Samenvatting
Praktisch Burgerlijk Recht
, 2
Inhoudsopgave
DEEL 1: INLEIDING TOT HET RECHT................................................................................................................. 3
HOOFDSTUK 1: ALGEMENE INLEIDING........................................................................................................................3
1. Verantwoording...........................................................................................................................................3
2. Het begrip recht...........................................................................................................................................3
HOOFDSTUK 2: INDELING VAN HET RECHT...................................................................................................................4
1. Privaatrecht – Publiekrecht.........................................................................................................................4
2. Supranationaal recht – nationaalrecht.......................................................................................................5
3. Objectief recht – subjectief recht.................................................................................................................6
4. Materieel – Formeel recht...........................................................................................................................6
HOOFDSTUK 3: BRONNEN VAN HET RECHT..................................................................................................................7
1. Wetgeving sensu lato (materiële wet)........................................................................................................7
2. Rechtspraak...............................................................................................................................................10
3. Rechtsleer..................................................................................................................................................10
4. De gewoonte.............................................................................................................................................10
5. Algemene rechtsbeginselen.......................................................................................................................11
6. Wetgevingsprocedure...............................................................................................................................11
HOOFDSTUK 4: STRUCTUREN EN INSTELLINGEN..........................................................................................................12
1. Algemeen...................................................................................................................................................12
2. Federale politieke instellingen...................................................................................................................13
3. Regionale politieke instellingen.................................................................................................................15
HOOFDSTUK 5: RECHTSHANDHAVING.......................................................................................................................17
1. Privaatrechtelijk procesrecht.....................................................................................................................17
2. Gewone gerechtelijke instellingen............................................................................................................18
3. Bijzondere instellingen: Raad van State – Grondwettelijk Hof..................................................................20
DEEL 2: PERSONEN-, FAMILIE- EN RELATIEVERMOGENSRECHT......................................................................20
HOOFDSTUK 1: PERSONENRECHT.............................................................................................................................20
1. Begrip en soorten personen......................................................................................................................20
2. Staat van de persoon.................................................................................................................................21
HOOFDSTUK 2: FAMILIERECHT................................................................................................................................23
1. Wie is familie?...........................................................................................................................................23
2. Huwelijk.....................................................................................................................................................23
3. Feitelijke scheiding en echtscheiding........................................................................................................25
4. Samenwonen buiten het huwelijk.............................................................................................................26
5. Relatie tussen ouders en kinderen.............................................................................................................27
HOOFDSTUK 3: RELATIEVERMOGENSRECHT................................................................................................................27
1. Huwelijksvermogensrecht.........................................................................................................................27
2. Het vermogensrecht bij wettelijke samenwoners.....................................................................................29
3. Het vermogensrecht van feitelijke samenwoners.....................................................................................29
DEEL 3: GOEDERENRECHT............................................................................................................................. 30
HOOFDSTUK 1: GOEDEREN: SOORTEN EN BELANG......................................................................................................30
1. Begrip en soorten van goederen...............................................................................................................30
2. Roerende en onroerende goederen...........................................................................................................30
3. Gebruiks- en verbruiksgoederen................................................................................................................31
4. Lichamelijke en onlichamelijke goederen..................................................................................................31
5. Publieke en private goederen....................................................................................................................31
HOOFDSTUK 2: ZAKELIJKE RECHTEN.........................................................................................................................31
1. Begrip, kenmerken en soorten..................................................................................................................31
2. Verkrijgingswijze van zakelijke rechten....................................................................................................32
3. Eigendomsrecht.........................................................................................................................................33
4. Mede-eigendom........................................................................................................................................33
, 2
5. Vruchtgebruik............................................................................................................................................33
6. Erfdienstbaarheid (EDH)............................................................................................................................35
7. Erfpacht.....................................................................................................................................................35
8. Recht van opstal........................................................................................................................................36
DEEL 4: NALATENSCHAP, SCHENKINGEN EN TESTAMENTEN..........................................................................36
DEEL 5: VERBINTENISSENRECHT................................................................................................................... 36
HOOFSTUK 1: VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST....................................................................................................36
1. Definitie en enkele soorten........................................................................................................................36
2. Basisbeginselen van het contractenrecht..................................................................................................37
3. Geldigheidsvoorwaarden voor het bestaan van de overeenkomst...........................................................37
4. Interpretatie van overeenkomst................................................................................................................38
5. Uitwerking van de overeenkomst..............................................................................................................38
6. Modaliteiten van de verbintenis................................................................................................................40
7. Beëindeging van de overeenkomst...........................................................................................................41
HOOFDSTUK 2: VERBINTENISSEN UIT QUASI-CONTRACTEN............................................................................................42
HOOFDSTUK 3: DE ONRECHTMATIGE DAAD (OD).......................................................................................................43
1. Verantwoordelijkheid voor eigen OD........................................................................................................43
2. Uitgebreide aansprakelijkheid...................................................................................................................43
DEEL 6: BIJZONDERE OVEREENKOMST.......................................................................................................... 44
HOFDSTUK 1: KOOP – VERKOOP.............................................................................................................................44
1. Begrip........................................................................................................................................................44
2. Geldigheidsvoorwaarden..........................................................................................................................44
3. Vorm en bewijs..........................................................................................................................................45
4. Verplichtingen van de koper......................................................................................................................45
HOOFDSTUK 2: HUUR...........................................................................................................................................45
1. Definitie, kenmerken en soorten...............................................................................................................45
2. Gemeenrechtelijke huur............................................................................................................................46
3. Woninghuur...............................................................................................................................................46
DEEL 7: ZEKERHEDEN................................................................................................................................... 47
DEEL 8:BEWIJS............................................................................................................................................. 48
HOOFDSTUK 1: DE BEWIJSLAST EN BEWIJSSTANDAARD.................................................................................................48
HOOFDSTUK 2: DE TOELAATBAARHEID VAN BEWIJSMIDDELEN.......................................................................................48
HOOFDSTUK 3: DE VERSCHILLENDE BEWIJSMIDDELEN..................................................................................................48
1. Schriftelijk bewijs.......................................................................................................................................48
2. Getuigenbewijs..........................................................................................................................................48
3. Bewijs door vermoedens...........................................................................................................................49
4. Bewijs door betekenis................................................................................................................................49
5. De eed........................................................................................................................................................49
BEANTWOORDEN VRAGEN STUDIEWIJZER................................................................................................... 50
LEEREENHEID 1: BEGRIP, INDELINGEN EN BRONNEN VAN RECHT....................................................................................50
LEEREENHEID 2: FEDERALE BELGIË...........................................................................................................................53
LEEREENHEID 3: PERSONENRECHT...........................................................................................................................56
LEEREENHEID 4: FAMILIERECHT EN RELATIEVERMOGENSRECHT......................................................................................58
LEEREENHEID 5: GOEDERENRECHT...........................................................................................................................61
LEEREENHEID 6: VERBINTENISSENRECHT...................................................................................................................64
LEEREENHEID 7: BENOEMDE CONTRACTEN................................................................................................................66
LEEREENHEID 8: BEWIJS........................................................................................................................................ 67
, 2
Deel 1: Inleiding tot het recht
Hoofdstuk 1: Algemene Inleiding
1. Verantwoording
Speelt een belangrijke rol in zowel het privé- als beroepsleven
Iedereen wordt in de loop van zijn leven geconfronteerd met diverse takken van het
recht
Moraal = het geheel van normen die de bedrijvigheid van de individuele mens
beheersen, en hem leiden naar geestelijk welzijn
o Gericht op geestelijke vervolmaking van de mens als individu en streeft niet
naar een ordening van het maatschappelijk leven
o Soms conflict tussen wet en morele normen: abortuswet, euthanasiewet
2. Het begrip recht
2.1. Algemeen
Recht =
o Het geheel van regels:
* Verbod, gebod, toelating of organiek
* Aanvullend of dwingend
* Algemeen of individueel
o Door de staat opgelegd of ontvangen
o Naleving is afdwingbaar
2.2. Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
2.2.1.Verbod, gebod, toelating en organiek
Verbodsregels: verboden
Gebodsregels: verplichting
Toelating: mag
Organieke regels: geen gedraging maar betrekking op organisatie
2.2.2.Aanvullend of dwingend recht
Aanvullend: enkel en wanneer geen enkele andere regeling werd getroffen
Dwingend: moet worden nageleefd:
o Openbare orde
o Bescherming zwakke personen (die zelf nietigheid vraagt)
2.2.3.Algemene of individueel recht
Algemeen
o Zeer vaag, rechter kan definitie invullen
o Vb een fout= daad waardoor schade wordt veroorzaakt
Individueel
o Weinig voorkomend, betrekking bepaald subject
o Vb aanstelling van een notaris
2.3. Door de staat opgelegd of bekrachtigd
Regels door de overheid uitgevaardigd
o Overheid vervaardigt wetgeving uit
o Vb hoe Belgische nationaliteit verkrijgen
Regels ontstaan door gewoonten
o Herhaaldelijke gedragingen die door overheid wordt erkend
o Vb schenking- handgift
Praktisch Burgerlijk Recht
, 2
Inhoudsopgave
DEEL 1: INLEIDING TOT HET RECHT................................................................................................................. 3
HOOFDSTUK 1: ALGEMENE INLEIDING........................................................................................................................3
1. Verantwoording...........................................................................................................................................3
2. Het begrip recht...........................................................................................................................................3
HOOFDSTUK 2: INDELING VAN HET RECHT...................................................................................................................4
1. Privaatrecht – Publiekrecht.........................................................................................................................4
2. Supranationaal recht – nationaalrecht.......................................................................................................5
3. Objectief recht – subjectief recht.................................................................................................................6
4. Materieel – Formeel recht...........................................................................................................................6
HOOFDSTUK 3: BRONNEN VAN HET RECHT..................................................................................................................7
1. Wetgeving sensu lato (materiële wet)........................................................................................................7
2. Rechtspraak...............................................................................................................................................10
3. Rechtsleer..................................................................................................................................................10
4. De gewoonte.............................................................................................................................................10
5. Algemene rechtsbeginselen.......................................................................................................................11
6. Wetgevingsprocedure...............................................................................................................................11
HOOFDSTUK 4: STRUCTUREN EN INSTELLINGEN..........................................................................................................12
1. Algemeen...................................................................................................................................................12
2. Federale politieke instellingen...................................................................................................................13
3. Regionale politieke instellingen.................................................................................................................15
HOOFDSTUK 5: RECHTSHANDHAVING.......................................................................................................................17
1. Privaatrechtelijk procesrecht.....................................................................................................................17
2. Gewone gerechtelijke instellingen............................................................................................................18
3. Bijzondere instellingen: Raad van State – Grondwettelijk Hof..................................................................20
DEEL 2: PERSONEN-, FAMILIE- EN RELATIEVERMOGENSRECHT......................................................................20
HOOFDSTUK 1: PERSONENRECHT.............................................................................................................................20
1. Begrip en soorten personen......................................................................................................................20
2. Staat van de persoon.................................................................................................................................21
HOOFDSTUK 2: FAMILIERECHT................................................................................................................................23
1. Wie is familie?...........................................................................................................................................23
2. Huwelijk.....................................................................................................................................................23
3. Feitelijke scheiding en echtscheiding........................................................................................................25
4. Samenwonen buiten het huwelijk.............................................................................................................26
5. Relatie tussen ouders en kinderen.............................................................................................................27
HOOFDSTUK 3: RELATIEVERMOGENSRECHT................................................................................................................27
1. Huwelijksvermogensrecht.........................................................................................................................27
2. Het vermogensrecht bij wettelijke samenwoners.....................................................................................29
3. Het vermogensrecht van feitelijke samenwoners.....................................................................................29
DEEL 3: GOEDERENRECHT............................................................................................................................. 30
HOOFDSTUK 1: GOEDEREN: SOORTEN EN BELANG......................................................................................................30
1. Begrip en soorten van goederen...............................................................................................................30
2. Roerende en onroerende goederen...........................................................................................................30
3. Gebruiks- en verbruiksgoederen................................................................................................................31
4. Lichamelijke en onlichamelijke goederen..................................................................................................31
5. Publieke en private goederen....................................................................................................................31
HOOFDSTUK 2: ZAKELIJKE RECHTEN.........................................................................................................................31
1. Begrip, kenmerken en soorten..................................................................................................................31
2. Verkrijgingswijze van zakelijke rechten....................................................................................................32
3. Eigendomsrecht.........................................................................................................................................33
4. Mede-eigendom........................................................................................................................................33
, 2
5. Vruchtgebruik............................................................................................................................................33
6. Erfdienstbaarheid (EDH)............................................................................................................................35
7. Erfpacht.....................................................................................................................................................35
8. Recht van opstal........................................................................................................................................36
DEEL 4: NALATENSCHAP, SCHENKINGEN EN TESTAMENTEN..........................................................................36
DEEL 5: VERBINTENISSENRECHT................................................................................................................... 36
HOOFSTUK 1: VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST....................................................................................................36
1. Definitie en enkele soorten........................................................................................................................36
2. Basisbeginselen van het contractenrecht..................................................................................................37
3. Geldigheidsvoorwaarden voor het bestaan van de overeenkomst...........................................................37
4. Interpretatie van overeenkomst................................................................................................................38
5. Uitwerking van de overeenkomst..............................................................................................................38
6. Modaliteiten van de verbintenis................................................................................................................40
7. Beëindeging van de overeenkomst...........................................................................................................41
HOOFDSTUK 2: VERBINTENISSEN UIT QUASI-CONTRACTEN............................................................................................42
HOOFDSTUK 3: DE ONRECHTMATIGE DAAD (OD).......................................................................................................43
1. Verantwoordelijkheid voor eigen OD........................................................................................................43
2. Uitgebreide aansprakelijkheid...................................................................................................................43
DEEL 6: BIJZONDERE OVEREENKOMST.......................................................................................................... 44
HOFDSTUK 1: KOOP – VERKOOP.............................................................................................................................44
1. Begrip........................................................................................................................................................44
2. Geldigheidsvoorwaarden..........................................................................................................................44
3. Vorm en bewijs..........................................................................................................................................45
4. Verplichtingen van de koper......................................................................................................................45
HOOFDSTUK 2: HUUR...........................................................................................................................................45
1. Definitie, kenmerken en soorten...............................................................................................................45
2. Gemeenrechtelijke huur............................................................................................................................46
3. Woninghuur...............................................................................................................................................46
DEEL 7: ZEKERHEDEN................................................................................................................................... 47
DEEL 8:BEWIJS............................................................................................................................................. 48
HOOFDSTUK 1: DE BEWIJSLAST EN BEWIJSSTANDAARD.................................................................................................48
HOOFDSTUK 2: DE TOELAATBAARHEID VAN BEWIJSMIDDELEN.......................................................................................48
HOOFDSTUK 3: DE VERSCHILLENDE BEWIJSMIDDELEN..................................................................................................48
1. Schriftelijk bewijs.......................................................................................................................................48
2. Getuigenbewijs..........................................................................................................................................48
3. Bewijs door vermoedens...........................................................................................................................49
4. Bewijs door betekenis................................................................................................................................49
5. De eed........................................................................................................................................................49
BEANTWOORDEN VRAGEN STUDIEWIJZER................................................................................................... 50
LEEREENHEID 1: BEGRIP, INDELINGEN EN BRONNEN VAN RECHT....................................................................................50
LEEREENHEID 2: FEDERALE BELGIË...........................................................................................................................53
LEEREENHEID 3: PERSONENRECHT...........................................................................................................................56
LEEREENHEID 4: FAMILIERECHT EN RELATIEVERMOGENSRECHT......................................................................................58
LEEREENHEID 5: GOEDERENRECHT...........................................................................................................................61
LEEREENHEID 6: VERBINTENISSENRECHT...................................................................................................................64
LEEREENHEID 7: BENOEMDE CONTRACTEN................................................................................................................66
LEEREENHEID 8: BEWIJS........................................................................................................................................ 67
, 2
Deel 1: Inleiding tot het recht
Hoofdstuk 1: Algemene Inleiding
1. Verantwoording
Speelt een belangrijke rol in zowel het privé- als beroepsleven
Iedereen wordt in de loop van zijn leven geconfronteerd met diverse takken van het
recht
Moraal = het geheel van normen die de bedrijvigheid van de individuele mens
beheersen, en hem leiden naar geestelijk welzijn
o Gericht op geestelijke vervolmaking van de mens als individu en streeft niet
naar een ordening van het maatschappelijk leven
o Soms conflict tussen wet en morele normen: abortuswet, euthanasiewet
2. Het begrip recht
2.1. Algemeen
Recht =
o Het geheel van regels:
* Verbod, gebod, toelating of organiek
* Aanvullend of dwingend
* Algemeen of individueel
o Door de staat opgelegd of ontvangen
o Naleving is afdwingbaar
2.2. Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
2.2.1.Verbod, gebod, toelating en organiek
Verbodsregels: verboden
Gebodsregels: verplichting
Toelating: mag
Organieke regels: geen gedraging maar betrekking op organisatie
2.2.2.Aanvullend of dwingend recht
Aanvullend: enkel en wanneer geen enkele andere regeling werd getroffen
Dwingend: moet worden nageleefd:
o Openbare orde
o Bescherming zwakke personen (die zelf nietigheid vraagt)
2.2.3.Algemene of individueel recht
Algemeen
o Zeer vaag, rechter kan definitie invullen
o Vb een fout= daad waardoor schade wordt veroorzaakt
Individueel
o Weinig voorkomend, betrekking bepaald subject
o Vb aanstelling van een notaris
2.3. Door de staat opgelegd of bekrachtigd
Regels door de overheid uitgevaardigd
o Overheid vervaardigt wetgeving uit
o Vb hoe Belgische nationaliteit verkrijgen
Regels ontstaan door gewoonten
o Herhaaldelijke gedragingen die door overheid wordt erkend
o Vb schenking- handgift
