1. Kenmerken van psychotherapiemodellen
o Het therapeutisch handelen kan maar degelijk zijn wanneer het gebaseerd is op
wetenschappelijke inzichten
o De praktijk moet gebaseerd zijn op een goede theorie
o Zonder goede theorie kan je niet goed handelen in de praktijk
o Zes elementen die de theoretische kracht bepalen (Nicholas Aradi & Florence
Kaslow):
› Verklaringskracht
= kan de theorie de aard en oorzaak van de psychische en/of gedragsproblemen
verklaren?
= over welk probleem gaat het en hoe wordt het probleem veroorzaakt?
› Diagnostische kracht
= weten we, op basis van de theorie, of we te maken hebben met een ernstig probleem
en hoe ernstig dat het probleem is?
› Therapeutische kracht
= biedt de theorie voldoende behandelingstechnieken om verandering te bekomen?
Bv: een genezing
› Prognostische kracht
= in hoeverre is de theorie in staat het verloop en de uitkomst van de problematiek te
voorspellen?
= kunnen we voorspellen, op basis van de theorie, als we een bepaalde cliënt krijgen in
therapie, hoe het proces zal verlopen, en wat de uitkomst zal zijn?
Bv: problematiek wordt opgelost of mensen leren met de problematiek om te gaan,…
› Evaluatieve kracht
= in hoeverre maakte de theorie een evaluatie van het proces en het effect mogelijk?
= hebben we, dankzij de theorie, mogelijkheden om het proces van de therapie te
evalueren en ook na te gaan, als we een bepaald effect bereiken, wat we kunnen zeggen
over dat effect?
Bv: is het een goed effect, een slecht effect, welk soort effect is het,…
1
, › Preventieve kracht
= in hoeverre geeft de theorie richtlijnen voor de preventie?
= weten we, dankzij de theorie, hoe mensen bijvoorbeeld kunnen voorkomen dat ze
bepaalde problemen gaan krijgen of hoe dat ze kunnen voorkomen dat ze in een
bepaalde situatie gaan naar een verslechtering van de situatie?
Voorbeeld:
- De cognitieve therapie van Aron Beck
- Problemen/klachten van de patiënt: depressie
- Kijken op welke manier Beck zegt dat je depressie kan behandelen bij mensen
- Door de zes elementen kunnen we nagaan hoe kwaliteitsvol de cognitieve therapie
van Aron Beck is
› Verklaringskracht
= kunnen we, dankzij de cognitieve therapie, verklaren wat depressie is? Wat de aard van
depressie is? Kunnen we weten waarom de persoon depressie heeft?
› Diagnostische kracht
= kunnen we, dankzij de theorie, weten hoe ernstig de depressie is bij de persoon?
› Therapeutische kracht
= kunnen we, dankzij de theorie, weten hoe we die persoon met depressie kunnen
behandelen? Welke technieken schrijft de therapie voor om mensen met een bepaalde
vorm en ernst van depressie te behandelen?
› Prognostische kracht
= kan ik aan de persoon zeggen hoe het proces van psychotherapie zal verlopen en wat
we ongeveer kunnen verwachten als uitkomst?
› Evaluatieve kracht
= kan ik, als ik met een bepaalde persoon een proces doorloop waarbij ik de persoon ga
behandelen, kan ik dan vanop afstand evalueren hoe goed het proces bij deze cliënt
verloopt? Als ik een effect heb bereikt op het einde, kan ik dit dan gaan evalueren?
› Preventieve kracht
= kan ik, dankzij de theorie, aan het brede publiek duidelijk maken wat mensen in hun
dagelijks leven moeten doen om niet in een depressie te komen? Of als mensen in een
lichte vorm van depressie zitten, hoe ze kunnen voorkomen dat het ernstiger wordt?
2
o Het therapeutisch handelen kan maar degelijk zijn wanneer het gebaseerd is op
wetenschappelijke inzichten
o De praktijk moet gebaseerd zijn op een goede theorie
o Zonder goede theorie kan je niet goed handelen in de praktijk
o Zes elementen die de theoretische kracht bepalen (Nicholas Aradi & Florence
Kaslow):
› Verklaringskracht
= kan de theorie de aard en oorzaak van de psychische en/of gedragsproblemen
verklaren?
= over welk probleem gaat het en hoe wordt het probleem veroorzaakt?
› Diagnostische kracht
= weten we, op basis van de theorie, of we te maken hebben met een ernstig probleem
en hoe ernstig dat het probleem is?
› Therapeutische kracht
= biedt de theorie voldoende behandelingstechnieken om verandering te bekomen?
Bv: een genezing
› Prognostische kracht
= in hoeverre is de theorie in staat het verloop en de uitkomst van de problematiek te
voorspellen?
= kunnen we voorspellen, op basis van de theorie, als we een bepaalde cliënt krijgen in
therapie, hoe het proces zal verlopen, en wat de uitkomst zal zijn?
Bv: problematiek wordt opgelost of mensen leren met de problematiek om te gaan,…
› Evaluatieve kracht
= in hoeverre maakte de theorie een evaluatie van het proces en het effect mogelijk?
= hebben we, dankzij de theorie, mogelijkheden om het proces van de therapie te
evalueren en ook na te gaan, als we een bepaald effect bereiken, wat we kunnen zeggen
over dat effect?
Bv: is het een goed effect, een slecht effect, welk soort effect is het,…
1
, › Preventieve kracht
= in hoeverre geeft de theorie richtlijnen voor de preventie?
= weten we, dankzij de theorie, hoe mensen bijvoorbeeld kunnen voorkomen dat ze
bepaalde problemen gaan krijgen of hoe dat ze kunnen voorkomen dat ze in een
bepaalde situatie gaan naar een verslechtering van de situatie?
Voorbeeld:
- De cognitieve therapie van Aron Beck
- Problemen/klachten van de patiënt: depressie
- Kijken op welke manier Beck zegt dat je depressie kan behandelen bij mensen
- Door de zes elementen kunnen we nagaan hoe kwaliteitsvol de cognitieve therapie
van Aron Beck is
› Verklaringskracht
= kunnen we, dankzij de cognitieve therapie, verklaren wat depressie is? Wat de aard van
depressie is? Kunnen we weten waarom de persoon depressie heeft?
› Diagnostische kracht
= kunnen we, dankzij de theorie, weten hoe ernstig de depressie is bij de persoon?
› Therapeutische kracht
= kunnen we, dankzij de theorie, weten hoe we die persoon met depressie kunnen
behandelen? Welke technieken schrijft de therapie voor om mensen met een bepaalde
vorm en ernst van depressie te behandelen?
› Prognostische kracht
= kan ik aan de persoon zeggen hoe het proces van psychotherapie zal verlopen en wat
we ongeveer kunnen verwachten als uitkomst?
› Evaluatieve kracht
= kan ik, als ik met een bepaalde persoon een proces doorloop waarbij ik de persoon ga
behandelen, kan ik dan vanop afstand evalueren hoe goed het proces bij deze cliënt
verloopt? Als ik een effect heb bereikt op het einde, kan ik dit dan gaan evalueren?
› Preventieve kracht
= kan ik, dankzij de theorie, aan het brede publiek duidelijk maken wat mensen in hun
dagelijks leven moeten doen om niet in een depressie te komen? Of als mensen in een
lichte vorm van depressie zitten, hoe ze kunnen voorkomen dat het ernstiger wordt?
2
