Samenvatting consumentengedrag
Inhoud
Hoofdstuk 1 Inhoud en belang van consumentengedrag ................................................................ 5
1.1 Consumentengedrag in het dagelijks leven ...................................................................... 5
1.2 Inzoomen op consumentengedrag. ................................................................................. 5
1.2.1 Indeling van consumentengedrag............................................................................. 6
1.2.2 Consumentengedrag is beslissen en kiezen............................................................... 6
1.3 Studie van consumentengedrag ...................................................................................... 7
1.4 Nut van de studie van consumentengedrag ..................................................................... 7
1.4.1 Nut voor de overheid ..................................................................................................... 7
1.4.2 Nut voor consumentenorganisaties ................................................................................ 8
1.4.3 Nut voor de marketing................................................................................................... 8
1.5 Consument en beïnvloeding............................................................................................ 9
1.6 Het wiel van consumentengedrag ................................................................................... 9
Hoofdstuk 2 Persoonlijkheid ........................................................................................................11
2.1 Persoonlijke kenmerken en consumentengedrag ..................................................................11
2.2 levensstijl ...........................................................................................................................11
2.3 Motivatie en consumentengedrag .......................................................................................14
2.3.1 De kern van motivatie ...................................................................................................14
2.3.2 Motivatieconflicten................................................................................................15
2.4 De behoeftehiërarchie van Maslow ................................................................................16
2.5 Positieve en negatieve motivatie ....................................................................................16
2.6 Motivatie en waardeoriëntatie.......................................................................................17
2.7 Motivatie en betrokkenheid...........................................................................................19
2.8 Marktimplicaties van waardeketens en betrokkenheid ....................................................19
Hoofdstuk 3 Waarneming en verwerken van informatie ...............................................................20
3.1 Het informatieverwerkingsproces ..................................................................................20
3.2 Exposure.......................................................................................................................21
3.3 Aandacht ......................................................................................................................22
3.3.1 Persoonlijke factoren die de aandacht beïnvloeden .................................................22
3.3.2 Stimulusfactoren die de aandacht beïnvloeden........................................................22
3.4 Begrip...........................................................................................................................23
3.4.1 De identificatie en categorisatie van de stimuli ........................................................23
3.4.2 De interpretatie van nieuwe stimuli ........................................................................24
3.4.3 Persoonlijke factoren en de begripsfase ..................................................................24
, 3.5 Onthouden ...................................................................................................................24
3.6 Neuromarketing............................................................................................................25
3.6.1 Toepassing van neuromarketing .............................................................................25
3.6.2 Voor- en nadelen van neuromarketing (zenuwmarketing) ........................................26
3.6.3 Technieken van neuromarketing.............................................................................26
3.6.4 Psychologische beïnvloeding van waarneming: facial coding en zintuigenmarketing ..26
Hoofdstuk 4 Leren .......................................................................................................................27
4.1 Aangeleerd effect..........................................................................................................27
4.2 Manieren van leren .......................................................................................................28
4.3 Aspecten van conditioneren...........................................................................................30
4.4 Specifieke vormen van instrumentele conditionering ......................................................31
4.4.1 Instrumentele conditionering door de omgeving ............................................................31
4.4.2 Instrumentele conditionering door vormend leren.............................................................31
4.4.3 Instrumentele conditionering door het voorbeeldeffect..................................................32
Hoofdstuk 5 Attitude en verandering van attitude........................................................................33
5.1 Inhoud van het begrip attitude.......................................................................................33
5.2 Het ontstaan van attitudes.............................................................................................33
5.3 3 componenten van een attitude: weten, voelen en doen ...............................................34
5.4 Het gebruik van multi-attribuutmodellen........................................................................36
5.5 Beïnvloeding van attitudes.............................................................................................37
5.5.1 Beïnvloeding via de indirecte route .........................................................................37
5.5.2 Beïnvloeding via de centrale (directe) route.............................................................37
5.6 Beïnvloeding van attitudes met behulp van een multi-attribuutmodel..............................38
5.7 Attitudeverandering op basis van gedragsbeïnvloeding ...................................................38
Hoofdstuk 6 Beslissen..................................................................................................................39
6.1 Een algemeen beslissingsmodel...........................................................................................39
6.2 Het probleembesef .............................................................................................................39
6.3 Het informatiezoekproces ...................................................................................................40
6.4 De afweging van kosten en baten ........................................................................................41
6.5 De evaluatiefase .................................................................................................................42
6.5.1 Het merkkeuzeproces ...................................................................................................42
6.5.2 Evaluatie criteria...........................................................................................................43
6.5.3 Beslissingsregels bij het maken van een keuze................................................................43
6.6 Typen koopbeslissingen en marketingstrategie.....................................................................44
6.7 De definitieve keuze als beslissing........................................................................................45
6.8 Evaluatieprocessen na de koop............................................................................................45
2
,Hoofdstuk 7 Het gezin..................................................................................................................47
7.1 Definitie gezin.....................................................................................................................47
7.2 Functies van het gezin .........................................................................................................47
7.3 Consumptieve beslissingen en rollen in het gezin..................................................................48
7.4 Invloed van kinderen op het beslissingsproces......................................................................48
7.5 Kinderen en televisie...........................................................................................................48
7.6 Kinderen en internet...........................................................................................................48
Hoofdstuk 8 Referentiegroepen ...................................................................................................49
8.1 Soorten referentiegroepen ..................................................................................................49
8.2 Algemene invloed van referentiegroepen.............................................................................50
8.3 Invloed van referentiegroepen op de aankoop van producten en merken ..............................50
8.4 Gebruik van referentiegroepsinvloed in de reclame ..............................................................51
8.5 Criteria voor de keuze van een persoon in commercials ........................................................52
8.6 Voordelen van het gebruik van referentiegroepsinvloed .......................................................52
Hoofdstuk 9 Perspectief van de sociologie....................................................................................52
9.1 Sociaal handelen.................................................................................................................52
9.1.1 Combinatie van interactie en communicatie ..................................................................53
9.1.2 Tien ontwikkelingen die we niet mogen missen in 2019 ..................................................53
9.2 Structuur en cultuur............................................................................................................54
9.2.1 Structuur van een groep ...............................................................................................54
9.2.2 Cultuur van een groep ..................................................................................................54
Hoofdstuk 10 De online consument..............................................................................................56
10.1 Typering van de Nederlandse online consument .............................................................56
10.2.1 Oplichting en fraude ...................................................................................................57
10.2.2 Online pesten ................................................................................................................57
10.2.3 Grooming, loverboys en sexting ......................................................................................57
10.2.5 Gehackt worden.............................................................................................................57
10.2 Online communicatiegedrag ..........................................................................................58
10.4 Online koopgedrag ........................................................................................................58
10.5 Gebruiksgedrag en internet ...........................................................................................58
10.6 Online afdankgedrag .....................................................................................................58
Hoofdstuk 11 Consumentisme: de mondige consument................................................................59
11.1 Definitie van consumentisme.............................................................................................59
11.2 Stromingen in het Nederlandse consumentisme .................................................................59
11.3 Consumentenorganisaties in Nederland .............................................................................61
11.4 De overheid en het consumentisme ...................................................................................61
3
, 11.5 Het bedrijfsleven en het consumentisme............................................................................62
11.5.1 gezamenlijk consumentenbeleid van bedrijven.............................................................62
Hoofdstuk 12 Segmentatie...........................................................................................................63
12.1 Essentie van marktsegmentatie .........................................................................................63
12.2 Classificatie van segmentatiecriteria voor de consumentenmarkt ........................................63
12.2.1 Algemene, objectief meetbare segmentatievariabelen .................................................64
12.2.2 Algemene, subjectieve meetbare segmentatievariabelen..............................................64
12.3 Algemeen levensstijlonderzoek..........................................................................................65
12.4 Specifiek levensstijlonderzoek ...........................................................................................67
12.5 Het verkrijgen van gegevens voor het segmenteren van de markt........................................68
12.6 Segmentatiestrategieën ....................................................................................................68
12.6.1 Ongedifferentieerde marketing ...................................................................................68
12.6.2 Gedifferentieerde marketing.......................................................................................69
12.6.3 Geconcentreerde marketing........................................................................................70
12.7 Het positioneren van een merk ..........................................................................................70
12.8 Customer journey .............................................................................................................71
12.9 Verdere invulling marketingmix .........................................................................................71
4
Inhoud
Hoofdstuk 1 Inhoud en belang van consumentengedrag ................................................................ 5
1.1 Consumentengedrag in het dagelijks leven ...................................................................... 5
1.2 Inzoomen op consumentengedrag. ................................................................................. 5
1.2.1 Indeling van consumentengedrag............................................................................. 6
1.2.2 Consumentengedrag is beslissen en kiezen............................................................... 6
1.3 Studie van consumentengedrag ...................................................................................... 7
1.4 Nut van de studie van consumentengedrag ..................................................................... 7
1.4.1 Nut voor de overheid ..................................................................................................... 7
1.4.2 Nut voor consumentenorganisaties ................................................................................ 8
1.4.3 Nut voor de marketing................................................................................................... 8
1.5 Consument en beïnvloeding............................................................................................ 9
1.6 Het wiel van consumentengedrag ................................................................................... 9
Hoofdstuk 2 Persoonlijkheid ........................................................................................................11
2.1 Persoonlijke kenmerken en consumentengedrag ..................................................................11
2.2 levensstijl ...........................................................................................................................11
2.3 Motivatie en consumentengedrag .......................................................................................14
2.3.1 De kern van motivatie ...................................................................................................14
2.3.2 Motivatieconflicten................................................................................................15
2.4 De behoeftehiërarchie van Maslow ................................................................................16
2.5 Positieve en negatieve motivatie ....................................................................................16
2.6 Motivatie en waardeoriëntatie.......................................................................................17
2.7 Motivatie en betrokkenheid...........................................................................................19
2.8 Marktimplicaties van waardeketens en betrokkenheid ....................................................19
Hoofdstuk 3 Waarneming en verwerken van informatie ...............................................................20
3.1 Het informatieverwerkingsproces ..................................................................................20
3.2 Exposure.......................................................................................................................21
3.3 Aandacht ......................................................................................................................22
3.3.1 Persoonlijke factoren die de aandacht beïnvloeden .................................................22
3.3.2 Stimulusfactoren die de aandacht beïnvloeden........................................................22
3.4 Begrip...........................................................................................................................23
3.4.1 De identificatie en categorisatie van de stimuli ........................................................23
3.4.2 De interpretatie van nieuwe stimuli ........................................................................24
3.4.3 Persoonlijke factoren en de begripsfase ..................................................................24
, 3.5 Onthouden ...................................................................................................................24
3.6 Neuromarketing............................................................................................................25
3.6.1 Toepassing van neuromarketing .............................................................................25
3.6.2 Voor- en nadelen van neuromarketing (zenuwmarketing) ........................................26
3.6.3 Technieken van neuromarketing.............................................................................26
3.6.4 Psychologische beïnvloeding van waarneming: facial coding en zintuigenmarketing ..26
Hoofdstuk 4 Leren .......................................................................................................................27
4.1 Aangeleerd effect..........................................................................................................27
4.2 Manieren van leren .......................................................................................................28
4.3 Aspecten van conditioneren...........................................................................................30
4.4 Specifieke vormen van instrumentele conditionering ......................................................31
4.4.1 Instrumentele conditionering door de omgeving ............................................................31
4.4.2 Instrumentele conditionering door vormend leren.............................................................31
4.4.3 Instrumentele conditionering door het voorbeeldeffect..................................................32
Hoofdstuk 5 Attitude en verandering van attitude........................................................................33
5.1 Inhoud van het begrip attitude.......................................................................................33
5.2 Het ontstaan van attitudes.............................................................................................33
5.3 3 componenten van een attitude: weten, voelen en doen ...............................................34
5.4 Het gebruik van multi-attribuutmodellen........................................................................36
5.5 Beïnvloeding van attitudes.............................................................................................37
5.5.1 Beïnvloeding via de indirecte route .........................................................................37
5.5.2 Beïnvloeding via de centrale (directe) route.............................................................37
5.6 Beïnvloeding van attitudes met behulp van een multi-attribuutmodel..............................38
5.7 Attitudeverandering op basis van gedragsbeïnvloeding ...................................................38
Hoofdstuk 6 Beslissen..................................................................................................................39
6.1 Een algemeen beslissingsmodel...........................................................................................39
6.2 Het probleembesef .............................................................................................................39
6.3 Het informatiezoekproces ...................................................................................................40
6.4 De afweging van kosten en baten ........................................................................................41
6.5 De evaluatiefase .................................................................................................................42
6.5.1 Het merkkeuzeproces ...................................................................................................42
6.5.2 Evaluatie criteria...........................................................................................................43
6.5.3 Beslissingsregels bij het maken van een keuze................................................................43
6.6 Typen koopbeslissingen en marketingstrategie.....................................................................44
6.7 De definitieve keuze als beslissing........................................................................................45
6.8 Evaluatieprocessen na de koop............................................................................................45
2
,Hoofdstuk 7 Het gezin..................................................................................................................47
7.1 Definitie gezin.....................................................................................................................47
7.2 Functies van het gezin .........................................................................................................47
7.3 Consumptieve beslissingen en rollen in het gezin..................................................................48
7.4 Invloed van kinderen op het beslissingsproces......................................................................48
7.5 Kinderen en televisie...........................................................................................................48
7.6 Kinderen en internet...........................................................................................................48
Hoofdstuk 8 Referentiegroepen ...................................................................................................49
8.1 Soorten referentiegroepen ..................................................................................................49
8.2 Algemene invloed van referentiegroepen.............................................................................50
8.3 Invloed van referentiegroepen op de aankoop van producten en merken ..............................50
8.4 Gebruik van referentiegroepsinvloed in de reclame ..............................................................51
8.5 Criteria voor de keuze van een persoon in commercials ........................................................52
8.6 Voordelen van het gebruik van referentiegroepsinvloed .......................................................52
Hoofdstuk 9 Perspectief van de sociologie....................................................................................52
9.1 Sociaal handelen.................................................................................................................52
9.1.1 Combinatie van interactie en communicatie ..................................................................53
9.1.2 Tien ontwikkelingen die we niet mogen missen in 2019 ..................................................53
9.2 Structuur en cultuur............................................................................................................54
9.2.1 Structuur van een groep ...............................................................................................54
9.2.2 Cultuur van een groep ..................................................................................................54
Hoofdstuk 10 De online consument..............................................................................................56
10.1 Typering van de Nederlandse online consument .............................................................56
10.2.1 Oplichting en fraude ...................................................................................................57
10.2.2 Online pesten ................................................................................................................57
10.2.3 Grooming, loverboys en sexting ......................................................................................57
10.2.5 Gehackt worden.............................................................................................................57
10.2 Online communicatiegedrag ..........................................................................................58
10.4 Online koopgedrag ........................................................................................................58
10.5 Gebruiksgedrag en internet ...........................................................................................58
10.6 Online afdankgedrag .....................................................................................................58
Hoofdstuk 11 Consumentisme: de mondige consument................................................................59
11.1 Definitie van consumentisme.............................................................................................59
11.2 Stromingen in het Nederlandse consumentisme .................................................................59
11.3 Consumentenorganisaties in Nederland .............................................................................61
11.4 De overheid en het consumentisme ...................................................................................61
3
, 11.5 Het bedrijfsleven en het consumentisme............................................................................62
11.5.1 gezamenlijk consumentenbeleid van bedrijven.............................................................62
Hoofdstuk 12 Segmentatie...........................................................................................................63
12.1 Essentie van marktsegmentatie .........................................................................................63
12.2 Classificatie van segmentatiecriteria voor de consumentenmarkt ........................................63
12.2.1 Algemene, objectief meetbare segmentatievariabelen .................................................64
12.2.2 Algemene, subjectieve meetbare segmentatievariabelen..............................................64
12.3 Algemeen levensstijlonderzoek..........................................................................................65
12.4 Specifiek levensstijlonderzoek ...........................................................................................67
12.5 Het verkrijgen van gegevens voor het segmenteren van de markt........................................68
12.6 Segmentatiestrategieën ....................................................................................................68
12.6.1 Ongedifferentieerde marketing ...................................................................................68
12.6.2 Gedifferentieerde marketing.......................................................................................69
12.6.3 Geconcentreerde marketing........................................................................................70
12.7 Het positioneren van een merk ..........................................................................................70
12.8 Customer journey .............................................................................................................71
12.9 Verdere invulling marketingmix .........................................................................................71
4
