BOA examen samenvatting

BOA

1. Staatsinrichting en wetgeving algemeen

1.1 Staat, regering en zijn bestuur

1.1.1 Constitutionele monarchie

 Macht van de koning wordt beperkt door de Grondwet
 Regering wordt gevormd door de koning en de ministers
 Koning is onschendbaar, ministers verantwoordelijk

1.1.2 Democratische rechtsstaat

 Parlement (Staten-Generaal) bestaat uit Tweede (150 leden, volksverkiezing) en Eerste
kamer (75 leden, getrapte verkiezing)
 Zittingsduur: 4 jaar
 Actief kiesrecht: recht om te stemmen/ zelf stemmen
 Passief kiesrecht: recht om verkiesbaar te stellen

1.1.3 Gedecentraliseerde eenheidsstaat

 Centrale overheid = het rijk. De Staten-Generaal, de regering en het kabinet
 Decentrale overheden: de Provincies, waterschappen en gemeenten

1.1.4 Scheiding der machten

 Trias politica
 Wetgevende macht (Regering en Staten-Generaal, provinciale staten, gemeenteraad)
 Uitvoerende macht (Regering, gedeputeerde staten, College van B&W)
 Rechtelijke macht

1.2 Provincies en gemeente

1.2.1 Provinciale Staten

 Hoofd van de provincie
 Wetgevende macht
 Bepalen beleid provincies op belangrijke punten, stelt provinciale verordening vast,
benoemen gedeputeerde en kiezen leden van Eerste kamer
 Gekozen door volksverkiezing
 4 jaar

1.2.2 Gedeputeerde staten

 Dagelijks bestuur/ uitvoerende macht provincie
 Gedeputeerde en commissaris van de koning (voorzitter)
 Taak: Provincie besturen
 Legt verantwoording af aan provinciale staten
 4 jaar

1.2.3 Commissaris van de Koning

 Lid van Gedeputeerde Staten en voorzitter van Provinciale Staten en Gedeputeerde staten
 Bij koninklijk besluit

,  6 jaar

1.2.4 Gemeenteraad

 Hoofd van de gemeente
 Wetgevende macht
 Vaststellen gemeentelijke verordeningen
 Gekozen stemgerechtigde ingezetene Nederlander/ EU woonachtig in gemeente of
verblijfsvergunning+ 5 jaar in NL
 4 jaar

1.2.5 College van B&W

 Burgemeester en Wethouders
 Wethouders worden benoemd door gemeenteraad
 Dagelijks bestuur/ uitvoerende macht
 Taak: Besturen gemeente
 Legt verantwoording af aan de gemeenteraad
 4 jaar

1.2.6 Burgemeester

 Maakt deel uit van college B&W en is voorzitter van college en gemeenteraad
 Voorzitter veiligheidsregio
 Bij koninklijk besluit
 6 jaar

1.3 Centrale wetgeving

1.3.1 Wet

 Wet is een bindende overheidsregel en op overtreding ervan kan een straf zijn gesteld
 Wet in formele zin: vastgesteld door de regering en Staten-Generaal. Alleen op landelijke
niveau
 Wet in materiele zin: lagere vorm van wetgeving. Komt voor uit wet in formele zin. AMvB,
ministeriele regeling of lokale verordening
 Attributie: bevoegdheid om wetten in formele en materiele zin vast te stellen. Wetgevende
bevoegdheid rechtstreeks van uit een wet of vanuit de Grondwet toegekend. Macht om een
wet te maken.
 Delegatie: delegeren van die wetgevende bevoegdheid. Macht overdragen aan een ander
orgaan
 Wetsvoorstel regering of Tweede kamer -> Wijzigen? Stemmen ja/nee -> Eerste kamer
ja/nee -> koning + minister(s) ondertekenen -> publicatie staatsblad

1.3.2 AMvB

 Algemene maatregel van bestuur
 Bij koninklijk besluit vastgesteld door minister en koning
 Hulpmiddel om de wet uit te voeren
 Goedkeuring kamers -> bespreking kamer wensen opmerkingen -> ondertekening KB

1.4 Decentrale wetgeving

1.4.1 Provinciale verordening

,  Algemeen bindende voorschriften
 Voorstel lid PS -> ontwerpverordening -> evt wijziging PS -> wensen en bedenkingen GS ->
stemmen PS -> aanvaarden of verwerpen PS

1.4.2 Gemeentelijke verordening

 Algemeen bindende voorschriften
 Algemene Plaatselijke Verordening (APV)
 Gemeentelijke verordening: voorstel lid GR -> ontwerpverordening -> evt. Wijziging raad ->
wensen en bedenkingen college B&W -> stemmen raad -> aanvaarden of verwerpen raad
 Noodverordening: Alleen bij genoemde bijzondere omstandigheden (Handhaven openbare
orden of beperking van gevaar) -> BM stelt noodverordening vast en maakt deze bekend ->
ter kennis brengen gemeenteraad, CvdK en hoofdofficier van justitie -> gemeenteraad
bekrachtigt achteraf of niet -> intrekken zodra bijzondere omstandigheden zijn opgeheven

1.5 Strafrecht algemeen

1.5.1 Strafrecht algemeen

 Privaatrecht (burgerlijk recht/ civielrecht): Juridische betrekking tussen burgers en/of
bedrijven onderling
 Publiekrecht: Betrekkingen tussen burgers en de overheid en tussen overheden onderling.
Verdeelt onder: Staatsrecht, bestuursrecht en strafrecht
 Staatsrecht: Heeft betrekking op de organen van de staat, op de instelling van de organen
en hun bevoegdheden. Word voornamelijk geregeld in: Grondwet, Gemeente wet en
Provinciewet.
 Bestuursrecht (publiekrecht): Belangrijkste regels staan in de Algemene wet bestuursrecht
(awb). Het beschrijft de regels waaraan de overheid zich moet houden bij nemen van
besluiten
 Strafrecht (publiekrecht): Iemand die ervan verdacht wordt een overtreding of een misdrijf
te hebben gepleegd, krijgen te maken met het strafrecht.
 Wetboek van Strafrecht: Staat centraal binnen het materiele strafrecht. Eerste boek:
algemene bepalingen, gelden niet alleen voor de overtredingen en misdrijven maar voor alle
strafbare feiten uit de nederlandse wetgeving. Tweede boek: Misdrijven. Derde boek:
Overtredingen
 Wetboek van strafvordering: Staat centraal binnen het formele strafrecht. Bevat merendeel
van alle opsporingsbevoegdheden. Art. 1 sv heeft alleen plaats op de wijzen bij de wet
voorzien.
 Materieel strafrecht: Is een verzamelnaam voor alle strafbepalingen en de algemene
strafbepalingen
 Formeel strafrecht: Is de verzameling van alle procesrechtelijke regels (bevoegdheden,
procedures). Word ook wel strafprocesrecht of strafvordering genoemd. SV is de gehele
procedure in strafzaken.

1.5.2 Wetboek van Strafrecht

 Materieel strafrecht
 Strafbaar feit: Elke menselijke gedraging die valt binnen een wettelijke delictsomschrijving,
terwijl die gedraging bovendien wederrechtelijke en aan schuld te wijten moet zijn.
 Misdrijven: Zijn rechtsdelicten, ernstigere strafbare feiten. Zwaardere feiten met een hoger
strafmaximum.