Samenvatting Pediatrische Pathologie
Les 1 Pediatrie
1.1 Wat is pediatrie
Pediatrie is kindergeneeskunde.
“Geneeskundig specialisme dat zich bezighoudt met de curatieve (genezen), preventieve (voorkomen
dat ze ziek worden, bv. vaccinaties) en veelal ook ethische zorg voor zieke en gezonde kinderen vanaf
hun geboorte tot aan de leeftijd van 18 jaar.”
Integratie van lichamelijke, psychische en sociale ontwikkeling van het kind.
Kinderartsen houden zich bezig met pathologieën die zich uitsluitend in deze levensfase openbaren.
o Aandoeningen als gevolg van foetale ontwikkelingsstoornissen
▪ Congenitale aandoeningen: erfelijke + aangeboren aandoeningen
o Groeistoornissen
o Kindertumoren
o Infecties
o Stofwisselingsziekten
Kind met een pediatrische ziekte geboren, 3 oorzaken: genetisch, probleem tijdens de bevalling of
zwangerschap.
o Genetisch: Ziekte van Duchenne of syndroom van Down
o Bevalling: Bloedsomloop van het kind ligt stil of ademhalingsproblemen
o Zwangerschap: FAS (foetusalcoholsyndroom) of toxicplasmose (infectie: parasiet)
5 pijlers pediatrie:
o Een kind is geen klein volwassene! Het heeft zijn eigen anatomie en fysiologie
▪ Bv. fysiologie van nieren is anders
o Specifiek is dat het individu zich ontwikkelt
o Ziekten kunnen grote invloed hebben op groei en ontwikkeling
▪ Eerste levensjaar is cruciaal voor veel dingen en door ziekenhuisopname kan dat
gemist worden dat invloed heeft op zijn verdere leven.
o Gevolgen voor het verdere leven
o Belang van het tijdig ontdekken van stoornissen in groei/ontwikkeling
▪ Kind en gezin doet deze screening (medisch onderzoek met groeicurves)
,Doel van dit onderdeel?
o Inzicht in de normale groei en ontwikkeling van het kind, vanaf de geboorte
o Tijdig herkennen van ontwikkelings- of groeistoornissen
o Inzicht in de pediatrische pathologie (focus op aandoeningen van het locomotorisch stelsel)
inclusief de fysiopathologie
1.2 Het gezonde kind - zwangerschap
Berekening datum bevalling (=à terme datum): eerste dag van de laatste menstruatiecyclus + 280
dagen of 40 weken.
Bevruchting bij regelmatige cyclus: dag 14 van de cyclus!
Oefening: “ik ben 6 weken zwanger” Een vriendin vertelt op zondag 31 oktober 2021 dat ze exact 6
weken zwanger is.
o Wanneer gebeurde de bevruchting? 3 oktober 2021
o Hoeveel weken zal haar zwangerschap nog duren? 34 weken
Zwangerschapsduur verloopt in 3 trimester en zijn niet even lang!
o 1ste trimester: tem einde week 14
▪ Grootste risico op miskraam
▪ Einde eerste trimester: NIPT test (week 11-14): niet-invasieve prenatale test
▪ Hierna vertellen mensen vaak familie en vrienden
o 2de trimester: start week 15 tem einde week 28
o 3de trimester: begin week 29 tem geboorte
▪ Meer dan 90% van de babies overleeft buiten de baarmoeder vanaf 3de trimester
Extra info over NIPT-test: bloedafname van de baby waarin onderzocht wordt of er aanwijzingen zijn
dat het kind, bv. syndroom van down heeft.
,Zwangerschapsduur:
o Minder dan 37 weken zwangerschap: prematuur.
o Tussen 37 en 42 weken zwangerschap: à terme neonaat of voldragen pasgeborene
o Langer dan 42 weken zwangerschap: postmature neonaat of serotien geborene
Verloop zwangerschap:
o Bevruchting: versmelting oöcyt en
spermatozoïde
o Zygote: bevruchte oöcyt
o Blastocyst: stadium van zygote na 4
dagen ontwikkeling
o Implantatie of innesteling: inbedding
van de blastocyst en het endometrium
(baarmoederslijmvlies) op dag 7
Eerste 10 weken van de zwangerschap is het
een klompje cellen.
De groeve moet rond de 5 weken zwangerschap sluiten, anders sluitingsdefect… vaak op dorsale
zijde: spina bifida of buikzijde: schisis
Neurale buis:
o een embryonale structuur
o in een vroeg stadium vanuit de neurale
plaat vormt door instulping over de lengte
en afsnoering
o een buisvorige structuur komt tot stand in
de lengterichting van het individu.
De sluiting van de plaat tot de neurale buis begint
op dag 22 na de bevruchting.
Craniaal naar caudaal.
o Rond de 24ste dag sluit de neurale buis aan
de craniale zijde
o Rond de 26ste dag aan de caudale kant.
Ligging van de organen bij hoogzwangere vrouw: veel zwangere vrouwen krijgen tijdens het derde
trimester last van frequente drang om te plassen, constipatie en zelfs pijn in de onderste ribben.
, Gebieden gevoelig voor gestoorde ontwikkeling van de leeftijd: hoge gevoeligheid voor toxische
stoffen (donkergroen) en lage gevoeligheid voor toxische stoffen (lichtgroen)
1.3 Prematuur
Drie categorieën prematuren (WHO)
o Extreem prematuur (minder dan 28 weken, minder dan 20 weken: miskraam)
o Zeer prematuur (28 tot 32 weken)
o Mild tot laat prematuur (32 tot 37 weken)
1 op de 10 baby’s wordt wereldwijd te vroeg geboren.
In Vlaanderen worden alle kinderen die geboren werden voor een zwangerschapsduur van 30 weken
en/of met een geboortegewicht van minder dan 1250 gram opgevolgd.
Geboortegewicht is een belangrijke indicator!
Voor 24 weken is het niet levensvatbaar en in principe geen intensieve zorgen.
Tussen week 24 en 27 (660-700gr) is een scheidingslijn tussen miskraam en prematuur, “grijze zone”
en overlijden vaak ondanks de intensieve zorgen.
o Overleven uitzonderlijk…
Meer dan 1kg (vanaf 28 weken) mits de juiste medische zorg goede overlevingskans en normale
ontwikkeling.
1.4 Babyreacties van het eerste levensjaar: reflex en babyreactie
Reflex: onmiddellijke, onwillekeurige reactie van
het lichaam bij prikkeling van een receptor, de
reactie is gewoonlijk een spiercontractie of
kliersecretie.
Les 1 Pediatrie
1.1 Wat is pediatrie
Pediatrie is kindergeneeskunde.
“Geneeskundig specialisme dat zich bezighoudt met de curatieve (genezen), preventieve (voorkomen
dat ze ziek worden, bv. vaccinaties) en veelal ook ethische zorg voor zieke en gezonde kinderen vanaf
hun geboorte tot aan de leeftijd van 18 jaar.”
Integratie van lichamelijke, psychische en sociale ontwikkeling van het kind.
Kinderartsen houden zich bezig met pathologieën die zich uitsluitend in deze levensfase openbaren.
o Aandoeningen als gevolg van foetale ontwikkelingsstoornissen
▪ Congenitale aandoeningen: erfelijke + aangeboren aandoeningen
o Groeistoornissen
o Kindertumoren
o Infecties
o Stofwisselingsziekten
Kind met een pediatrische ziekte geboren, 3 oorzaken: genetisch, probleem tijdens de bevalling of
zwangerschap.
o Genetisch: Ziekte van Duchenne of syndroom van Down
o Bevalling: Bloedsomloop van het kind ligt stil of ademhalingsproblemen
o Zwangerschap: FAS (foetusalcoholsyndroom) of toxicplasmose (infectie: parasiet)
5 pijlers pediatrie:
o Een kind is geen klein volwassene! Het heeft zijn eigen anatomie en fysiologie
▪ Bv. fysiologie van nieren is anders
o Specifiek is dat het individu zich ontwikkelt
o Ziekten kunnen grote invloed hebben op groei en ontwikkeling
▪ Eerste levensjaar is cruciaal voor veel dingen en door ziekenhuisopname kan dat
gemist worden dat invloed heeft op zijn verdere leven.
o Gevolgen voor het verdere leven
o Belang van het tijdig ontdekken van stoornissen in groei/ontwikkeling
▪ Kind en gezin doet deze screening (medisch onderzoek met groeicurves)
,Doel van dit onderdeel?
o Inzicht in de normale groei en ontwikkeling van het kind, vanaf de geboorte
o Tijdig herkennen van ontwikkelings- of groeistoornissen
o Inzicht in de pediatrische pathologie (focus op aandoeningen van het locomotorisch stelsel)
inclusief de fysiopathologie
1.2 Het gezonde kind - zwangerschap
Berekening datum bevalling (=à terme datum): eerste dag van de laatste menstruatiecyclus + 280
dagen of 40 weken.
Bevruchting bij regelmatige cyclus: dag 14 van de cyclus!
Oefening: “ik ben 6 weken zwanger” Een vriendin vertelt op zondag 31 oktober 2021 dat ze exact 6
weken zwanger is.
o Wanneer gebeurde de bevruchting? 3 oktober 2021
o Hoeveel weken zal haar zwangerschap nog duren? 34 weken
Zwangerschapsduur verloopt in 3 trimester en zijn niet even lang!
o 1ste trimester: tem einde week 14
▪ Grootste risico op miskraam
▪ Einde eerste trimester: NIPT test (week 11-14): niet-invasieve prenatale test
▪ Hierna vertellen mensen vaak familie en vrienden
o 2de trimester: start week 15 tem einde week 28
o 3de trimester: begin week 29 tem geboorte
▪ Meer dan 90% van de babies overleeft buiten de baarmoeder vanaf 3de trimester
Extra info over NIPT-test: bloedafname van de baby waarin onderzocht wordt of er aanwijzingen zijn
dat het kind, bv. syndroom van down heeft.
,Zwangerschapsduur:
o Minder dan 37 weken zwangerschap: prematuur.
o Tussen 37 en 42 weken zwangerschap: à terme neonaat of voldragen pasgeborene
o Langer dan 42 weken zwangerschap: postmature neonaat of serotien geborene
Verloop zwangerschap:
o Bevruchting: versmelting oöcyt en
spermatozoïde
o Zygote: bevruchte oöcyt
o Blastocyst: stadium van zygote na 4
dagen ontwikkeling
o Implantatie of innesteling: inbedding
van de blastocyst en het endometrium
(baarmoederslijmvlies) op dag 7
Eerste 10 weken van de zwangerschap is het
een klompje cellen.
De groeve moet rond de 5 weken zwangerschap sluiten, anders sluitingsdefect… vaak op dorsale
zijde: spina bifida of buikzijde: schisis
Neurale buis:
o een embryonale structuur
o in een vroeg stadium vanuit de neurale
plaat vormt door instulping over de lengte
en afsnoering
o een buisvorige structuur komt tot stand in
de lengterichting van het individu.
De sluiting van de plaat tot de neurale buis begint
op dag 22 na de bevruchting.
Craniaal naar caudaal.
o Rond de 24ste dag sluit de neurale buis aan
de craniale zijde
o Rond de 26ste dag aan de caudale kant.
Ligging van de organen bij hoogzwangere vrouw: veel zwangere vrouwen krijgen tijdens het derde
trimester last van frequente drang om te plassen, constipatie en zelfs pijn in de onderste ribben.
, Gebieden gevoelig voor gestoorde ontwikkeling van de leeftijd: hoge gevoeligheid voor toxische
stoffen (donkergroen) en lage gevoeligheid voor toxische stoffen (lichtgroen)
1.3 Prematuur
Drie categorieën prematuren (WHO)
o Extreem prematuur (minder dan 28 weken, minder dan 20 weken: miskraam)
o Zeer prematuur (28 tot 32 weken)
o Mild tot laat prematuur (32 tot 37 weken)
1 op de 10 baby’s wordt wereldwijd te vroeg geboren.
In Vlaanderen worden alle kinderen die geboren werden voor een zwangerschapsduur van 30 weken
en/of met een geboortegewicht van minder dan 1250 gram opgevolgd.
Geboortegewicht is een belangrijke indicator!
Voor 24 weken is het niet levensvatbaar en in principe geen intensieve zorgen.
Tussen week 24 en 27 (660-700gr) is een scheidingslijn tussen miskraam en prematuur, “grijze zone”
en overlijden vaak ondanks de intensieve zorgen.
o Overleven uitzonderlijk…
Meer dan 1kg (vanaf 28 weken) mits de juiste medische zorg goede overlevingskans en normale
ontwikkeling.
1.4 Babyreacties van het eerste levensjaar: reflex en babyreactie
Reflex: onmiddellijke, onwillekeurige reactie van
het lichaam bij prikkeling van een receptor, de
reactie is gewoonlijk een spiercontractie of
kliersecretie.
