Howardreizen
Proloog
- John Howard behoort bij de geschiedenis van het Gentse gevangeniswezen.
o Hij geeft een uitgebreide en scherpe beschrijving van opkomst en verval van het Gentse tuchthuis in zijn State of
the Prisons, bezocht dit 3x.
o Was eerst onder de indruk van het gezag, de orde en het fatsoen vh Tuchthuis
o De 3de x was hij ontgoocheld over de evolutie
▪ Tijdens Franse periode was tuchthuis in handen van Lieven Bauwens
▪ Barre omstandigheden, situatie ging er materieel/hygiënisch en disciplinair op achteruit
- Howard als één van eersten geïntrigeerd door wat zich binnen GV muren afspeelde
o 1e bezoek Bedford: mocht in 1773 de taak van de Sherrif waarnemen
o Goaler/Jailer/GVbewaarder kreeg geen salaris, maar moest inkomen vergaren op basis van wat hij kon krijgen
van de personen die hij opsloot (bv betalen voor aanklinken v boeien)
o Alles diende betaald te worden in GV!
o “Garnish” = elke opgeslotene moest bij binnenkomst bijdrage betalen in verblijfskosten
▪ Kon die dit niet → donkere cel met amper voorzieningen
o Betaalsysteem zorgde voor meer comfortabele omstandigheden voor de rijkere gevangenen
Gevangenissen in 18e E:
- Opsluiting niet gezien als een straf.
o Straffen toen: vooral lijf- en doodstraf
- Dienden om mensen op te sluiten in afwachting van hun berechting!
- De schuldenaars die opgesloten zaten, niet verdacht van een misdrijf. Ze waren van hun vrijheid beroofd als dwangmiddel
om hun familie te doen betalen.
o Toch bleven sommige in de gevangenis ondanks dat hun schuld was terugbetaald. Zij bleven dan in de gevangenis
tot hun rekening van de jailer (de gevangenisbewaarder) was vereffend.
o Howard wou dit aankaarten en zocht naar een gevangenis waar men wel in een loon voorzag voor de
gevangenisbewaarder zodat deze niet terugviel op gedetineerden voor een loon (wou dit kunnen aantonen aan de
magistraat om voor een verandering te zorgen)
➔ Begin van zijn bezoeken: vraag rond geld lag aan de basis!
o Niet verbazend: discussies over GV in Engeland gaan nog steeds over geld (bv privatisering die ervoor zorgt
dat men iemand kan opsluiten aan 1/2de van de prijs)
o “why can people still profit from prisons?”
In 1773 krijgt Howard het aanbod om sheriff van Bedfordshire te worden. Hij reist vanaf dan om gevangenissen te bezoeken. De
meeste gevangenissen bezocht hij meerdere keren zodat hij kon nagaan of er na zijn bezoek nog zaken aangepast waren. Toch
viel op dat Howard nooit veel betrokkenheid liet blijken voor persoonlijke lot van gedetineerden.
1
,Hoofdstuk 1: het salaris van de jailer (ENGELAND)
Terug naar Bedford
- De gevangenis van Bedford is de eerste gevangenis die Howard bezocht als sherrif.
- Nu oefent het IMB(Independent Monitoring Board) extern toezicht op deze gevangenis.
o ≈ Commissies van Toezicht in België
o onbetaalde vrijwilligers met diverse achtergrond die GV bezoeken
o bemiddelen tussen gevangene – directie
o rapporten schrijven
o in Bedford: elke dag iemand aanwezig, opgeroepen voor crisissituaties
o klachtenbehandeling
o Daarnaast beschikkende Engelse gevangenissen ook over een Prisons ombudsman als klachtorgaan.
- Engeland: mensen opsluiten zonder veel andere ambities… (strafdoel nu)
Goals, bridewells, hulks en prisons
- Nu worden termen als goal en prison door elkaar gebruikt.
- Vroeger hadden ze echter een andere betekenis.
o Prisonwas een generieke term voor gevangenissen en kan veel vormen aannemen. Eén daarvan is een (lokale) jail
o Jail/”goal” → plek waarin men werd opgesloten in afwachting van een berechtiging of om korte straffen uit te
zitten. In Howards tijd vooral schuldenaars hier of verdachten die op hun proces wachten. Lokale en bewarende
functie: vaak erg klein
- Wie in de 18e eeuw een bedreiging vormde voor de machthebbers kon opgesloten worden in annex van kasteel of paleis
→ voor lange periode!
- Bridewells/house of correction
o Bedelaars, landlopers, mensen die last veroorzaakten
o Bedreiging voor MS en eco orde
o DOEL: tonen dat die manier van leven niet geapprecieerd werd + liefde voor arbeid bijbrengen
o Bewaarders wél betaald en aangesteld door Koning of magistraat
o Hybride instituties: opsluiting als straf + instrument voor gedragsverandering
o Veel kenmerken van latere echte prisons
o Volgens Howard moesten ze voldoen aan aantal minimumvoorwaarden (bv rond hygiëne en voedsel)
Opsluiting als straf in deze tijd steeds meer voorkomend. De deportatie naar Engelse kolonies was in zekere mate een
voorafspiegeling van de gevangenisstraf. De transporten vielen echter stil en een overbevolking werd opgevangen door hulks,
boten die niet meer op zee mochten. De veroordeelden werden langs de Thames of andere havens tewerkgesteld.
Opsluiting won aan meer kracht. Gevangenissen moesten rust bieden met een minimum aan hygiënische standaarden. De
bewaarder kreeg een salaris. Howard kon aantonen dat de gevangenissen op vele vlakken te wensen overliet.
- Penitentiary Act:
o Eenzaame opsluiting veroordeelden
o Aandacht voor levensomstandigheden tijdens opsluiting
o Regime waarin werk een plaats krijgt
➔ Veranderend idee! Strafuitvoering: opsluiten > lijf/doodstraffen
2
, Een Victoriaanse gevangenis
- 1797: Jail en Bridewell van Bedford ongeschikt om nog langer te gebruiken
o Nieuw gebouw nodig die beide zou incorporeren nodig → maar weinig visie!!
- Algemeen probleem begin 19e E: groeiende stroom van gevangenen
- Whitbread (lid parlement) → meer uniformiteit en centralisering!
o Uniformiteit: bv regeling gevangenisbewaarders een salaris te betalen
o Centralisering: poging om in Londen een nationale gevangenis te bouwen, maar geen succes
- 1815: criminaliteit nam fors toe na einde oorlog met Frankrijk
- Aantal veroordeelden verdubbelde → gevangenissen overvol
- Gevangenissen
o Verschrikkelijke en gevaarlijke plaatsen
o Communicatie aan banden leggen en stilte opleggen!
▪ Silent system
• Ontwikkelen van werkattitudes (idee uit VS, Auburn Jail) → in stilte samen te werk gesteld onder
strikt regime
• Opsluiting gericht op werk, NIET op verbetering
▪ Separate system
• Afzondering van de gedetineerden het uitgangspunt
• Religieus geïnspireerd: tot inkeer komen, als persoon veranderen
• In Engeland werd dit veelal gecombineerd met dwangarbeid
o STRAFcomponent! Bv cranck machine (aan zwengel draaien tot 10000x per dag om
zand in ton tot beweging te brengen), treadwheel (door kracht water pompen of meel
malen), shot drill (kanonnenballen dragen)
- Gevangenis Pentonville was voorbeeld model voor hele wereld
o Panoptisch zicht
o Gevangenenkap
o Nummer
o Stilte, dikke muren die communicatie verhinderen
- Tijd om in te grijpen want gevangenen bleven stijgen
o Plan: “penitentiary” voor jeugdige gevangenen
o Maar: bedenkelijke kwaliteit, want te kleine cellen
o Teveel gevangenen: niet enkel voor jeugd
o Werd uiteindelijk “house of correction”
3
Proloog
- John Howard behoort bij de geschiedenis van het Gentse gevangeniswezen.
o Hij geeft een uitgebreide en scherpe beschrijving van opkomst en verval van het Gentse tuchthuis in zijn State of
the Prisons, bezocht dit 3x.
o Was eerst onder de indruk van het gezag, de orde en het fatsoen vh Tuchthuis
o De 3de x was hij ontgoocheld over de evolutie
▪ Tijdens Franse periode was tuchthuis in handen van Lieven Bauwens
▪ Barre omstandigheden, situatie ging er materieel/hygiënisch en disciplinair op achteruit
- Howard als één van eersten geïntrigeerd door wat zich binnen GV muren afspeelde
o 1e bezoek Bedford: mocht in 1773 de taak van de Sherrif waarnemen
o Goaler/Jailer/GVbewaarder kreeg geen salaris, maar moest inkomen vergaren op basis van wat hij kon krijgen
van de personen die hij opsloot (bv betalen voor aanklinken v boeien)
o Alles diende betaald te worden in GV!
o “Garnish” = elke opgeslotene moest bij binnenkomst bijdrage betalen in verblijfskosten
▪ Kon die dit niet → donkere cel met amper voorzieningen
o Betaalsysteem zorgde voor meer comfortabele omstandigheden voor de rijkere gevangenen
Gevangenissen in 18e E:
- Opsluiting niet gezien als een straf.
o Straffen toen: vooral lijf- en doodstraf
- Dienden om mensen op te sluiten in afwachting van hun berechting!
- De schuldenaars die opgesloten zaten, niet verdacht van een misdrijf. Ze waren van hun vrijheid beroofd als dwangmiddel
om hun familie te doen betalen.
o Toch bleven sommige in de gevangenis ondanks dat hun schuld was terugbetaald. Zij bleven dan in de gevangenis
tot hun rekening van de jailer (de gevangenisbewaarder) was vereffend.
o Howard wou dit aankaarten en zocht naar een gevangenis waar men wel in een loon voorzag voor de
gevangenisbewaarder zodat deze niet terugviel op gedetineerden voor een loon (wou dit kunnen aantonen aan de
magistraat om voor een verandering te zorgen)
➔ Begin van zijn bezoeken: vraag rond geld lag aan de basis!
o Niet verbazend: discussies over GV in Engeland gaan nog steeds over geld (bv privatisering die ervoor zorgt
dat men iemand kan opsluiten aan 1/2de van de prijs)
o “why can people still profit from prisons?”
In 1773 krijgt Howard het aanbod om sheriff van Bedfordshire te worden. Hij reist vanaf dan om gevangenissen te bezoeken. De
meeste gevangenissen bezocht hij meerdere keren zodat hij kon nagaan of er na zijn bezoek nog zaken aangepast waren. Toch
viel op dat Howard nooit veel betrokkenheid liet blijken voor persoonlijke lot van gedetineerden.
1
,Hoofdstuk 1: het salaris van de jailer (ENGELAND)
Terug naar Bedford
- De gevangenis van Bedford is de eerste gevangenis die Howard bezocht als sherrif.
- Nu oefent het IMB(Independent Monitoring Board) extern toezicht op deze gevangenis.
o ≈ Commissies van Toezicht in België
o onbetaalde vrijwilligers met diverse achtergrond die GV bezoeken
o bemiddelen tussen gevangene – directie
o rapporten schrijven
o in Bedford: elke dag iemand aanwezig, opgeroepen voor crisissituaties
o klachtenbehandeling
o Daarnaast beschikkende Engelse gevangenissen ook over een Prisons ombudsman als klachtorgaan.
- Engeland: mensen opsluiten zonder veel andere ambities… (strafdoel nu)
Goals, bridewells, hulks en prisons
- Nu worden termen als goal en prison door elkaar gebruikt.
- Vroeger hadden ze echter een andere betekenis.
o Prisonwas een generieke term voor gevangenissen en kan veel vormen aannemen. Eén daarvan is een (lokale) jail
o Jail/”goal” → plek waarin men werd opgesloten in afwachting van een berechtiging of om korte straffen uit te
zitten. In Howards tijd vooral schuldenaars hier of verdachten die op hun proces wachten. Lokale en bewarende
functie: vaak erg klein
- Wie in de 18e eeuw een bedreiging vormde voor de machthebbers kon opgesloten worden in annex van kasteel of paleis
→ voor lange periode!
- Bridewells/house of correction
o Bedelaars, landlopers, mensen die last veroorzaakten
o Bedreiging voor MS en eco orde
o DOEL: tonen dat die manier van leven niet geapprecieerd werd + liefde voor arbeid bijbrengen
o Bewaarders wél betaald en aangesteld door Koning of magistraat
o Hybride instituties: opsluiting als straf + instrument voor gedragsverandering
o Veel kenmerken van latere echte prisons
o Volgens Howard moesten ze voldoen aan aantal minimumvoorwaarden (bv rond hygiëne en voedsel)
Opsluiting als straf in deze tijd steeds meer voorkomend. De deportatie naar Engelse kolonies was in zekere mate een
voorafspiegeling van de gevangenisstraf. De transporten vielen echter stil en een overbevolking werd opgevangen door hulks,
boten die niet meer op zee mochten. De veroordeelden werden langs de Thames of andere havens tewerkgesteld.
Opsluiting won aan meer kracht. Gevangenissen moesten rust bieden met een minimum aan hygiënische standaarden. De
bewaarder kreeg een salaris. Howard kon aantonen dat de gevangenissen op vele vlakken te wensen overliet.
- Penitentiary Act:
o Eenzaame opsluiting veroordeelden
o Aandacht voor levensomstandigheden tijdens opsluiting
o Regime waarin werk een plaats krijgt
➔ Veranderend idee! Strafuitvoering: opsluiten > lijf/doodstraffen
2
, Een Victoriaanse gevangenis
- 1797: Jail en Bridewell van Bedford ongeschikt om nog langer te gebruiken
o Nieuw gebouw nodig die beide zou incorporeren nodig → maar weinig visie!!
- Algemeen probleem begin 19e E: groeiende stroom van gevangenen
- Whitbread (lid parlement) → meer uniformiteit en centralisering!
o Uniformiteit: bv regeling gevangenisbewaarders een salaris te betalen
o Centralisering: poging om in Londen een nationale gevangenis te bouwen, maar geen succes
- 1815: criminaliteit nam fors toe na einde oorlog met Frankrijk
- Aantal veroordeelden verdubbelde → gevangenissen overvol
- Gevangenissen
o Verschrikkelijke en gevaarlijke plaatsen
o Communicatie aan banden leggen en stilte opleggen!
▪ Silent system
• Ontwikkelen van werkattitudes (idee uit VS, Auburn Jail) → in stilte samen te werk gesteld onder
strikt regime
• Opsluiting gericht op werk, NIET op verbetering
▪ Separate system
• Afzondering van de gedetineerden het uitgangspunt
• Religieus geïnspireerd: tot inkeer komen, als persoon veranderen
• In Engeland werd dit veelal gecombineerd met dwangarbeid
o STRAFcomponent! Bv cranck machine (aan zwengel draaien tot 10000x per dag om
zand in ton tot beweging te brengen), treadwheel (door kracht water pompen of meel
malen), shot drill (kanonnenballen dragen)
- Gevangenis Pentonville was voorbeeld model voor hele wereld
o Panoptisch zicht
o Gevangenenkap
o Nummer
o Stilte, dikke muren die communicatie verhinderen
- Tijd om in te grijpen want gevangenen bleven stijgen
o Plan: “penitentiary” voor jeugdige gevangenen
o Maar: bedenkelijke kwaliteit, want te kleine cellen
o Teveel gevangenen: niet enkel voor jeugd
o Werd uiteindelijk “house of correction”
3
