KT1 Klinisch redeneren Complete
samenvatting (LP5)
WG1
De student verwoordt wat het verschil is tussen curatieve en palliatieve zorg
Palliatieve zorg = Zorg voor mensen die niet meer beter worden. Dementiële beelden zijn
altijd palliatief.
Curatieve zorg = zorg voor mensen waarbij de behandeling bedoeld is om te genezen
Curatieve zorg Palliatieve zorg
Primair doel: genezing Primair doel: behoud of verbetering van
kwaliteit van leven
Behandeling van de ziekte Behandeling van de ziekte indien mogelijk en
alleen na zorgvuldige afweging van voor- en
nadelen
Maximaal reanimeerbeleid Overeengekomen reanimeerbeleid
Vaak protocollaire zorg Zorg op maat
Patiënt meestal ADL-onafhankelijk Wisselende ADL-(on)afhankelijkheid
Uiteindelijk: streven naar integratie in Uiteindelijk: gericht op kwaliteit van sterven
persoonlijk en sociaal leven
Bij palliatieve zorg is de zorg dus gericht op de verbetering van kwaliteit van leven. Bij
curatieve zorg is de zorg gericht op het bestrijden van de ziekte en het beter maken ervan.
In de laatste fase van de palliatieve fase zie je vaak dat men in een hospice terecht komt. Je
mag naar een hospice wanneer je minder dan 3 maanden te leven hebt.
De student legt uit wat palliatieve zorg inhoudt en weet welke thema’s van
belang zijn in de palliatieve zorg
Thema’s binnen de palliatieve zorg:
- Kwaliteit van leven
- Symptoommanagement (managen van pijn, misselijkheid, benauwdheid, eetlust,
angst etc.)
- Anticiperen (reactief en proactief)
- Autonomie (zelfregie)
- Integraal en multidimensionaal (allesomvattend en lichamelijk, psychische, sociaal en
existentieel deel)
- Zorg voor de naasten
1
,De student kent de meest voorkomende symptomen bij cliënten in de palliatieve
fase en kan inschatten welke mensen een verhoogd risico hebben op deze
symptomen en kan herkennen in de fase van vroeg signalering
Binnen de palliatieve zorg zie je verschillende ziektebeelden met allen veel voorkomende
symptomen.
De meest voorkomende symptomen bij oncologische patiënten thuis zijn
- Slaapproblemen
- Vermoeidheid
- Pijn
De meest voorkomende symptomen bij oncologische patiënten in het ziekenhuis zijn
- Gebrek aan eetlust
- Droge mond (door lucht en medicijnen, denk aan chemo)
- Pijn
- Vermoeidheid
De meest voorkomende symptomen bij COPD-patiënten zijn
- Benauwdheid
- Vermoeidheid
- Hoesten
- Pijn
De meest voorkomende symptomen bij hartfalen zijn
- Kortademigheid (dyspneu)
- Vermoeidheid
- Slaapgebrek
Door te weten welke groep een groter risico loopt op een van deze symptomen, kan men
tijdens de vroeg signalering tijdens het klinisch redeneren deze symptomen herkennen en
hier juist op reageren.
De student legt uit wat de symptomen en oorzaken zijn van ‘slaapproblemen’ in
de palliatieve fase
Slaapproblemen kunnen een symptoom zijn (door de patiënt ervaren probleem met slapen)
of een stoornis zijn. Er zijn verschillende soorten problemen
- Insomnia = te weinig slaap
- Hypersomnia = te veel slaap en overmatige slaperigheid
- Circadiane stoornis = stoornis in het slaap/waakritme
- Parasomnia = slaapwandelen, praten in slaap, nachtmerries e.d.
In de palliatieve fase gaat het vooral om insomnia en dan vooral inslaap- en/of
doorslaapstoornissen en/of te vroeg wakker worden.
2
,Gevolgen van slaapproblemen zijn
- Vermoeidheid
- Psychische gevolgen: verminderde aandacht en concentratie, niet goed om kunnen
gaan met stress, stemmingsstoornissen, niet kunnen genieten
- Negatieve beïnvloeding van beleving van andere symptomen
Meest voorkomende oorzaken van slaapproblemen
- Bepaalde vormen van kanker
- Slechte lichamelijke toestand
- Scheiding, lagere sociaaleconomische status, slaapstoornissen in het verleden of in
de familie
- Hyperactiviteit, depressie, manie, stress, angststoornissen, misbruik van middelen
- Slaaphygiëne
- Slaaphouding
- Onbehandelde symptomen
3
, WG2
De student legt uit wat de verschillende stadia van palliatieve zorg inhouden
(ziektegerichte palliatie, symptoomgerichte palliatie, palliatie in de stervensfase
en nazorg)
Binnen de palliatieve zorg wordt er onderscheid gemaakt tussen 4 verschillende fases.
- Ziektegerichte palliatie
- Symptoomgerichte palliatie
- Palliatie in de stervensfase
- Nazorg
Ziektegerichte palliatie
Beoogt de kwaliteit van leven te handhaven of te verbeteren door de onderliggende
ziekte te behandelen. Daarnaast kan verlenging van het leven een doel zijn, mits de
kwaliteit van leven voor de patiënt op zijn minst acceptabel is en deze verlenging
door de patiënt gewenst is.
Symptoomgerichte palliatie
Behandeling die zich primair richt op de symptomen van de patiënt, al dan niet in
combinatie met ziektegerichte palliatie. Het is gericht op het handhaven of
verbeteren van de kwaliteit van leven. Het doel is om symptomen te verlichten en zo
mogelijk te voorkomen met zoveel mogelijk behoud van cognitieve functies ten
behoeve van de best haalbare kwaliteit van leven. Ook aandacht voor rouw van de
patiënt en de naasten.
Palliatie in de stervensfase
Focus verschuift van streven naar kwaliteit van leven naar een zo goed mogelijke
kwaliteit van sterven. Vaak betreft dit de laatste dagen, laatste 72 uur (of hooguit
laatste 1-2 weken) voor het overlijden. Behandelmethodes kunnen ingrijpend zijn,
zoals palliatieve sedatie. Dit om de last te verminderen. Patiënt is vaak niet meer
wilsbekwaam.
Nazorg
Omvat de zorg voor de nabestaanden na het overlijden
Symptoom = een door een patiënt aangegeven klacht op lichamelijk, psychisch, sociaal en/of
existentieel gebied als uiting of gevolg van een onderliggende ziekte. De patiënt bepaalt
waar hij last van heeft en hoe erg dat is.
4
samenvatting (LP5)
WG1
De student verwoordt wat het verschil is tussen curatieve en palliatieve zorg
Palliatieve zorg = Zorg voor mensen die niet meer beter worden. Dementiële beelden zijn
altijd palliatief.
Curatieve zorg = zorg voor mensen waarbij de behandeling bedoeld is om te genezen
Curatieve zorg Palliatieve zorg
Primair doel: genezing Primair doel: behoud of verbetering van
kwaliteit van leven
Behandeling van de ziekte Behandeling van de ziekte indien mogelijk en
alleen na zorgvuldige afweging van voor- en
nadelen
Maximaal reanimeerbeleid Overeengekomen reanimeerbeleid
Vaak protocollaire zorg Zorg op maat
Patiënt meestal ADL-onafhankelijk Wisselende ADL-(on)afhankelijkheid
Uiteindelijk: streven naar integratie in Uiteindelijk: gericht op kwaliteit van sterven
persoonlijk en sociaal leven
Bij palliatieve zorg is de zorg dus gericht op de verbetering van kwaliteit van leven. Bij
curatieve zorg is de zorg gericht op het bestrijden van de ziekte en het beter maken ervan.
In de laatste fase van de palliatieve fase zie je vaak dat men in een hospice terecht komt. Je
mag naar een hospice wanneer je minder dan 3 maanden te leven hebt.
De student legt uit wat palliatieve zorg inhoudt en weet welke thema’s van
belang zijn in de palliatieve zorg
Thema’s binnen de palliatieve zorg:
- Kwaliteit van leven
- Symptoommanagement (managen van pijn, misselijkheid, benauwdheid, eetlust,
angst etc.)
- Anticiperen (reactief en proactief)
- Autonomie (zelfregie)
- Integraal en multidimensionaal (allesomvattend en lichamelijk, psychische, sociaal en
existentieel deel)
- Zorg voor de naasten
1
,De student kent de meest voorkomende symptomen bij cliënten in de palliatieve
fase en kan inschatten welke mensen een verhoogd risico hebben op deze
symptomen en kan herkennen in de fase van vroeg signalering
Binnen de palliatieve zorg zie je verschillende ziektebeelden met allen veel voorkomende
symptomen.
De meest voorkomende symptomen bij oncologische patiënten thuis zijn
- Slaapproblemen
- Vermoeidheid
- Pijn
De meest voorkomende symptomen bij oncologische patiënten in het ziekenhuis zijn
- Gebrek aan eetlust
- Droge mond (door lucht en medicijnen, denk aan chemo)
- Pijn
- Vermoeidheid
De meest voorkomende symptomen bij COPD-patiënten zijn
- Benauwdheid
- Vermoeidheid
- Hoesten
- Pijn
De meest voorkomende symptomen bij hartfalen zijn
- Kortademigheid (dyspneu)
- Vermoeidheid
- Slaapgebrek
Door te weten welke groep een groter risico loopt op een van deze symptomen, kan men
tijdens de vroeg signalering tijdens het klinisch redeneren deze symptomen herkennen en
hier juist op reageren.
De student legt uit wat de symptomen en oorzaken zijn van ‘slaapproblemen’ in
de palliatieve fase
Slaapproblemen kunnen een symptoom zijn (door de patiënt ervaren probleem met slapen)
of een stoornis zijn. Er zijn verschillende soorten problemen
- Insomnia = te weinig slaap
- Hypersomnia = te veel slaap en overmatige slaperigheid
- Circadiane stoornis = stoornis in het slaap/waakritme
- Parasomnia = slaapwandelen, praten in slaap, nachtmerries e.d.
In de palliatieve fase gaat het vooral om insomnia en dan vooral inslaap- en/of
doorslaapstoornissen en/of te vroeg wakker worden.
2
,Gevolgen van slaapproblemen zijn
- Vermoeidheid
- Psychische gevolgen: verminderde aandacht en concentratie, niet goed om kunnen
gaan met stress, stemmingsstoornissen, niet kunnen genieten
- Negatieve beïnvloeding van beleving van andere symptomen
Meest voorkomende oorzaken van slaapproblemen
- Bepaalde vormen van kanker
- Slechte lichamelijke toestand
- Scheiding, lagere sociaaleconomische status, slaapstoornissen in het verleden of in
de familie
- Hyperactiviteit, depressie, manie, stress, angststoornissen, misbruik van middelen
- Slaaphygiëne
- Slaaphouding
- Onbehandelde symptomen
3
, WG2
De student legt uit wat de verschillende stadia van palliatieve zorg inhouden
(ziektegerichte palliatie, symptoomgerichte palliatie, palliatie in de stervensfase
en nazorg)
Binnen de palliatieve zorg wordt er onderscheid gemaakt tussen 4 verschillende fases.
- Ziektegerichte palliatie
- Symptoomgerichte palliatie
- Palliatie in de stervensfase
- Nazorg
Ziektegerichte palliatie
Beoogt de kwaliteit van leven te handhaven of te verbeteren door de onderliggende
ziekte te behandelen. Daarnaast kan verlenging van het leven een doel zijn, mits de
kwaliteit van leven voor de patiënt op zijn minst acceptabel is en deze verlenging
door de patiënt gewenst is.
Symptoomgerichte palliatie
Behandeling die zich primair richt op de symptomen van de patiënt, al dan niet in
combinatie met ziektegerichte palliatie. Het is gericht op het handhaven of
verbeteren van de kwaliteit van leven. Het doel is om symptomen te verlichten en zo
mogelijk te voorkomen met zoveel mogelijk behoud van cognitieve functies ten
behoeve van de best haalbare kwaliteit van leven. Ook aandacht voor rouw van de
patiënt en de naasten.
Palliatie in de stervensfase
Focus verschuift van streven naar kwaliteit van leven naar een zo goed mogelijke
kwaliteit van sterven. Vaak betreft dit de laatste dagen, laatste 72 uur (of hooguit
laatste 1-2 weken) voor het overlijden. Behandelmethodes kunnen ingrijpend zijn,
zoals palliatieve sedatie. Dit om de last te verminderen. Patiënt is vaak niet meer
wilsbekwaam.
Nazorg
Omvat de zorg voor de nabestaanden na het overlijden
Symptoom = een door een patiënt aangegeven klacht op lichamelijk, psychisch, sociaal en/of
existentieel gebied als uiting of gevolg van een onderliggende ziekte. De patiënt bepaalt
waar hij last van heeft en hoe erg dat is.
4
