LCA:
• LCA van wieg tot fabriekspoort (“cradle-to-gate”): enkel de productiefase
wordt geanalyseerd
• Een LCA van wieg tot graf (“cradle-to-grave”): omvat alle levenscyclus-fasen
• Een LCA van wieg tot fabriekspoort met opties (“cradle-to-gate with options”),
waarbij de productiefase, als ook een aantal andere fasen naar keuze.
In geval van een analyse op constructieniveau is een LCA van wieg tot graf verplicht!
2. Inventarisatie
LCI: life cycle inventory
In deze fase worden alle detailgegevens (input en output) die nodig zij voor het uitvoeren
van de LCA-analyse verzameld. Voor elk van de processen worden vervolgens de
overeengekomen inputstromen (verbruik van grondstoffen, energie) en outputstromen
(emissies naar bodem, lucht, productie van afval) geïnventariseerd
De binnen een LCA beschouwde milieuproblemen of milieuthema’s worden uitgedrukt
onder de vorm van milieu-impactcategorieën met bijhorende milieu-impactindicatoren.
Voorbeelden van zulke categorieën: klimaatverandering, verzuring van bodem en water,
aantasting van de ozonlaag.
Er is een onderscheid tussen:
o Indicatoren die echte milieu-impacts
beschrijven (CEN-indicatoren)en
indicatoren die overeenkomen met
o Inventarisatie-gegevens aangaande
grondstoffenverbruik,
afvalcategorieën en uitgaande
stromen.
3. Impactanalyse (LCIA of Life Cycle
Impact Analysis)
Op basis van de inventarisatie wordt vervolgens de impactanalyse uitgevoerd.
Doel: de potentiële bijdrage van het beschouwde product aan verschillende milieu impactcategorieën te
kwantificeren.
De verzamelde input en outputstromen worden gegroepeerd en toegewezen aan de
gekozen milieu- impactindicatoren (classificatie). Vb. co² wordt toegewezen aan de indicator
klimaatverandering.
Tijdens de karakterisering gebeurt de vertaling van de inventarisatiegegevens naar de
verschillende milieu-impact-indicatoren.
