Samenvatting Verpleegkundige Zorg En Communicatie 3: partim Bram Vlaeminck

Verpleegkundige zorg en communicatie 3: partim Bram Vlaeminck
NEUROLOGIE
DEGENERATIEVE AANDOENINGEN VAN DE HERSENEN
= Verschillende aandoeningen die gekenmerkt worden door progressieve dysfunctie of door
afsterven van zenuwcellen
 Veroorzaakt een typisch traag, progressief verlies van onafhankelijkheid
Patiënt en familie = continu aanpassen aan veranderingen in de gezondheidstoestand
Multidisciplinaire benadering  Focussen op effectief symptoommanagement en
ondersteunen van onafhankelijkheid
 Rol VPK: educatie en ondersteuning
AMYOTROFISCHE LATERAAL SCLEROSE
INLEIDING
= Zwakte en atrofie na degeneratie van het motorisch neuron
Motorisch neuron = essentieel voor motorische functie en innerveert de willekeurige
skeletspieren
Laterale sclerose = hardheid van het ruggenmerg
ALS = een aandoening van voornamelijk de motorische zenuwcellen en zenuwbanen
 Progressieve verlammingsverschijnselen (chronisch en snel evoluerend)
 Zeldzame ziekte met lage incidentie
 Mannen > vrouwen
Oorzaak = niet helemaal duidelijk
 Vermoedelijk combinatie van erfelijke factoren en omgevingsfactoren
SYMPTOMEN
 Spierzwakte en/of spasticiteit (belangrijkste symptoom)
 Lichte verandering in denken of gedrag (50%)
 Frontotemporale dementie = vorm van dementie waarbij ernstige
gedragsveranderingen op de voorgrond staan (5-10%)
 Pijn en ongemak ( toenemende verlamming, minder gemakkelijk van houding
veranderen)
 Moeheid en spierkrampen (spieratrofie, fasciculaties = kleine spiertrekkingen)
 Dysarthrie en dysfagie (spieren in larynx en pharynx en nek zijn aangetast)
MULTIDISCIPLINAIRE ZORG
 Geen specifieke diagnostische test  eliminatie van andere (neurologische) ziekten
ALS = ongeneeslijk  behandeling is symptomatisch
De algemene interventies:
 Het behoud van een goede algemene toestand
 Voedingsondersteuning
 Goede slaaphygiëne
 Evenwicht tussen activiteit en rust
 Het invoeren van zelfhulpmiddelen wanneer deze nodig worden
Wanneer de ziekte evolueert  belangrijk vrije ademweg te behouden
Als VPK veel aandacht schenken aan angst van zowel patiënt als familie


CHOREA VAN HUNTINGTON

1

,INLEIDING
= Een autosomale dominante erfelijke aandoening
= Ongeneeslijk
 Rond de leeftijd 35 - 45 jaar
 Ziekte duurt nog 10 tot 20 jaar na verschijnen eerste symptomen
Door atrofie en uitval van de nucleus caudatus en het putamen = tekort aan bepaalde
neurotransmitters  dopamine-invloed overheerst
Gevolg: patiënt maakt onwillekeurige en schokkende bewegingen die met moeite
onderdrukt kunnen worden
SYMPTOMEN
Choreatische bewegingen = onwillekeurige, tamelijk snelle bewegingen, voornamelijk in het
gelaat en aan de extremiteiten
Hoofdsymptomen:
 Choreo-athetotische bewegingen, verlies van coördinatie, evenwichtsstoornissen
 Veelheid van psychische verschijnselen: paranoia, agressie, psychose, depressie
 Dementie
MULTIDISCIPLINAIRE ZORG
 Geen behandeling
Bepaalde geneesmiddelen helpen onwillekeurige bewegingen te controleren, verminderen
angst of verbeteren prikkelbaarheid
Patiënten krijgen last van ernstige kauw- en slikproblemen door de onregelmatig
gecoördineerde slikbewegingen en abrupte inademmomenten
 Meeste sterven ook tgv pneumonie
 Vermageren in het verloop van de ziekte
ANDERE NEUROLOGISCHE AANDOENINGEN
MULTIPLE SCLEROSE
INLEIDING
= Meest voorkomende neurologische ziekte bij jongvolwassenen
= Een aandoening van het centraal zenuwstelsel die bij patiënten leidt tot
uitvalsverschijnselen en beperkingen
Ontstaan: erfelijk en omgevingsfactoren spelen een rol
 Van patiënt tot patiënt een zeer wisselend beloop
 Kwaliteit van leven neemt verder af
SYMPTOMEN
Door nog onbekende oorzaak verdwijnt op verschillende plaatsen myeline in het centraal
zenuwstelsel
 Prikkeloverdracht vertraagd
Voorkeursplaatsen:
 Rond de oogzenuwen (oogproblemen)
 Periventriculair
 Cerebellair (stoornissen in coördinatie van de beweging)
 Hersenstam (problemen met vitale functies)
 Ruggenmerg (Problemen met doorsturen van prikkels van hersenen naar de rest van
het lichaam)
PREVALENTIE

2

,  Normale levensverwachting
Oorzaak overlijden = niet ziekte zelf, maar complicatie zoals longontsteking of ernstige
urineweginfecties
VORMEN
 Relapse remitting MS of RMMS: acute aanval van herstel van symptomen
= Een verslechtering  houdt langer dan 24u aan en is ten minste 30 dage
gescheiden van de vorige relaps
Kenmerken:
- Nieuwe verschijnselen
- Verergering van bestaande klachten
 Onafhankelijk van medicatie
Methylprednisolon = duur van de relaps verkorten, geen invloed op
restverschijnselen
Relaps uitgelokt door:
- Koorts
- Stress
- Vermoeidheid
- Warmte
- Infectie = eerst behandelen met antibiotica
 Primair progressieve MS of PPMS: vanaf eerste aanval toenemende handicap
 Marburg variant van MS: acute en fulminante vorm die kan leiden tot coma en dood
OBJECTIEF MEETINSTRUMENT VOOR MATE VAN INVALIDITEIT
= Expanded Disability Status Scale of Uitgebreide Schaal voor de Staat van Invaliditeit
= één van de oudste en meest gebruikte manieren om bij mensen met MS de graad van
invaliditeit door neurologische aantasting te meten
 Hoe hoger de score, hoe ernstiger de functionele beperkingen
Functionele systemen die bij EDSS bestudeerd worden zijn:
 Piramidaal systeem: willekeurige beweging
 Hersenstam: functies zoals oogbeweging, gevoel in en beweging van het gezicht
 Visueel systeem
 Grote hersenen: geheugen, concentratie, gemoed
 Kleine hersenen: bewegingscoördinatie of evenwicht
 Zintuigen
 Darmen en blaas
 Andere, waaronder vermoeidheid
 Schaal is niet lineair
BEHANDELING
 Beïnvloeding van het ziektebeloop
 ABCR immunomodulerende medicatie: bepaalde positieve elementen worden
gestimuleerd en negatieve elementen worden afgeremd
 Behandeling van de exacerbaties
 Behandeling acute aanval = Cortisone in hoge dosis gedurende 5 dagen
 SPMS patiënten = betaferon


3