Ges : H1.1. Chronologisch referentiekader + polarisering tijdens het
interbellum
Data
1800 - 1914 Lange 19de eeuw
1914 - 1918 WOI
1917 Oktoberrevolutie in Rusland
1919 Vrede van Versailles
1919 - 1939 Interbellum
24.10.1929 Wall Street Crash
1939 - 1945 WOII
1945 - 1991 Korte 20ste eeuw
1991 Val van de Sovjetunie
2001 Aanslagen 11 september (9/11)
Begrippen
Polarisatie 2 groepen die niet overeenkomen over bepaald onderwerp.
Neutrale kant valt weg omdat ze worden gedwongen door 2 groepen, een
kant te kiezen
Inflatie Algemene stijging v.d. prijzen
Wall Street Crash Plotselinge ineenstorting v.d. aandelenkoersen op de beurs van Wall Street
(NY) op 24.10.1929
Grote Depressie Door de eco crisis na WOI = veel werkloosheid & grote armoede.
= Ellendige economische periode
Planeconomie Iedereen werkt voor staat, iedereen moet alles afgeven
Het Rode gevaar Mensen waren bang v.d. komst v.H. communisme doordat sovjet-uni
communisitisch was.
Fascisme Uitgevonden door Mussolini die Italië wilt grootmaken & orde & tucht wilt
stichten (dictatuur)
Fasces Een Romeins symbool voor macht & gezag
Dolksstootlegende Mythe/verhaal dat in Duitsland rondgaat dat Joden & communisten ervoor
hebben gezorgd dat Duiters oorlog hebben verloren (niet waar)
NSADP/nazi Nationaal Socialistische Duitse Arbeids Partij
Hakenkruis/swastika Symbool uit Hindoeïsme die het eeuwige leven & rijk voorstelt maar Hitler
gebruikt dat voor het symbool van zijn partij
KPB Communisten richten in België een politieke partij op
, Ges : H2 - Totalitaire staten
Data
1917 Oprichting Sovjet-Unie o.l.v. Lenin
1922 Mars op Rome
1929 Wall street crash
1933 Brand in de Rijksdag in Berlijn
- Hitler grijpt hierdoor de macht en steekt schuld van
brand op Joden & communisten
1936-1939 Spaanse burgeroorlog
- Regering communisten & socialisten vs generaal Franco
- Franco = steun Mussolini & Hitler
1938 Der Anschulss
- Zonder vechten komt Oostenrijk bij Duitsland omdat
Hitler zijn grondgebied wou uitbereiden
Begrippen
Stalinistische score Verwijst naar Stalin: Uitermate hoog percentage van stemmen bij de
verkiezingen v.e. politicus/partijvoorzitter/bij goedkeuring v.e.
regeringsdeelname. Verwijst naar schijnverkiezing
Personencultus Leiders willen dat mensen naar hen opkijken/aanbidden.
Mausoleum Eretombe voor Lenin in Moskou
Demagogie/ Wanneer je de menigte stuurt, ophitst & laat doen wat jij wilt via
volksmenners toespraken
Propaganda Politieke reclame
Indoctrinatie Dwang om bepaalde opvattingen te hebben
Goelag Russisch strafkamp in Siberië -> inspiratiebron voor Hitler
Uitgevonden door Stalin waar gevangen worden gehouden &
dwangarbeid moesten verrichten
Russificatie Lenin = niet tevreden met RU & veroverd nog 14 andere landen ->
Sovjetuni (bv: Oekraïne & Estland) De 14 andere landen =
gedwongen Russisch te praten, schrijven, lezen,…
Luftwaffe Duitse luchtmacht – opgericht door Herman Göring & Hitler
Om aan militaire expansie te doen
Paramilitair Privéleger bv. Zwarthemden Mussolini
Gestapo Geheime staatspolitie die alles mogen doen wat politie hier niet mag
doen
bv: martelen, onverwachts fouilleren (voorbeeld politiestaat)
Schutzstaffel SS Harde kern van Hitler zijn aanhangers (leider = Himmler) ;
Paramilitaire organisatie
Lebensraum Hitler wilt meer gebied vb vraagt of Oostenrijk bij DU wilt.
Derde Rijk 1 Groot Duits rijk 1933-1945
Totalitaire staten Staat heeft bijna volledige controle op dagelijks leven van mensen,
zowel in politiek, cultureel, filosofiscch, godsdienstig als in sociaal en
economisch opzicht
, - Antidemocratisch
- Personencultus
- Onderdrukking & geweld
- Propaganda
- Militaire expansie
Zwarthemden Medewerkers van Musollini. Dreigden met geweld & grijpt zo de
macht
Il Duce/Caudillo/der De leider
fuher
Hirohito = Keizer Japan = goddelijk
Postume verering Verering van een gestorven leider bv. Lenin
Mausoleum Monumentaal gebouw waarin het lichaam of de as van een overleden
persoon, veelal een heerser, werd bewaard.
Politiestaat Politie mag hier martelen, fouilleren,…
Sperrstunden Avondklok – samenscholingsverbod om protesten te vermeiden
Showproces Rechtzaak waarbij uitkomst al bij voorbaat vast staat. Om schijn van
legitimiteit op te wekken.
Populisme Je maakt onderschijt tussen gewone volk & elite. Je zet jezelf als
gewone volk. “Ik ben 1 van jullie”
Der Stürmer Krant waarin Joden worden zwartgemaakt
Censuur Goebbels wilt alle andere boodschappen verbieden om zo maar 1
idee te horen (Hitler zijn ideëen)
Hitlerjugend Jeugdbeweging Hitler: Kinderen klaargestoomd voor nazi-ideeën
PRAVDA Krant Sovjet-Unie “De waarheid” – enkel leugens, enkel goedheid
over RU. Vb. indoctrinatie RU
Mare Nostrum Alle gebieden rond Middellandse zee waren eigendom v.h. RR
Indoctrinatie Jonge kinderen ideeën aanleren
Studietips - 5kenmerken totalitaire staat + historisch voorbeeld (wie, wat,
waar, wnr)
1) Antidemocratisch
- Stalin & stalinistische score: Stalin sjoemelde met verkiezingsuitslag
& werd telkens opnieuw verkozen
- Mussolini dreigde met grijpen v.d. macht door mars op Rome 1922
- Hitler steekt schuld brand 1933 bij Joden en grijpt zo de macht
2) Presonencultus
- Postumeverering Lenin
- Franco = Caudillo (leider)
- Hirohito = keizer => goddelijk
- Der fuhrer (leider) = Hitler
3) Onderdrukking en geweld
- Oprichitng paramilitaire organisatie bv. Zwarthemden IT
- SS
- Politiestaat & Gestapo = geheime staatspolitie
- Goelag &showprocessen
4) Propaganda
- Intrede Lenin
- Hitler die speech oefent voor spiegel & Der Stürmer & Censuur
interbellum
Data
1800 - 1914 Lange 19de eeuw
1914 - 1918 WOI
1917 Oktoberrevolutie in Rusland
1919 Vrede van Versailles
1919 - 1939 Interbellum
24.10.1929 Wall Street Crash
1939 - 1945 WOII
1945 - 1991 Korte 20ste eeuw
1991 Val van de Sovjetunie
2001 Aanslagen 11 september (9/11)
Begrippen
Polarisatie 2 groepen die niet overeenkomen over bepaald onderwerp.
Neutrale kant valt weg omdat ze worden gedwongen door 2 groepen, een
kant te kiezen
Inflatie Algemene stijging v.d. prijzen
Wall Street Crash Plotselinge ineenstorting v.d. aandelenkoersen op de beurs van Wall Street
(NY) op 24.10.1929
Grote Depressie Door de eco crisis na WOI = veel werkloosheid & grote armoede.
= Ellendige economische periode
Planeconomie Iedereen werkt voor staat, iedereen moet alles afgeven
Het Rode gevaar Mensen waren bang v.d. komst v.H. communisme doordat sovjet-uni
communisitisch was.
Fascisme Uitgevonden door Mussolini die Italië wilt grootmaken & orde & tucht wilt
stichten (dictatuur)
Fasces Een Romeins symbool voor macht & gezag
Dolksstootlegende Mythe/verhaal dat in Duitsland rondgaat dat Joden & communisten ervoor
hebben gezorgd dat Duiters oorlog hebben verloren (niet waar)
NSADP/nazi Nationaal Socialistische Duitse Arbeids Partij
Hakenkruis/swastika Symbool uit Hindoeïsme die het eeuwige leven & rijk voorstelt maar Hitler
gebruikt dat voor het symbool van zijn partij
KPB Communisten richten in België een politieke partij op
, Ges : H2 - Totalitaire staten
Data
1917 Oprichting Sovjet-Unie o.l.v. Lenin
1922 Mars op Rome
1929 Wall street crash
1933 Brand in de Rijksdag in Berlijn
- Hitler grijpt hierdoor de macht en steekt schuld van
brand op Joden & communisten
1936-1939 Spaanse burgeroorlog
- Regering communisten & socialisten vs generaal Franco
- Franco = steun Mussolini & Hitler
1938 Der Anschulss
- Zonder vechten komt Oostenrijk bij Duitsland omdat
Hitler zijn grondgebied wou uitbereiden
Begrippen
Stalinistische score Verwijst naar Stalin: Uitermate hoog percentage van stemmen bij de
verkiezingen v.e. politicus/partijvoorzitter/bij goedkeuring v.e.
regeringsdeelname. Verwijst naar schijnverkiezing
Personencultus Leiders willen dat mensen naar hen opkijken/aanbidden.
Mausoleum Eretombe voor Lenin in Moskou
Demagogie/ Wanneer je de menigte stuurt, ophitst & laat doen wat jij wilt via
volksmenners toespraken
Propaganda Politieke reclame
Indoctrinatie Dwang om bepaalde opvattingen te hebben
Goelag Russisch strafkamp in Siberië -> inspiratiebron voor Hitler
Uitgevonden door Stalin waar gevangen worden gehouden &
dwangarbeid moesten verrichten
Russificatie Lenin = niet tevreden met RU & veroverd nog 14 andere landen ->
Sovjetuni (bv: Oekraïne & Estland) De 14 andere landen =
gedwongen Russisch te praten, schrijven, lezen,…
Luftwaffe Duitse luchtmacht – opgericht door Herman Göring & Hitler
Om aan militaire expansie te doen
Paramilitair Privéleger bv. Zwarthemden Mussolini
Gestapo Geheime staatspolitie die alles mogen doen wat politie hier niet mag
doen
bv: martelen, onverwachts fouilleren (voorbeeld politiestaat)
Schutzstaffel SS Harde kern van Hitler zijn aanhangers (leider = Himmler) ;
Paramilitaire organisatie
Lebensraum Hitler wilt meer gebied vb vraagt of Oostenrijk bij DU wilt.
Derde Rijk 1 Groot Duits rijk 1933-1945
Totalitaire staten Staat heeft bijna volledige controle op dagelijks leven van mensen,
zowel in politiek, cultureel, filosofiscch, godsdienstig als in sociaal en
economisch opzicht
, - Antidemocratisch
- Personencultus
- Onderdrukking & geweld
- Propaganda
- Militaire expansie
Zwarthemden Medewerkers van Musollini. Dreigden met geweld & grijpt zo de
macht
Il Duce/Caudillo/der De leider
fuher
Hirohito = Keizer Japan = goddelijk
Postume verering Verering van een gestorven leider bv. Lenin
Mausoleum Monumentaal gebouw waarin het lichaam of de as van een overleden
persoon, veelal een heerser, werd bewaard.
Politiestaat Politie mag hier martelen, fouilleren,…
Sperrstunden Avondklok – samenscholingsverbod om protesten te vermeiden
Showproces Rechtzaak waarbij uitkomst al bij voorbaat vast staat. Om schijn van
legitimiteit op te wekken.
Populisme Je maakt onderschijt tussen gewone volk & elite. Je zet jezelf als
gewone volk. “Ik ben 1 van jullie”
Der Stürmer Krant waarin Joden worden zwartgemaakt
Censuur Goebbels wilt alle andere boodschappen verbieden om zo maar 1
idee te horen (Hitler zijn ideëen)
Hitlerjugend Jeugdbeweging Hitler: Kinderen klaargestoomd voor nazi-ideeën
PRAVDA Krant Sovjet-Unie “De waarheid” – enkel leugens, enkel goedheid
over RU. Vb. indoctrinatie RU
Mare Nostrum Alle gebieden rond Middellandse zee waren eigendom v.h. RR
Indoctrinatie Jonge kinderen ideeën aanleren
Studietips - 5kenmerken totalitaire staat + historisch voorbeeld (wie, wat,
waar, wnr)
1) Antidemocratisch
- Stalin & stalinistische score: Stalin sjoemelde met verkiezingsuitslag
& werd telkens opnieuw verkozen
- Mussolini dreigde met grijpen v.d. macht door mars op Rome 1922
- Hitler steekt schuld brand 1933 bij Joden en grijpt zo de macht
2) Presonencultus
- Postumeverering Lenin
- Franco = Caudillo (leider)
- Hirohito = keizer => goddelijk
- Der fuhrer (leider) = Hitler
3) Onderdrukking en geweld
- Oprichitng paramilitaire organisatie bv. Zwarthemden IT
- SS
- Politiestaat & Gestapo = geheime staatspolitie
- Goelag &showprocessen
4) Propaganda
- Intrede Lenin
- Hitler die speech oefent voor spiegel & Der Stürmer & Censuur
