Ondernemen met informatie
samenvatting
Inhoudsopgave
H1 3
1.1 De organisaties 3
1.1.1 Soorten organisaties 3
1.1.2 Beeld van een organisatie 4
1.2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is 4
1.1.1 Het bedrijfsproces 4
1.2.2 Soorten processen 5
1.3 Informatie maakt dat bedrijfsprocessen werken 5
1.4 Informatievoorziening binnen een organisatie 6
1.4.1 Gegevens en informatie 6
1.4.2 Model van de informatievoorziening 6
1.4.3 Geautomatiseerde informatievoorziening 6
1.4.4 positionering van de informatievoorziening 7
1.5 Soorten informatie 7
1.6 kansen door digitalisering 8
1.6.2 Strategische doelen met behulp van informatietechnologie 8
H2 9
2.1 Gegevens: representatie van de werkelijkheid 9
2.1.1 De werkelijkheid gevangen 9
2.1.2 Structurering van gegevens 9
2.2 Van gegevens naar informatie 10
2.2.1 Informatiebehoefte 10
2.2.2 Informatieanalyse 11
2.2.3 Informatievoorziening als productieproces 11
2.3 Verzamelen en invoeren van gegevens 12
2.3.1 Verzamelen van gegevens 12
2.3.2 Invoeren van gegevens 12
2.4 Opslaan van gegevens 13
2.4.1 Opslag van gestructureerde gegevens 13
2.4.2 Wijze van gegevensopslag 14
2.4.3 Locatie van gegevensopslag 14
1
,2.5 Verwerken van gegevens 15
2.5.1 Gegevens bewerken 15
2.5.2 Gegevensverwerking gespreid in tijd 15
2.6 Verstrekken van informatie 15
2.6.1 Soorten gegevensverstrekking 15
2.6.2 Soorten rapportages 16
2.6.3 Kwaliteit van de uitvoergegevens 16
H3 16
Bedrijfsprocessen 16
Beeld van het bedrijfsproces: de activiteitenbeschrijving 16
Beeld van het bedrijfsproces: visualisatie van de informatievoorziening 17
Het begrijpen van een gegevensstroomschema 17
H4 18
4.1 Het informatiesysteem en zijn componenten 18
4.1.1 Het componentenmodel van een informatiesysteem 18
4.1.2 Het informatiesysteem: wat gebeurt er? 18
4.1.3 Het informatiesysteem: hoe gebeurt het? 19
4.1.4 Het informatiesysteem: waarmee wordt het gedaan? 19
4.2 Geautomatiseerde informatiesystemen 19
4.2.1 De computer als hulpmiddel 19
4.2.2 Hardware, netwerken en software 20
4.3 Soorten informatiesystemen 21
4.3.1 systemen ter ondersteuning van bedrijfsprocessen 21
4.3.2 Software ter ondersteuning van kantoorwerkzaamheden 21
4.4 kwaliteit van informatiesystemen 21
4.5 Beveiliging van informatiesystemen 22
4.5.1 Beveiliging tegen misbruik 22
4.5.2 Bescherming tegen calamiteiten 22
4.6 beheer van informatiesystemen 22
H6 23
6.1 De organisatie als geheel van bedrijfsprocessen 23
6.1.1 De samenhang binnen de organisatie 23
6.1.2 Focus 23
6.1.3 Gegevens, de verbindende schakel tussen bedrijfsprocessen 23
6.2 De samenhang van bedrijfsprocessen in beeld 24
6.2.1 Overzichtsdiagram 24
6.2.2 Doelgericht in beeld brengen 25
6.2.3 Opzet van een bedrijfsbeschrijving 25
6.4 Managen van een bedrijfsproces 25
2
,6.4.1 actoren bij besturing 25
6.4.2 besturingsmodel 26
6.4.3 Focus op de binnen cirkel 27
6.4.4 Hiërarchie in besturing 29
6.4.5 Taken van de besturingsniveaus 29
6.5 Managementinformatie en besturing 30
6.5.1 informatie per managementniveau 30
6.5.2 kenmerken van informatie per managementniveau 30
6.5.3 standaardmanagementinformatie 31
6.5.5 Meer gegevens dan ons lief is: big data 31
6.6 Een geïntegreerd informatiesysteem 32
6.6.1 Wat is ERP? 32
6.6.2 Kenmerken van een ERP-systeem 32
6.6.3 supplychainmanagement 32
WAT JE MOET WETEN VOOR HET TENTAMEN: 34
H1
1.1 De organisaties
1.1.1 Soorten organisaties
Een organisatie is een samenwerkingsverband waarin mensen, met beschikbare
hulpmiddelen, een of meer gemeenschappelijke doelen realiseren. Het leveren van
toegevoegde waarde is de kern van het bestaan van een organisatie.
Er zijn verschillende soorten organisaties:
Profitorganisaties (onderneming)
Organisatie die voor eigen rekening en risico, met winst als doelstelling, producten en/of
diensten levert. Bij ondernemingen zit er ook nog het verschil van b2c en b2b.
Non-profitorganisaties
Organisatie die maatschappelijk doelen realiseert door het verlenen van diensten zonder
winstoogmerk. Er zijn 2 soorten non-profitorganisaties. Er zijn overheidsinstanties die
worden gefinancierd met belastinggeld, en er zijn non gouvernementele organisaties
(NGO’s), die geld krijgen van de overheid of uit giften.
3
, 1.1.2 Beeld van een organisatie
In een organisatie zijn in het algemeen 3 stromen: een goederen- en/of dienstenstroom,
geldstroom en een gegevensstroom. De gegevensstroom loopt ook steeds parallel aan de
geld- en de goederen- of diensten stroom.
1.1.3 Transformatieproces
Alle organisaties verwerven productiefactoren, zoals arbeid, grondstoffen, kapitaal en
informatie, en zetten deze om in producten en/of diensten.
● Arbeid gaat om de inzet van mensen. Bij de uitvoer van arbeid kan gedacht worden
aan uittredende mensen: ontslagenen, gepensioneerden en WAO’ers.
● Grondstoffen zijn naast de basisstoffen voor productie ook energie, halffabrikaten,
hulpstoffen enz.
● Kapitaal gaat over geld, investeringen van derden en productiemiddelen als
gebouwen en machines.
● Informatie gaat over gegevens van bijvoorbeeld inkoop- en verkoopmarkten,
concurrenten en klanten. Ook overheidsregels, fiscale regelgeving, wetgeving, enz
valt onder informatie. Bij de uitvoer van informatie moet er ook gedacht worden aan
verantwoording en verslaglegging, pr en reclame.
● De uitvoer, het eindresultaat van het transformatieproces, wordt als geproduceerd
product of geproduceerde dienst geleverd aan de klant. Ook wordt er afval, lawaai en
vervuiling geproduceerd.
1.2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is
1.1.1 Het bedrijfsproces
Het bedrijfsproces heeft een duidelijk begin en eind. De start van de uitvoering van een
bedrijfsproces heet de impuls. Het eind is de financiële afhandeling. Tussen deze 2 punten
zitten alle noodzakelijke activiteiten uitgevoerd om de verkopen goed af te handelen. Deze
activiteiten worden na elkaar in tijd uitgevoerd. Ze vormen een samenhangende reeks
activiteiten gericht op een specifiek doel. Het eindresultaat is altijd een concreet product of
een concrete dienst voor een klant. Dit kunnen ook interne klanten zijn. Bij de uitvoering van
het bedrijfsproces staat de behoefte van de klant centraal.
4
samenvatting
Inhoudsopgave
H1 3
1.1 De organisaties 3
1.1.1 Soorten organisaties 3
1.1.2 Beeld van een organisatie 4
1.2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is 4
1.1.1 Het bedrijfsproces 4
1.2.2 Soorten processen 5
1.3 Informatie maakt dat bedrijfsprocessen werken 5
1.4 Informatievoorziening binnen een organisatie 6
1.4.1 Gegevens en informatie 6
1.4.2 Model van de informatievoorziening 6
1.4.3 Geautomatiseerde informatievoorziening 6
1.4.4 positionering van de informatievoorziening 7
1.5 Soorten informatie 7
1.6 kansen door digitalisering 8
1.6.2 Strategische doelen met behulp van informatietechnologie 8
H2 9
2.1 Gegevens: representatie van de werkelijkheid 9
2.1.1 De werkelijkheid gevangen 9
2.1.2 Structurering van gegevens 9
2.2 Van gegevens naar informatie 10
2.2.1 Informatiebehoefte 10
2.2.2 Informatieanalyse 11
2.2.3 Informatievoorziening als productieproces 11
2.3 Verzamelen en invoeren van gegevens 12
2.3.1 Verzamelen van gegevens 12
2.3.2 Invoeren van gegevens 12
2.4 Opslaan van gegevens 13
2.4.1 Opslag van gestructureerde gegevens 13
2.4.2 Wijze van gegevensopslag 14
2.4.3 Locatie van gegevensopslag 14
1
,2.5 Verwerken van gegevens 15
2.5.1 Gegevens bewerken 15
2.5.2 Gegevensverwerking gespreid in tijd 15
2.6 Verstrekken van informatie 15
2.6.1 Soorten gegevensverstrekking 15
2.6.2 Soorten rapportages 16
2.6.3 Kwaliteit van de uitvoergegevens 16
H3 16
Bedrijfsprocessen 16
Beeld van het bedrijfsproces: de activiteitenbeschrijving 16
Beeld van het bedrijfsproces: visualisatie van de informatievoorziening 17
Het begrijpen van een gegevensstroomschema 17
H4 18
4.1 Het informatiesysteem en zijn componenten 18
4.1.1 Het componentenmodel van een informatiesysteem 18
4.1.2 Het informatiesysteem: wat gebeurt er? 18
4.1.3 Het informatiesysteem: hoe gebeurt het? 19
4.1.4 Het informatiesysteem: waarmee wordt het gedaan? 19
4.2 Geautomatiseerde informatiesystemen 19
4.2.1 De computer als hulpmiddel 19
4.2.2 Hardware, netwerken en software 20
4.3 Soorten informatiesystemen 21
4.3.1 systemen ter ondersteuning van bedrijfsprocessen 21
4.3.2 Software ter ondersteuning van kantoorwerkzaamheden 21
4.4 kwaliteit van informatiesystemen 21
4.5 Beveiliging van informatiesystemen 22
4.5.1 Beveiliging tegen misbruik 22
4.5.2 Bescherming tegen calamiteiten 22
4.6 beheer van informatiesystemen 22
H6 23
6.1 De organisatie als geheel van bedrijfsprocessen 23
6.1.1 De samenhang binnen de organisatie 23
6.1.2 Focus 23
6.1.3 Gegevens, de verbindende schakel tussen bedrijfsprocessen 23
6.2 De samenhang van bedrijfsprocessen in beeld 24
6.2.1 Overzichtsdiagram 24
6.2.2 Doelgericht in beeld brengen 25
6.2.3 Opzet van een bedrijfsbeschrijving 25
6.4 Managen van een bedrijfsproces 25
2
,6.4.1 actoren bij besturing 25
6.4.2 besturingsmodel 26
6.4.3 Focus op de binnen cirkel 27
6.4.4 Hiërarchie in besturing 29
6.4.5 Taken van de besturingsniveaus 29
6.5 Managementinformatie en besturing 30
6.5.1 informatie per managementniveau 30
6.5.2 kenmerken van informatie per managementniveau 30
6.5.3 standaardmanagementinformatie 31
6.5.5 Meer gegevens dan ons lief is: big data 31
6.6 Een geïntegreerd informatiesysteem 32
6.6.1 Wat is ERP? 32
6.6.2 Kenmerken van een ERP-systeem 32
6.6.3 supplychainmanagement 32
WAT JE MOET WETEN VOOR HET TENTAMEN: 34
H1
1.1 De organisaties
1.1.1 Soorten organisaties
Een organisatie is een samenwerkingsverband waarin mensen, met beschikbare
hulpmiddelen, een of meer gemeenschappelijke doelen realiseren. Het leveren van
toegevoegde waarde is de kern van het bestaan van een organisatie.
Er zijn verschillende soorten organisaties:
Profitorganisaties (onderneming)
Organisatie die voor eigen rekening en risico, met winst als doelstelling, producten en/of
diensten levert. Bij ondernemingen zit er ook nog het verschil van b2c en b2b.
Non-profitorganisaties
Organisatie die maatschappelijk doelen realiseert door het verlenen van diensten zonder
winstoogmerk. Er zijn 2 soorten non-profitorganisaties. Er zijn overheidsinstanties die
worden gefinancierd met belastinggeld, en er zijn non gouvernementele organisaties
(NGO’s), die geld krijgen van de overheid of uit giften.
3
, 1.1.2 Beeld van een organisatie
In een organisatie zijn in het algemeen 3 stromen: een goederen- en/of dienstenstroom,
geldstroom en een gegevensstroom. De gegevensstroom loopt ook steeds parallel aan de
geld- en de goederen- of diensten stroom.
1.1.3 Transformatieproces
Alle organisaties verwerven productiefactoren, zoals arbeid, grondstoffen, kapitaal en
informatie, en zetten deze om in producten en/of diensten.
● Arbeid gaat om de inzet van mensen. Bij de uitvoer van arbeid kan gedacht worden
aan uittredende mensen: ontslagenen, gepensioneerden en WAO’ers.
● Grondstoffen zijn naast de basisstoffen voor productie ook energie, halffabrikaten,
hulpstoffen enz.
● Kapitaal gaat over geld, investeringen van derden en productiemiddelen als
gebouwen en machines.
● Informatie gaat over gegevens van bijvoorbeeld inkoop- en verkoopmarkten,
concurrenten en klanten. Ook overheidsregels, fiscale regelgeving, wetgeving, enz
valt onder informatie. Bij de uitvoer van informatie moet er ook gedacht worden aan
verantwoording en verslaglegging, pr en reclame.
● De uitvoer, het eindresultaat van het transformatieproces, wordt als geproduceerd
product of geproduceerde dienst geleverd aan de klant. Ook wordt er afval, lawaai en
vervuiling geproduceerd.
1.2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is
1.1.1 Het bedrijfsproces
Het bedrijfsproces heeft een duidelijk begin en eind. De start van de uitvoering van een
bedrijfsproces heet de impuls. Het eind is de financiële afhandeling. Tussen deze 2 punten
zitten alle noodzakelijke activiteiten uitgevoerd om de verkopen goed af te handelen. Deze
activiteiten worden na elkaar in tijd uitgevoerd. Ze vormen een samenhangende reeks
activiteiten gericht op een specifiek doel. Het eindresultaat is altijd een concreet product of
een concrete dienst voor een klant. Dit kunnen ook interne klanten zijn. Bij de uitvoering van
het bedrijfsproces staat de behoefte van de klant centraal.
4