samenvatting ALLE tentamenstof aansprakelijkheidsrecht

Aansprakelijkheidsrecht:

Week 1.1: verbintenissen en aansprakelijkheid.
De verbintenis is een rechtsplicht waarmee een subjectief vermogensrecht correspondeert.
- Passieve zijde: plicht om schade te vergoeden.
- Actieve zijde: aanspraak op de vergoeding.
Men is echter verplicht zich te onthouden van het toebrengen van schade: kale rechtsplicht.
Zolang er geen schade is verricht, staat hier geen
vermogensrecht tegenover.
Men kan nakoming vorderen (art. 3:296 – art. 6:27 e.v.).
Veelal is sprake van samenloop, de eiser kan naar eigen inzicht een keuze maken.
- De tekortkoming (art. 6:74).
- De onrechtmatige daad (art. 6:162).
- De kwalitatieve aansprakelijkheid (art. 6:169).

In beginsel draagt eenieder de eigen schade, men kan zich echter dekken door verzekeringen
af te sluiten.
- Contractuele aansprakelijkheid.
o Tekortkoming.
- Buitencontractuele aansprakelijkheid.
o Indien een ander op grond van een verbintenis uit de wet verantwoordelijk
kan worden gehouden voor het ontstaan van de schade.
o Schade op hem afgewenteld.
- Verzekeringsovereenkomst (art. 7:925).
o Tegen gevolgen van aansprakelijkheid.
 Directe actie jegens de verzekeraar aansprakelijke (art. 7:954).
o Verzekeraar benadeelde heeft recht op bedrag door hem gedane uitkering
door subrogatie (art. 7:962).

De onrechtmatige daad (art. 6:162).
a. Onrechtmatige gedraging.
o Gronden:
 Inbreuk op een recht.
- Eigenaar kan zich verzetten tegen elke storing in zijn recht (art.
3:314 jo. 3:296).
o Absolute vermogensrechten.
o Persoonlijkheidsrechten.
- De gedraging is onrechtmatig bij schending van het exclusieve
recht (auteurs- of octrooirecht).
- Nadere toetsing dient plaats te vinden bij andere gevallen.
 Doen of nalaten in strijd wettelijke plicht.
- Per definitie onrechtmatig.
 Doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in
maatschappelijk verkeer betaamt (HR Lindebaum/Cohen).
- Gevaarzetting (HR Kelderluik).
o Standaard criteria.

,  De mate van waarschijnlijkheid waarmee de
niet-inachtneming van de vereiste
oplettendheid kan worden verwacht.
 Aard en omvang van gevreesde schade.
 De waarschijnlijkheid dat deze schade zich zal
voordoen.
 Aard van de gedraging.
 De bezwaarlijkheid voor het te nemen
voorzorgsmaatregelen.
o Sport en spel.
 De gedraging zal in dit kader minder snel als
onrechtmatig worden aangenomen.
 Het enkele overtreden van de spelregels is niet
om die reden onrechtmatig.
 Voor de organisator gelden juist strenge eisen.
o Terreinbeheerders en opstallen.
 Op hen rust eens specifieke zorgplicht.
o Ongelukkige samenloop van omstandigheden (HR
Verhuizende zusjes).
 Het gedrag is alleen dan onrechtmatig, indien de
mate van waarschijnlijkheid van een ongeval zo
groot is, dat de dader zich van dit gedrag had
behoren te onthouden.
o Zuiver nalaten.
 Dreigen van ernstig geestelijk of lichamelijk
letsel.
 Concrete kennis van de gevaarlijke situatie.
 Mogelijkheid en noodzaak daadwerkelijk iets te
doen.
 Reële verhouding tussen moeite en kosten en
het gevaar.
- Hinder.
 Wie zat er eerst.
 Plaatselijke omstandigheden.
 Algemeen belang.
 Aantrekken van belangen gelaedeerde.
 Betekenis van een vergunning.
- Bestuurdersaansprakelijkheid.
o Interne aansprakelijkheid.
 De bestuurder is aansprakelijk jegens de
vennootschap (art. 2:9).
o Externe aansprakelijkheid.
 Jegens de boedel (art. 2:138 jo. 2:248).
 Jegens anderen (art. 6:162).
o Rechtvaardigingsgronden (art. 40 – 43 Sr):
 Overmacht.
 Noodweer.

,  Uitvoering wettelijk voorschrift.
 Bevoegd gegeven ambtelijk bevel.
b. Toerekenbaar.
o Verwijtbaar: de lichtste graad van schuld volstaat.
 Schuld.
 Specifieke wettelijke bepaling.
 Verkeersopvattingen.
o Schulduitsluitingsgronden.
 Noodweerexces (art. 41 lid 3 Sr).
 Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 Sr).
o Geestelijke of lichamelijke tekortkoming (art. 6:165): toerekenbaar.
 Doen te beschouwen gedraging.
 Schuld van dader of onrechtmatigheid gedraging kan wegvallen.
 Belet geen aansprakelijkheid.
- Indien de toezichthouder onvoldoende zorg heeft betracht, kan
op hem regres worden gehaald (art. 6:165 lid 2).
o Kinderen (art. 6:164).
 De ouders kunnen aansprakelijk worden gesteld voor kinderen tot de
leeftijd van veertien jaren.
o Groepsaansprakelijkheid (art. 6:166) (HR Ladingdiefstallen r.o. 3.4.2 jo. 3.5.2).
Het relativiteitsbeginsel (art. 6:163) begrenst aansprakelijkheid.
- Het personele bereik.
Het gedrag moet jegens de benadeelde onrechtmatig zijn (HR Tandarts).
- De soort schade.
De schade zoals benadeelde die heeft geleden moet onder het
beschermingsbereik van de geschonden norm vallen (HR Schietincident).
- De wijze van ontstaan.
De wijze waarop de schade is ontstaan dient te vallen onder de strekking van
de norm.

Voor zaakwaarneming (art. 6:198) is vereist:
a. Het behartigen van andermans belang.
b. Willens en wetens.
o Intentie vereist, dit kan achteraf blijken.
c. Zonder bevoegdheid daartoe.
d. Op redelijke grond (HR Redelijke grond zaakwaarneming).
o Niet indien het een handeling betreft die de belanghebbende zelf had moeten
verrichten.
 De belanghebbende kan, indien dit ontbreekt, wel goedkeuring (art.
6:202) verlenen.
o De wil van de belanghebbende speelt een rol.
o Noodzaak tot handelen.
Wanneer de zaakwaarnemer de handeling naar behoren heeft verricht, rust op de
belanghebbende een plicht om de schade te vergoeden (art. 6:200).
Een causaal verband tussen de handeling en de
geleden schade is vereist.