Samenvatting pediatrische zorg: partim Ilse Demares

Samenvatting pediatrische zorg: deel Ilse Demares
KINDERONCOLOGIE
INLEIDING
Kanker is op kinderleeftijd een relatief zeldzame aandoening
 Minder dan 1% van alle kankergevallen
= Wel de meest frequentste natuurlijke doodsoorzaak bij kinderen in de westerse wereld

Kinderoncologie ≠ Volwassen
Incidentie Kans op Andere vormen Zorg voor de Gespecialiseerd
relatief laag bij genezing veel late effecten oncologische
kinderen hoger bij van de centrum
kinderen behandeling In België:
nemen een - 5 grote centra
belangrijke - 2 kleine
plaats in
In Nederland:
- 1 centrum


OORZAKEN VAN KANKER OP KINDERLEEFTIJD
 Geen oorzaak in de meeste gevallen!
 Omgevingsfactoren (ioniserende stralen, chemicaliën, virussen)
 Aangeboren afwijking (cryptorchidie)
 Genetische voorbeschiktheid: <10%
Retinoblastoom als vb. voor erfelijkheid van kanker:
= Zeldzame tumor van het netvlies
= Autosomaal-dominant
= Diagnose op heel jonge leeftijd (geboorte tot 6-7 jaar)
= Hoog risico op andere primaire tumoren (osteosarcoom, melanoom)
SOORTEN KINDERKANKER
 Leukemie (28,9%)
 Hersentumor (21,7%)
 Lymfoom (11,5%)
 Neuroblastoom (7,7%)
 Wilms’ tumor (6,4%)
 Rhabdomyosarcoma (3,6%)
 Retinoblastoma (3,0%)
 Osteosarcoma (2,7%)
 Ewing’s sarcoma (2,2%)
 Andere (12,3%)
KLINIEK: PRESENTERENDE KLACHTEN
= Vaak algemeen, aspecifiek, banaal uitziend
= Eraan denken! (Klachten houden langer aan, worden progressief)
= specifieke alarmsymptomen herkennen!

,BEHANDELING VAN KINDERKANKER

Uitdaging 1 Uitdaging 2 Uitdaging 3
Doeltreffende behandeling Vermijden van late Behandeling van ziekte
= internationale protocollen bijwerkingen herval (recidief)
(studie’s)
Voordeel van deelname aan internationale studieprotocollen:
 Up-to-date behandelschema’s
 Mogelijkheid om nieuwe medicatie te geven of nieuwe technieken toe te passen
 Kwaliteit van zorg
 Informatiebron voor de toekomst
Behandeling:
 Chemotherapie = basis
 Radiotherapie (minder)
 Stamceltransplantatie
 Supportieve therapie (meer)
 Therapie optimalisatie
 Multidisciplinaire behandeling en omkadering

VERMIJDEN VAN BIJWERKINGEN OP LANGE TERMIJN
>75% van de kinderen gediagnosticeerd met kanker overleeft en geneest definitief
 1/1000 jongvolwassene heeft kanker doorgemaakt
 Levenskwaliteit en lange termijneffecten worden steeds belangrijker!
Lange-termijn schade/ late effecten:
 Secundaire tumoren
 Orgaanschade
 Psychosociale stoornissen, IQ
 Hormonale dysfunctie
 Fertiliteit problemen
 Groei, botsamenstelling
BEHANDELING BIJ RECIDIEF
Welke mogelijkheden? Maar?
- Internationale studie’s = Vaak alleen voor eerste herval
- Nieuwe behandelingen/medicatie
= Weinig studies
 In vroege fase studie = Niet voor alle patiënten
= In buitenland

 Buiten studie = Dure medicatie
= Geen ervaring met kinderen

, NIEUWE BEHANDELINGEN/MEDICATIE
 Kleine aantallen patiënten in België
AML = database periode van 4 jaar)
 42 nieuwe patiënten in België
 3/42 overlijden aan bijwerkingen
 8/39 heeft 1ste herval
 4/8 heeft 2de herval
 Is er een nieuwe behandeling?
 Is de sponsor (firma) bereid om de studie te openen in België?
 In welk ziekenhuis kan deze studie openen?
 Kan de patiënt naar dit ziekenhuis reizen?
 Complexiteit van “vroege fase” studies
 Het behandelteam heeft een gespecialiseerde opleiding nodig
- Om de studies uit te voeren
- Om complexe zorg toe te dienen
Situatie in België:
 Veel inspanningen om “vroege fase” studies te openen, inclusief immunotherapie
(zoals CAR-T)
 Via internationale samenwerking
 Via het ITCC-consortium
 Aanvragen van nieuwe medicatie buiten studie
 Als effecten te verwachten is en bijwerkingen aanvaardbaar zijn
 Mits goedkeuring door ethisch comité en ouders
 Uitbreiding van studieteams; training
LEUKEMIE: ALL
VORMEN VAN LEUKEMIE
Acute leukemie:
 ALL = vooral bij kinderen
 AML = voornamelijk bij volwassenen en zelden bij kinderen
Chronische leukemie:
 CLL = vooral bij ouderen
 CML = vooral bij personen van gemiddelde leeftijd
ACUTE LYMFATISCHE LEUKEMIE (ALL)
= Meest voorkomende vorm van kanker bij kinderen
 Piekincidentie: 2-6 jaar
1/2000 < 14 jaar
Causaal verband:
 Downsyndroom: 20x meer kans
 RX in uterus: 1,5x meer kans
Oorzaken:
 Vaak ongekend  fout in deling van de HPCT
 Meestal niet erfelijk