Aantekeningen college basisboek recht

Inleiding in het recht

Twee betekenissen van ‘recht’ Objectief (of positief) recht Subjectief recht

 Formeel recht
 Materieel recht

Bronnen van recht

 de wet
 Wet in formele zin
 Wet in materiele zin

Rangorde van wetgeving

1. De hogere wet gaat voor een lagere wet;

2. De recentere wet gaat voor de oudere wet.

Bronnen van recht: Jurisprudentie

Interpretatiemethoden

 Grammaticale methode: welke betekenis heeft het woord in het alledaagse spraakgebruik?
 Wetshistorische interpretatie: de rechter beroept zich op de bij de wet behorende
Kamerstukken (= parlementaire geschiedenis).
 Teleologische methode: wat is het (maatschappelijke) doel van de regeling, wat wil de wet
bereiken of voorkomen?

Redeneerwijzen

1. A-contrario-redeneren: de rechter gaat ervanuit dat een bepaalde rechtsregel NIET van
toepassing is, omdat die rechtsregel uitsluitend geschreven is voor de gevallen die in de
regeling uitdrukkelijk worden genoemd;
2. Redenering naar analogie: de rechter gaat ervanuit dat een bepaalde kwestie zoveel lijkt op
een kwestie die wél wettelijk geregeld is, dat die laatste regel ook van toepassing wordt
verklaard op de nietgeregelde kwestie.

Staatsrechtelijke beginselen Nederland is een rechtsstaat

1. Beginsel van de machtenscheiding (de trias politica);
2. Het legaliteitsbeginsel;
3. Beginsel van democratie;
4. Onafhankelijkheid van de rechter;
5. De grondrechten

Klassieke grondrechten • Sociale grondrechten

Organen van de staat: wie is wie ook alweer?

 De Koning
 De Regering
 De Staten-Generaal

Wetgevingsproces

1. Regering neemt het initiatief;

, 2. Leden van de Tweede Kamer nemen initiatief

Week 3
Inleiding in het recht Bestuursrecht – besluitvormingsfase

Algemeen versus bijzonder bestuursrecht

 Awb is van toepassing tenzij de bijzondere bestuurswet daarvan afwijkt.
 De bijzondere regeling gaat vóór op de algemene regeling als deze van elkaar afwijken.
 Voorbeeld: artikel 4:13 en 4:14 Awb tegenover artikel 3.9 Wabo.

Belangrijke begrippen in het bestuursrecht (Awb)

 Bestuursorgaan;
 Besluit;
 Bevoegdheid;
 Belanghebbende.

Bestuursorgaan Artikel 1:1 lid 1 sub a Awb: een orgaan van een rechtspersoon die krachtens
publiekrecht is ingesteld.

Onderscheid bestuursorgaan – openbaar lichaam

Besluit Artikel 1:3 Awb

 Schriftelijke beslissing
 Van een bestuursorgaan
 Publiekrechtelijke rechtshandeling

Soorten besluiten

1. Besluiten van algemene strekking
2. Beschikkingen

Soorten beschikkingen

 Gebonden vs vrije beschikkingen
 Begunstigende vs belastende bs.

Bestuursbevoegdheid

 Legaliteitsbeginsel
 Attributie
 Delegatie
 Mandaat

Week 4
Inleiding in het recht Bestuursrecht – rechtsbeschermingsfase

Afwijzing
Wat nu?

1. Kan ik bezwaar maken?
2. Zo ja, bij wie?
3. Binnen welke termijn?
4. Hoe moet ik bezwaar maken?