Sociaal beleid
Powerpoint les 1
Cursus is kapstok bijlagen is verdieping
Esping-Andersen, Lammertyn, Cantillon, Elchardus, Rosanvallon en Beck als
wegwijzers in de sociologische benadering van sociaal beleid en maatschappelijke
uitdagingen.
Aangevuld door actuateksten/praatprogramma’s/lezingen/webinars
Powerpoint les 1 | Aansluitend bij cursus, bijlage 7, 8, 9 en nieuwe en oude
lidstaten en bijlage 42
Minimum- en optimum principe
Relatie tussen welzijn en welvaartsstaat
Rol van de overheid en onze welvaartsstaat
Welvaartsstaatmodellen
Actualiteit
Minimum- en optimum principe
Minimum principe: mensen zijn idealiter onafhankelijk, gezond en goed aangepast.
Voor degenen die niet zijn aangepast aan het systeem moeten voorzieningen
komen die hen toelaten zo te functioneren dat zij geen gevaar opleveren voor de
bestaande orde. Dat levert een minimum programma op waarbij minimum slaat
op de doelstellingen en reikwijdte, uitgebreidheid van de bevolkingsgroep en de
kwaliteit/hoogte van de levensstandaard die voor deze groepen wordt voorgesteld.
Men probeert dus om het aantal rechthebbende zo laag mogelijk te houden en
deze rechthebbende net genoeg te geven zodat zij zich in leven kunnen houden.
Optimum principe: men gaat ervan uit dat bepaalde diensten waaraan zowat
iedereen behoefte heeft te duur zijn om door een individu opgericht en in leven
gehouden te worden. Welke noden dit zijn varieert in functie van tijd en ruimte.
Basiskenmerk van deze benadering is de stelling dat overheidsinitiatief beter dan
de vrije markteconomie in staat is meer en kwaliteit betere diensten uit te
bouwen. Fundamenteel is er een radicale scheiding tussen iemands investering in
de vrije markteconomie en de aanwezigheid van en toegang tot diensten en
goederen waaraan hij behoefte heeft.
Welzijn
“Welzijn” is variabel, geïnterpreteerd welzijn. Naast ideaaltypische definities eigenlijk
vaststelling dat er geen “absolute” welzijnsdefinitie bestaat. Cultuur (normen en
waarden) is welzijnsgericht maar niet steeds welzijnsbevorderend. Een dynamische
cultuur zorgt voor dynamisch welzijnsbegrip.
Beleid en welzijn
Beleid kan bijsturen (sturen is moeilijk) padafhankelijkheid = het institutionele
effect van eerder gemaakte keuzes m.b.t. de welvaartsstaat stelt zekere grenzen
aan de latere handelingsvrijheid.
Een gemeenschappelijk ideologische basis voor onze welvaartsstaat ontbreekt.
Het b(r)ouwsel van onze welvaartsstaat is opgetrokken op een middengebied van
normen en waarden. Dit onstabiel fundament leidt tot verschillende visies op de
doeleinden (en de realisatiemogelijkheden en acties om die te verwezenlijken, zie
regeringsonderhandelingen).
De traditionele visies (zie model hieronder) en “traditionele ideologische
zuilen/partijen) versplinteren, missen slagkracht
,Rol van de overheid en onze welvaartsstaat
Socialistisch en liberale waarden leiden tot mix waarop onze welvaartsstaat steunt
vrijheid en individualisme, gelijkheid en broederlijkheid.
Welvaartsmodellen als cocktail van overheid, markt en familie.
Continentaal (industrieel, corporatistisch, conservatief, Rijnlandmodel).
Scandinavisch (sociaal-democratisch, institutioneel herverdelend).
Angelsaksisch (residueel, liberaal).
Rudimentair model
,Flexicurity
De combinatie van een flexibele arbeidsmarkt en een sterk sociaal
zekerheidssysteem: flexibiliteit+zekerheid=flexizekerheid
Een welvaartsmodel moet efficiënt (economisch) en rechtvaardig (sociaal) zijn
Een welzijnsmodel moet mensen activeren en leiden tot lage armoedecijfers
(sociale zekerheid)
De flexizekerheid die terug te vinden is in het Scandinavische model: flexibel,
nadruk op scholing en beroepsopleiding, actief arbeidsmarktbeleid
(arbeidszekerheid, geen baanzekerheid), sterke sociale zekerheid, serieuze maar
beperkte werkloosheidsuitkeringen, antwoorden op nieuwe vragen (kinderopvang,
zorg voor ouderen, ouderschapsvakanties,...): een totaalconcept
Les 3 | Bijlage 10 en de actualiteit
, De hedendaagse crisis van de welvaartsstaat zorgt voor veel uitdagingen. De
modernisering/ontgrenzing zorgt voor uitdagingen, vragen, nieuwe sociale problemen en
de vraag naar oplossingen op tal van vlakken. Beleidsvoorstellen en dito oplossingen dus
die onze welvaartsstaat zuurstof moeten geven.
Wat betekent modernisering?
Moderniteit in Parsons’ schema
Structurele differentiatie
Powerpoint les 1
Cursus is kapstok bijlagen is verdieping
Esping-Andersen, Lammertyn, Cantillon, Elchardus, Rosanvallon en Beck als
wegwijzers in de sociologische benadering van sociaal beleid en maatschappelijke
uitdagingen.
Aangevuld door actuateksten/praatprogramma’s/lezingen/webinars
Powerpoint les 1 | Aansluitend bij cursus, bijlage 7, 8, 9 en nieuwe en oude
lidstaten en bijlage 42
Minimum- en optimum principe
Relatie tussen welzijn en welvaartsstaat
Rol van de overheid en onze welvaartsstaat
Welvaartsstaatmodellen
Actualiteit
Minimum- en optimum principe
Minimum principe: mensen zijn idealiter onafhankelijk, gezond en goed aangepast.
Voor degenen die niet zijn aangepast aan het systeem moeten voorzieningen
komen die hen toelaten zo te functioneren dat zij geen gevaar opleveren voor de
bestaande orde. Dat levert een minimum programma op waarbij minimum slaat
op de doelstellingen en reikwijdte, uitgebreidheid van de bevolkingsgroep en de
kwaliteit/hoogte van de levensstandaard die voor deze groepen wordt voorgesteld.
Men probeert dus om het aantal rechthebbende zo laag mogelijk te houden en
deze rechthebbende net genoeg te geven zodat zij zich in leven kunnen houden.
Optimum principe: men gaat ervan uit dat bepaalde diensten waaraan zowat
iedereen behoefte heeft te duur zijn om door een individu opgericht en in leven
gehouden te worden. Welke noden dit zijn varieert in functie van tijd en ruimte.
Basiskenmerk van deze benadering is de stelling dat overheidsinitiatief beter dan
de vrije markteconomie in staat is meer en kwaliteit betere diensten uit te
bouwen. Fundamenteel is er een radicale scheiding tussen iemands investering in
de vrije markteconomie en de aanwezigheid van en toegang tot diensten en
goederen waaraan hij behoefte heeft.
Welzijn
“Welzijn” is variabel, geïnterpreteerd welzijn. Naast ideaaltypische definities eigenlijk
vaststelling dat er geen “absolute” welzijnsdefinitie bestaat. Cultuur (normen en
waarden) is welzijnsgericht maar niet steeds welzijnsbevorderend. Een dynamische
cultuur zorgt voor dynamisch welzijnsbegrip.
Beleid en welzijn
Beleid kan bijsturen (sturen is moeilijk) padafhankelijkheid = het institutionele
effect van eerder gemaakte keuzes m.b.t. de welvaartsstaat stelt zekere grenzen
aan de latere handelingsvrijheid.
Een gemeenschappelijk ideologische basis voor onze welvaartsstaat ontbreekt.
Het b(r)ouwsel van onze welvaartsstaat is opgetrokken op een middengebied van
normen en waarden. Dit onstabiel fundament leidt tot verschillende visies op de
doeleinden (en de realisatiemogelijkheden en acties om die te verwezenlijken, zie
regeringsonderhandelingen).
De traditionele visies (zie model hieronder) en “traditionele ideologische
zuilen/partijen) versplinteren, missen slagkracht
,Rol van de overheid en onze welvaartsstaat
Socialistisch en liberale waarden leiden tot mix waarop onze welvaartsstaat steunt
vrijheid en individualisme, gelijkheid en broederlijkheid.
Welvaartsmodellen als cocktail van overheid, markt en familie.
Continentaal (industrieel, corporatistisch, conservatief, Rijnlandmodel).
Scandinavisch (sociaal-democratisch, institutioneel herverdelend).
Angelsaksisch (residueel, liberaal).
Rudimentair model
,Flexicurity
De combinatie van een flexibele arbeidsmarkt en een sterk sociaal
zekerheidssysteem: flexibiliteit+zekerheid=flexizekerheid
Een welvaartsmodel moet efficiënt (economisch) en rechtvaardig (sociaal) zijn
Een welzijnsmodel moet mensen activeren en leiden tot lage armoedecijfers
(sociale zekerheid)
De flexizekerheid die terug te vinden is in het Scandinavische model: flexibel,
nadruk op scholing en beroepsopleiding, actief arbeidsmarktbeleid
(arbeidszekerheid, geen baanzekerheid), sterke sociale zekerheid, serieuze maar
beperkte werkloosheidsuitkeringen, antwoorden op nieuwe vragen (kinderopvang,
zorg voor ouderen, ouderschapsvakanties,...): een totaalconcept
Les 3 | Bijlage 10 en de actualiteit
, De hedendaagse crisis van de welvaartsstaat zorgt voor veel uitdagingen. De
modernisering/ontgrenzing zorgt voor uitdagingen, vragen, nieuwe sociale problemen en
de vraag naar oplossingen op tal van vlakken. Beleidsvoorstellen en dito oplossingen dus
die onze welvaartsstaat zuurstof moeten geven.
Wat betekent modernisering?
Moderniteit in Parsons’ schema
Structurele differentiatie
