Klassenmanagement
Hoofdstuk 1.1 Klassenmanagement: een definitie
Het pedagogisch en didactisch handelen, het omgaan met groepsdynamiek, communiceren
en leidinggeven.
Alle strategieën die leraren kunnen gebruiken om een productief en positief
groepsklimaat te bevorderen.
Hoofdstuk 1.2 inzichten uit recent wetenschappelijk onderzoek
Er is veel onderzoek gedaan naar de wijze waarop scholen en leraren de kwaliteit van hun
onderwijs en de leerprestaties kunnen verbeteren. De Amerikaan Robert Marzano heeft
deze kennis over ‘wat werkt in het onderwijs’ verder in kaart gebracht door een meta-
analyses te maken van onderwijsonderzoek dat de afgelopen 35 jaar is uitgevoerd. Op basis
van deze meta-analyses kwam hij tot elf factoren die de meeste invloed hebben op de
prestaties van kinderen.
Uit de figuur blijkt het dat je als leerkracht diverse
rollen inneemt.
Pedagoog, didacticus, organisator en
klassenmanager op macro-meso en
microniveau
Macroniveau: gezien vanuit de rol als teamlid van
de school waarvan je deel uitmaakt
Mesoniveau: je rol in de klas/ in je groep
Microniveau: de les die je geeft.
Marzano bespreekt deze rollen ook en legt ze als
volgt uit:
Ontwerper van het curriculum: de
leerkracht neemt niet blind de methodes
over maar stemt deze af op de verschillen
tussen kinderen in een klas
Instructeur: de leraar geeft instructie afgestemd op het doel van de les en de
behoeften en niveau van de leerlingen.
Klassenmanager: de leraar plant het onderwijs efficiënt en doelgericht
Effectief klassenmanagement richt zich volgens Marzano vervolgens op 3 strategieën:
1. Regels en routines
2. Omgaan met orde verstorend gedrag
3. Goede relatie tussen leraar en leerling
4. Juiste mentale houding
Hoofdstuk 1.3 Benaderingen van klassenmanagement
1. Gedrag oriënteerde benadering
Gaat uit van behavioristisch leerprincipe. Deze leerprincipes zijn gebaseerd op de
aanname dat leren ontstaat uit het belonen van gewenst gedrag en het bestraffen van
ongewenst gedrag.
, 2. Op zelfsturing gerichte benadering
Is ontstaan als reactie op de eenzijdige aanpak van de behavioristen.
- Humanistische kindgerichte aanpak van klassenmanagement
Kinderen kunnen hun eigen gedrag sturen op basis van waarden en normen
3. Ecologische benadering
Aanpassen van de omgeving aan het doel van het onderwijs.
4. Gesprek georiënteerde benadering
Het analyseren van gesprekken tussen leerling en leraar.
5. Curriculum gerichte benadering
Didactisch en inhoudelijk goed onderwijs richt tot een positief groepsklimaat.
- Kinderen motiveren tot leren dmv aantrekkelijk lesmateriaal
6. Relationele benadering
Hoofdstuk 1.4 klassenmanagement en onderwijsvisies
Er bestaan op basisscholen in Nederland grote verschillen in onderwijsvisie. We plaatsen
deze onderwijsvisies in 4 verschillende groepen:
Behaviorisme:
Lineair curriculum
Gebruik van programma’s, lesmethoden en leerlijnen
Gericht op aanleren van vaardigheden en reproduceerbare kennis
Nadruk op instructie en oefenen
Leraar als uitvoerder
Sociaal constructivisme
Concentrisch curriculum; leerling doet elke periode steeds meer kennis en
vaardigheden op. Kennis staat altijd in relatie met de kennis die een leerling al heeft.
Werken met betekenisvolle gehelen
Gericht op kennis constructie (begrip, samenhang)
Ontdekkend en onderzoekend leren
Formatieve evaluatie
Leraar als ontwerper en begeleider
Groepsgericht
Klassikaal onderwijs
Klas als eenheid
Onderwijs voor hele groep georganiseerd
1 leraar per jaargroep
Individugericht
Individuele kind als uitgangspunt
Denken in individuele leerroutes
Onderwijs wordt georganiseerd rond individuele verschillen
Groepsactiviteiten als middel tot individueel leren
Onderwijs is kind volgend
Hoofdstuk 1.1 Klassenmanagement: een definitie
Het pedagogisch en didactisch handelen, het omgaan met groepsdynamiek, communiceren
en leidinggeven.
Alle strategieën die leraren kunnen gebruiken om een productief en positief
groepsklimaat te bevorderen.
Hoofdstuk 1.2 inzichten uit recent wetenschappelijk onderzoek
Er is veel onderzoek gedaan naar de wijze waarop scholen en leraren de kwaliteit van hun
onderwijs en de leerprestaties kunnen verbeteren. De Amerikaan Robert Marzano heeft
deze kennis over ‘wat werkt in het onderwijs’ verder in kaart gebracht door een meta-
analyses te maken van onderwijsonderzoek dat de afgelopen 35 jaar is uitgevoerd. Op basis
van deze meta-analyses kwam hij tot elf factoren die de meeste invloed hebben op de
prestaties van kinderen.
Uit de figuur blijkt het dat je als leerkracht diverse
rollen inneemt.
Pedagoog, didacticus, organisator en
klassenmanager op macro-meso en
microniveau
Macroniveau: gezien vanuit de rol als teamlid van
de school waarvan je deel uitmaakt
Mesoniveau: je rol in de klas/ in je groep
Microniveau: de les die je geeft.
Marzano bespreekt deze rollen ook en legt ze als
volgt uit:
Ontwerper van het curriculum: de
leerkracht neemt niet blind de methodes
over maar stemt deze af op de verschillen
tussen kinderen in een klas
Instructeur: de leraar geeft instructie afgestemd op het doel van de les en de
behoeften en niveau van de leerlingen.
Klassenmanager: de leraar plant het onderwijs efficiënt en doelgericht
Effectief klassenmanagement richt zich volgens Marzano vervolgens op 3 strategieën:
1. Regels en routines
2. Omgaan met orde verstorend gedrag
3. Goede relatie tussen leraar en leerling
4. Juiste mentale houding
Hoofdstuk 1.3 Benaderingen van klassenmanagement
1. Gedrag oriënteerde benadering
Gaat uit van behavioristisch leerprincipe. Deze leerprincipes zijn gebaseerd op de
aanname dat leren ontstaat uit het belonen van gewenst gedrag en het bestraffen van
ongewenst gedrag.
, 2. Op zelfsturing gerichte benadering
Is ontstaan als reactie op de eenzijdige aanpak van de behavioristen.
- Humanistische kindgerichte aanpak van klassenmanagement
Kinderen kunnen hun eigen gedrag sturen op basis van waarden en normen
3. Ecologische benadering
Aanpassen van de omgeving aan het doel van het onderwijs.
4. Gesprek georiënteerde benadering
Het analyseren van gesprekken tussen leerling en leraar.
5. Curriculum gerichte benadering
Didactisch en inhoudelijk goed onderwijs richt tot een positief groepsklimaat.
- Kinderen motiveren tot leren dmv aantrekkelijk lesmateriaal
6. Relationele benadering
Hoofdstuk 1.4 klassenmanagement en onderwijsvisies
Er bestaan op basisscholen in Nederland grote verschillen in onderwijsvisie. We plaatsen
deze onderwijsvisies in 4 verschillende groepen:
Behaviorisme:
Lineair curriculum
Gebruik van programma’s, lesmethoden en leerlijnen
Gericht op aanleren van vaardigheden en reproduceerbare kennis
Nadruk op instructie en oefenen
Leraar als uitvoerder
Sociaal constructivisme
Concentrisch curriculum; leerling doet elke periode steeds meer kennis en
vaardigheden op. Kennis staat altijd in relatie met de kennis die een leerling al heeft.
Werken met betekenisvolle gehelen
Gericht op kennis constructie (begrip, samenhang)
Ontdekkend en onderzoekend leren
Formatieve evaluatie
Leraar als ontwerper en begeleider
Groepsgericht
Klassikaal onderwijs
Klas als eenheid
Onderwijs voor hele groep georganiseerd
1 leraar per jaargroep
Individugericht
Individuele kind als uitgangspunt
Denken in individuele leerroutes
Onderwijs wordt georganiseerd rond individuele verschillen
Groepsactiviteiten als middel tot individueel leren
Onderwijs is kind volgend
