Paragraaf 1 Stoffen verhitten:
Als er een stof verdwijnt en een andere verdwijnt, noem je dat een chemische reactie. De
stoffen die ontstaan, noem je reactieproducten. Dit zijn nieuwe stoffen met heel andere
eigenschappen dan de stoffen waarmee je begon, de beginstoffen. Een chemische reactie
kun je weergeven met een reactieschema:
beginstof(fen) → reactieproduct(en).
Een voorbeeld van een chemische reactie is verbranden. Om te verbranden heb je zuurstof
nodig en verschijnen er vlammen en rook. Het reactieschema voor verbranden is:
brandbare stof + zuurstof → verbrandingsproduct(en).
Je kan stoffen ook ontleden, je scheidt dan elementen van elkaar. Een ontledingsreactie
noem je ook wel een ontleding. Het reactieschema voor een ontledingsreactie is:
beginstof → ontledingsproducten.
Als je stoffen van elkaar scheidt, haal je twee stoffen uit elkaar. Maar die stoffen waren
vooraf al aanwezig. Er ontstaan geen nieuwe stoffen en er is dus geen sprake van een
chemische reactie of een ontleding.
Paragraaf 2 Ontleden:
Thermolyse is het ontleding door middel van warmte. Stoffen die bij verhitting zonder
zuurstof verkolen (het reactieproduct kool ontstaat bij thermolyse), heten organische stoffen.
Bij de thermolyse van organische ontstaan meestal ook gassen en rook. Het reactieschema
van een organische stof is:
organische stof(fen) → koolstof + water + rook + (brandbaar) gas.
Elektrolyse is een ontleding door middel van elektriciteit. Bij elektrolyse van water
bijvoorbeeld ontstaan er twee nieuwe stoffen: waterstofgas en zuurstofgas. Bij de ontleding
van water door middel van elektrolyse heb je het reactieschema:
water → waterstofgas + zuurstofgas.
Fotolyse is ontleding door middel van licht. Een goed voorbeeld hiervan is om zilverbromide
te ontleden, beter bekend als fotopapier. Het reactieschema daarvan is:
zilverbromide → zilver + broom
De meeste stoffen kun je ontleden, dit noem je verbindingen. Er zijn ook niet (scheikundig)
ontleedbare stoffen, dit noem je elementen.
Mengsels
Stoffen scheid Verbinding
en en
Zuivere ontleden
stoffen
Elementen
Van de honderd elementen, behoren er ongeveer 70 tot de metalen. Alle metalen hebben
gemeenschappelijke kenmerken: ze geleiden warmte en elektriciteit en hebben een
glanzend oppervlak als ze gepolijst zijn.
De niet-metalen vertongen (bijna) geen gemeenschappelijke kenmerken. Sommige zijn
gasvormig, sommige zijn een vloeistof en andere zijn vaste stoffen (bij kamertemperatuur).
Paragraaf 4 Moleculen, een model voor stoffen
Een deeltjesmodel is een vereenvoudigde voorstelling van de werkelijkheid. Je kan de
volgende dingen zien in een eenvoudig deeltjesmodel:
- Iedere stof is opgebouwd uit kleine deeltjes (moleculen).
Als er een stof verdwijnt en een andere verdwijnt, noem je dat een chemische reactie. De
stoffen die ontstaan, noem je reactieproducten. Dit zijn nieuwe stoffen met heel andere
eigenschappen dan de stoffen waarmee je begon, de beginstoffen. Een chemische reactie
kun je weergeven met een reactieschema:
beginstof(fen) → reactieproduct(en).
Een voorbeeld van een chemische reactie is verbranden. Om te verbranden heb je zuurstof
nodig en verschijnen er vlammen en rook. Het reactieschema voor verbranden is:
brandbare stof + zuurstof → verbrandingsproduct(en).
Je kan stoffen ook ontleden, je scheidt dan elementen van elkaar. Een ontledingsreactie
noem je ook wel een ontleding. Het reactieschema voor een ontledingsreactie is:
beginstof → ontledingsproducten.
Als je stoffen van elkaar scheidt, haal je twee stoffen uit elkaar. Maar die stoffen waren
vooraf al aanwezig. Er ontstaan geen nieuwe stoffen en er is dus geen sprake van een
chemische reactie of een ontleding.
Paragraaf 2 Ontleden:
Thermolyse is het ontleding door middel van warmte. Stoffen die bij verhitting zonder
zuurstof verkolen (het reactieproduct kool ontstaat bij thermolyse), heten organische stoffen.
Bij de thermolyse van organische ontstaan meestal ook gassen en rook. Het reactieschema
van een organische stof is:
organische stof(fen) → koolstof + water + rook + (brandbaar) gas.
Elektrolyse is een ontleding door middel van elektriciteit. Bij elektrolyse van water
bijvoorbeeld ontstaan er twee nieuwe stoffen: waterstofgas en zuurstofgas. Bij de ontleding
van water door middel van elektrolyse heb je het reactieschema:
water → waterstofgas + zuurstofgas.
Fotolyse is ontleding door middel van licht. Een goed voorbeeld hiervan is om zilverbromide
te ontleden, beter bekend als fotopapier. Het reactieschema daarvan is:
zilverbromide → zilver + broom
De meeste stoffen kun je ontleden, dit noem je verbindingen. Er zijn ook niet (scheikundig)
ontleedbare stoffen, dit noem je elementen.
Mengsels
Stoffen scheid Verbinding
en en
Zuivere ontleden
stoffen
Elementen
Van de honderd elementen, behoren er ongeveer 70 tot de metalen. Alle metalen hebben
gemeenschappelijke kenmerken: ze geleiden warmte en elektriciteit en hebben een
glanzend oppervlak als ze gepolijst zijn.
De niet-metalen vertongen (bijna) geen gemeenschappelijke kenmerken. Sommige zijn
gasvormig, sommige zijn een vloeistof en andere zijn vaste stoffen (bij kamertemperatuur).
Paragraaf 4 Moleculen, een model voor stoffen
Een deeltjesmodel is een vereenvoudigde voorstelling van de werkelijkheid. Je kan de
volgende dingen zien in een eenvoudig deeltjesmodel:
- Iedere stof is opgebouwd uit kleine deeltjes (moleculen).
