Avans leerjaar 1
Samenvatting EBP
Kwalitatief en kwanitatief onderzoek
Leerpakket A
Werkgroep 1
Leerdoelen:
- Beschrijven welke plaats Evidence Based Practice (EBP) inneemt binnen de verpleegkundige
beroepsuitoefening.
- Beschrijven welke drie informatiebronnen gebruikt moeten worden bij klinische
besluitvormingsprocessen.
- Beschrijven hoe EBP zich verhoudt tot kritisch denken.
- Beschrijven welke 5 stappen worden uitgevoerd in het EBP-model.
- Beschrijven wat een Critical Appraisal of a Topic (CAT) is.
EBP professionele kennis verpleegkundige + cliënt (normen, waarden, voorkeur) + beste
bewijsmateriaal: wetenschappelijk onderzoek = gemotiveerd besluit voor zorg. Daarbij wordt er ook
gekeken naar beschikbare hulpmiddelen.
Besluitvorming:
- Individuele klinische expertise (en die van je collega’s);
- Het beste externe bewijsmateriaal vanuit systematisch onderzoek;
- Voorkeuren, wensen en verwachtingen van de cliënt.
Vijf stappen EBP:
1. Het klinisch bewijs vertalen een beantwoorde vraag;
2. Het efficiënte zoeken naar het beste bewijsmateriaal;
3. Het wegen van de gevonden evidence op methodologische kwaliteit en toepasbaarheid in de
eigen praktijksituatie;
4. Het nemen van een beslissing op grond van de beschikbare evidence;
5. Het regelmatig evalueren van de kwaliteit van dit proces.
Achtergrondkennis: achtergrondkennis is basis kennis die verpleegkundigen in opleiding via hun
leerboeken verwerven. In tegenstelling tot voorgrondkennis gaat het bij achtergrondkennis om
relatief onveranderlijke kennis, zoals anatomie, fysiologie en ontwikkelingspsychologie.
Voorgrondkennis: voorgrondkennis is relatief snel veranderde kennis. Deze kennis verandert doordat
er via wetenschappelijk onderzoek nieuwe kennis en inzichten verworven zijn. voorgrondkennis is
vooral in evidence-based vaktijdschriften te vinden.
Klinische onzekerheid: twijfel of onzekerheid over wat het beste besluit is in een specifieke
patiëntensituatie. Klinische onzekerheid kan zich voordoen op diagnostisch, etiologisch, prognostisch
of therapeutisch gebied. Het herkennen en erkennen van klinische onzekerheid is de belangrijkste
aanleiding om via de methode van EBP wetenschappelijke kennis te combineren met klinische kennis
over de patiënt en is daarmee het startpunt van de methode van EBP.
Consensustheorie: uitspraak is waar als we het allemaal met elkaar eens zijn. traditie.
Correspondentietheorie: uitspraak is waar als het overeenkomt met de stand van zaken in de
werkelijkheid. Ervaring.
,Coherentietheorie: uitspraak is waar als het beweerde past, die eerder al geaccepteerd is als ware
kennis.
Wetenschappelijke kennis serieus getest controleerbaar, herhaalbaar, betrouwbaar, valide en
generaliseerbaar.
Professional + evidence + patiënt motivatie besluit zorg.
Kennisclip SH
Werkgroep 2
Leerdoelen:
- Het formuleren van een beantwoordbare vraag.
- Het formuleren van een PICO-vraag.
- Passende databanken selecteren op basis van PICO-vraag.
- Zoektermen formuleren.
- Zoektermen combineren met behulp van Booleaanse operatoren.
Formuleren klinische vragen:
Zijn vragen niet te beantwoorden met ‘ja’ of ‘nee’. De meeste klinische vragen bevatten drie
elementen: populatie, determinanten en outcome.
Populatie: groep mensen met dezelfde belangrijke kenmerken
Determinanten: zijn factoren die
- Het ontstaan van een ziekte veroorzaken of bevorderen
- Het verloop van de ziekte beïnvloeden
Outcome: het resultaat waarin de verpleegkundige geïnteresseerd is.
PICO-vraag niet gesloten stellen. altijd een openvraag. PICO-vraag is bedoeld om een klinische vraag
te beantwoorden geen ethische vraag. De PICO-vraag staat voor Population, Intervention,
Comparison en Outcome.
Kennisclip SH
Werkgroep 3
Leerdoelen:
- Benoemen hoe wetenschappelijke artikelen worden ingedeeld.
- Efficiënt bepalen of een artikel relevante inhoud bevat voor een gegeven vraag.
- Het verschil tussen een observationele en experimentele studie uitleggen.
- Het verschil tussen een originele studie en een review uitleggen.
- Benoemen hoe de hiërarchie van kennis is opgebouwd.
Kritisch denken betekent dat je redeneert en reflecteert voordat je een standpunt inneemt, of
besluit hoe je te handelen en dat je kunt verklaren waarop dat standpunt/besluit is gebaseerd.
- Is helder, precies, logisch en consistent in denken
- Zoekt naar voldoende bewijs
- Houdt rekening met wat wel/niet bekend is
- Vrij van vooroordelen
, Empirische cyclus: beschrijft 5 stappen die je volgt in een onderzoek of je iets gaat leren of gaat
begrijpen. Stap 1 is observatie, stap 2 is inductie, stap 3 deductie, stap 4 toetsing en stap 4 evaluatie.
Wetenschappelijk artikel, opgebouwd uit inleiding, methode, resultaten en discussie (IMRaD):
(I)Inleiding:
Uitvoerige theoretische onderbouwing van de onderzoeksprobleemstelling (achtergrond, theorie,
argumentatie en relevantie). Probleemstelling en onderzoeksvraag/hypothese.
- Observatie: wat is de vraag?
- Inductie: wat weten we al van de vraag?
- Deductie: wat denken we dat het antwoord is op de vraag?
(M)Methode:
Hoe het onderzoek is uitgevoerd. Volgens welke methode? Welke onderzoekseenheden? Hoe
werden de variabelen gemeten? Hoe is het onderzoek uitgevoerd? Hoe zijn de bevindingen
weergegeven? Welke statistische methoden zijn gebruikt?
- Toetsing: op welke manier en met welke middelen is naar een antwoord gezocht?
(R)Resultaten:
Wat kwam er uit de metingen? Uitkomsten van de analyses en grafieken die de resultaten
weergeven.
- Toetsing: wat waren de resultaten van de zoektocht?
and
(D)Discussie:
Evaluatie van de resultaten, de beperkingen en sterke punten van het onderzoek en implicaties.
- Evaluatie: hoe passen de resultaten bij wat we al wisten?
- Evaluatie: wat betekenen deze resultaten voor de praktijk en verder onderzoek?
Samenvatting EBP
Kwalitatief en kwanitatief onderzoek
Leerpakket A
Werkgroep 1
Leerdoelen:
- Beschrijven welke plaats Evidence Based Practice (EBP) inneemt binnen de verpleegkundige
beroepsuitoefening.
- Beschrijven welke drie informatiebronnen gebruikt moeten worden bij klinische
besluitvormingsprocessen.
- Beschrijven hoe EBP zich verhoudt tot kritisch denken.
- Beschrijven welke 5 stappen worden uitgevoerd in het EBP-model.
- Beschrijven wat een Critical Appraisal of a Topic (CAT) is.
EBP professionele kennis verpleegkundige + cliënt (normen, waarden, voorkeur) + beste
bewijsmateriaal: wetenschappelijk onderzoek = gemotiveerd besluit voor zorg. Daarbij wordt er ook
gekeken naar beschikbare hulpmiddelen.
Besluitvorming:
- Individuele klinische expertise (en die van je collega’s);
- Het beste externe bewijsmateriaal vanuit systematisch onderzoek;
- Voorkeuren, wensen en verwachtingen van de cliënt.
Vijf stappen EBP:
1. Het klinisch bewijs vertalen een beantwoorde vraag;
2. Het efficiënte zoeken naar het beste bewijsmateriaal;
3. Het wegen van de gevonden evidence op methodologische kwaliteit en toepasbaarheid in de
eigen praktijksituatie;
4. Het nemen van een beslissing op grond van de beschikbare evidence;
5. Het regelmatig evalueren van de kwaliteit van dit proces.
Achtergrondkennis: achtergrondkennis is basis kennis die verpleegkundigen in opleiding via hun
leerboeken verwerven. In tegenstelling tot voorgrondkennis gaat het bij achtergrondkennis om
relatief onveranderlijke kennis, zoals anatomie, fysiologie en ontwikkelingspsychologie.
Voorgrondkennis: voorgrondkennis is relatief snel veranderde kennis. Deze kennis verandert doordat
er via wetenschappelijk onderzoek nieuwe kennis en inzichten verworven zijn. voorgrondkennis is
vooral in evidence-based vaktijdschriften te vinden.
Klinische onzekerheid: twijfel of onzekerheid over wat het beste besluit is in een specifieke
patiëntensituatie. Klinische onzekerheid kan zich voordoen op diagnostisch, etiologisch, prognostisch
of therapeutisch gebied. Het herkennen en erkennen van klinische onzekerheid is de belangrijkste
aanleiding om via de methode van EBP wetenschappelijke kennis te combineren met klinische kennis
over de patiënt en is daarmee het startpunt van de methode van EBP.
Consensustheorie: uitspraak is waar als we het allemaal met elkaar eens zijn. traditie.
Correspondentietheorie: uitspraak is waar als het overeenkomt met de stand van zaken in de
werkelijkheid. Ervaring.
,Coherentietheorie: uitspraak is waar als het beweerde past, die eerder al geaccepteerd is als ware
kennis.
Wetenschappelijke kennis serieus getest controleerbaar, herhaalbaar, betrouwbaar, valide en
generaliseerbaar.
Professional + evidence + patiënt motivatie besluit zorg.
Kennisclip SH
Werkgroep 2
Leerdoelen:
- Het formuleren van een beantwoordbare vraag.
- Het formuleren van een PICO-vraag.
- Passende databanken selecteren op basis van PICO-vraag.
- Zoektermen formuleren.
- Zoektermen combineren met behulp van Booleaanse operatoren.
Formuleren klinische vragen:
Zijn vragen niet te beantwoorden met ‘ja’ of ‘nee’. De meeste klinische vragen bevatten drie
elementen: populatie, determinanten en outcome.
Populatie: groep mensen met dezelfde belangrijke kenmerken
Determinanten: zijn factoren die
- Het ontstaan van een ziekte veroorzaken of bevorderen
- Het verloop van de ziekte beïnvloeden
Outcome: het resultaat waarin de verpleegkundige geïnteresseerd is.
PICO-vraag niet gesloten stellen. altijd een openvraag. PICO-vraag is bedoeld om een klinische vraag
te beantwoorden geen ethische vraag. De PICO-vraag staat voor Population, Intervention,
Comparison en Outcome.
Kennisclip SH
Werkgroep 3
Leerdoelen:
- Benoemen hoe wetenschappelijke artikelen worden ingedeeld.
- Efficiënt bepalen of een artikel relevante inhoud bevat voor een gegeven vraag.
- Het verschil tussen een observationele en experimentele studie uitleggen.
- Het verschil tussen een originele studie en een review uitleggen.
- Benoemen hoe de hiërarchie van kennis is opgebouwd.
Kritisch denken betekent dat je redeneert en reflecteert voordat je een standpunt inneemt, of
besluit hoe je te handelen en dat je kunt verklaren waarop dat standpunt/besluit is gebaseerd.
- Is helder, precies, logisch en consistent in denken
- Zoekt naar voldoende bewijs
- Houdt rekening met wat wel/niet bekend is
- Vrij van vooroordelen
, Empirische cyclus: beschrijft 5 stappen die je volgt in een onderzoek of je iets gaat leren of gaat
begrijpen. Stap 1 is observatie, stap 2 is inductie, stap 3 deductie, stap 4 toetsing en stap 4 evaluatie.
Wetenschappelijk artikel, opgebouwd uit inleiding, methode, resultaten en discussie (IMRaD):
(I)Inleiding:
Uitvoerige theoretische onderbouwing van de onderzoeksprobleemstelling (achtergrond, theorie,
argumentatie en relevantie). Probleemstelling en onderzoeksvraag/hypothese.
- Observatie: wat is de vraag?
- Inductie: wat weten we al van de vraag?
- Deductie: wat denken we dat het antwoord is op de vraag?
(M)Methode:
Hoe het onderzoek is uitgevoerd. Volgens welke methode? Welke onderzoekseenheden? Hoe
werden de variabelen gemeten? Hoe is het onderzoek uitgevoerd? Hoe zijn de bevindingen
weergegeven? Welke statistische methoden zijn gebruikt?
- Toetsing: op welke manier en met welke middelen is naar een antwoord gezocht?
(R)Resultaten:
Wat kwam er uit de metingen? Uitkomsten van de analyses en grafieken die de resultaten
weergeven.
- Toetsing: wat waren de resultaten van de zoektocht?
and
(D)Discussie:
Evaluatie van de resultaten, de beperkingen en sterke punten van het onderzoek en implicaties.
- Evaluatie: hoe passen de resultaten bij wat we al wisten?
- Evaluatie: wat betekenen deze resultaten voor de praktijk en verder onderzoek?
