Samenvatting Ethiek 2 voorbeeldvragen

Examenvragen Ethiek 2

Duurzaamheid
1. De eerste echte definitie van “duurzame ontwikkeling” dateert uit 1987. Leg
uit waarom deze insteek zeer antropocentrisch was.
Milieu was de basisvoorwaarde voor de toekomst van de mensen. Dus “als het milieu naar
de knoppen gedaan wordt, gaan wij er ook onderdoor”.
De oplossing voor zowel onder- als overconsumptie en dus ook voor milieuproblemen lag
volgens de commissie Brundtland in meer en niet in minder menselijke ontwikkeling. Hoewel
deze ontwikkeling rekening moest houden met milieubelangen, werd een vijf- tot
tienvoudige toename van de industriële wereldactiviteit nodig geacht om aan de noden van
de armen te voldoen.
Als onderontwikkeling een bedreiging is voor het milieu en de menselijke welvaart, dan is
meer ontwikkeling nodig. Als overontwikkeling een even groot gevaar is, dan is een verdere
toename niet wenselijk.
De oplossing lag volgens de commissie dan ook in een andere soort van ontwikkeling,
namelijk een duurzame die aan de noden voldoet van de huidige generatie zonder die van de
toekomstige te beperken. Ze stelt verdere economische groei en consumptie voorop vanuit
een geloof dat het individuele streven naar winst maatschappelijk tot optimale resultaten
leidt.
Daarnaast is het een antropocentrische benadering die de mens een dominante positie geeft
ten opzichte van de natuur. Deze dominante positie houdt ook in dat het een doelstelling is
om voldoende voedsel te voorzien voor de steeds groeiende wereldbevolking. Er is ook een
zeer sterk geloof in technologische vooruitgang en gemeenschappelijke institutionele
maatregelen om milieuproblemen op te lossen en om grondstoffen efficiënter in te zetten.


‘steady state’ economie. Een dergelijke economie kent een relatief stabiele omvang met een
stabiele bevolking en consumptie die beneden de ecologische draagkracht blijven. Duurzame
ontwikkelingSociaalEcologischEconomisch
(Boulding, 1966 en Daly, 1980). Verdere verwijten aan het begrip duurzame ontwikkeling zijn
de vaagheid, het risico op oneigenlijk gebruik en het aanzetten tot een aantal misvattingen
of illusies (Robinson, 2004).


Duurzame ontwikkeling = economische groei

, 2. Intra-generationele en inter-generationele solidariteit en rechtvaardigheid is
belangrijk in duurzame ontwikkeling, maar ook bij de sterke interpretatie van
duurzaamheid kan dit als essentieel beschouwd worden.

 Duurzame ontwikkeling (volhoudbaarheid) = groeitraject = pragmatisch, geleidelijk
stapjes vooruit en een “ander, buiten ons” zal het oplossen namelijk de regering, de
technologie (soort van zwakke duurzaamheid)

 Duurzaamheid = vraagt van ieder individu verandering, wijziging in waarden & gedrag
= sterkere vraag naar persoonlijke verantwoordelijkheid bovenop maatschappelijke (de
sterke duurzaamheid)
De tweedeling kunnen we ook linken aan de 3 pijlers
 Maar bij duurzame ontwikkeling, zien we deze pijlers eerder als grenzen (leefmilieu
bepaalt de grenzen van de samenleving en de samenleving bepaalt de grenzen van de
economie)
 Bij duurzaamheid (sterke interpretatie) dient de economie de samenleving en moet
de samenleving dienstbaar zijn t.o.v. het leefmilieu of toch zorgen dat het
leefmilieu niet langer enkel instrumenteel benaderd wordt (heel andere manier om
te kijken naar de pijlers)

, a) Leg uit hoe het een rol speelt bij duurzame ontwikkeling.
Het gaat in de eerste plaats over de behoeftebevrediging van de mensen die nu
leven. Zij hebben hierbij het recht op een kwaliteitsvol en waardig leven in een
gezonde en veilige omgeving en zonder honger. Ook de toekomstige generaties
hebben het recht op een dergelijk leven. De huidige ontwikkeling mag dus geen
bedreiging zijn voor de ontwikkeling van toekomstige generaties. Dat houdt ook
in dat de ontwikkeling binnen de draagkracht van de aarde moet blijven. Er moet
dus bij de verdere ontwikkeling van producten, processen en dergelijke gedacht
worden aan zowel de mensen die nu leven en daarnaast ook de mensen die in de
toekomst hier gaan leven.
 Economische ontwikkeling
 Sociale ontwikkeling
 Ecologische ontwikkeling

We willen een maatschappelijk systeem waarbij er ontwikkeling is die
economisch haalbaar is. Het moet maatschappelijk sociaal aanvaardbaar zijn en
ecologisch draagbaar. De drie aspecten moeten in evenwicht zijn.
Technologische ontwikkeltijd moet efficiënt zijn, minder vervuiling en de
productiviteit moet stijgen. Dit zonder impact op toekomstige generaties. Dit
doordat er solidariteit is tussen verschillende generaties en generaties onderling.
In werkelijkheid is de economische pijler veel groter dan de sociale en
ecologische.