Samenvatting & Notities les – Verstandelijke beperking kinderen
4 studiepunten – 3 docenten: Engelen, Lambrecht & Van Daele
Handboek Basisboek ondersteuning aan mensen met verstandelijke bep. (hfdst 1-3-5-7)
Ned. Beleid NIET kennen maar indien te kennen wordt dit aangehaald tijdens de les
Hoofdstuk 2: Wie zijn mensen met een verstandelijke beperking?
2.1 Inleiding
Bij mensen met een VB kun je kijken naar de mogelijkheden en beperkingen dat zich meebrengt.
2.2 Wat is een verstandelijke beperking
Een VB is breder dan de intelligentie maar voldoet aan 3 criteria:
Beperkt intellectueel functioneren
Problemen in het dagelijks leven
Problemen starten op kinderleeftijd
2.2.1 Intelligentie
Intelligentie is het cognitief of mentaal vermogen en wordt uitgedrukt in IQ.
Een IQ geeft aan hoe hoog je scoort op een intelligentietest vergeleken met de rest van de bevolking
op jou leeftijd.
Performaal IQ: visueel ruimtelijke vaardigheden
Verbaal IQ: spreken, luisteren en taal
Normaal IQ: tussen 85 en 115, Hoogbegaafd: 130, VB: onder 70.
2.2.2. Definiëring van handicap en beperking
Definitie volgens de DSM (=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) gaf in de vierde
versie aan dat er sprake moest zijn van een IQ van 70 of minder.
NU in DSM-V is het criterium van IQ eruit gehaald.
Geen IQ-score om verstandelijke beperking te definiëren:
IQ zegt weinig over mate van beperking
Bij ernstige VB: moeilijk om IQ-test af te nemen, bv. omwille van beperktere communicatie
IQ-test wel nog nodig, maar niet meer als leidraad: Wees kritisch!
,Aanwezig zijn van ‘tekorten in het intellectuele functioneren’ volstaat!
Een VB begint gedurende de ontwikkelingsperiode, met beperkingen in zowel het verstandelijk als
het adaptieve functioneren, in de conceptuele, sociale en praktische domeinen.
Voldaan aan volgende criteria:
Deficiënties in intellectuele functies
Deficiënties in het adaptieve functioneren die leiden dat de betrokkenen niet kan voldoen
aan de ontwikkelings- en sociaal-culturele vaardigheden.
Deficiënties in de verstandelijke functies en aanpassingsvermogen
2.2.3 Vijf aandachtspunten bij omschrijving verstandelijke beperking
De referentiekaders voor beeldvorming:
ICF: International Classifications of
Functions
AAIDD-model: American Association
on Intellectual and Developmental
Disabilities
AAIDD houdt zich bezig met de verbeteringen en mogelijkheden voor mensen met een VB en heeft
aandacht voor 5 punten:
1. Intelligentie/Verstandelijke mogelijkheden: IQ ALTIJD kritisch bekijken!
a. Mensen met VB worden beoordeeld op leervermogen
b. Uitvallen op onderdeel in test heeft invloed op totaalscore
c. Externe invloeden op IQ-test
2. Adaptief gedrag: omgaan met veranderingen in de omgeving.
a. Probleem ontrafelen > Alternatieve oplossingen bedenken > Beste oplossing kiezen
b. Mensen met VB hebben gebrek aan adaptief gedrag
3. Sociale rollen, interactie en participatie : vaak beperking op contacten leggen met anderen
a. Kinderen met een beperking sporten aanzienlijk minder dan leeftijdsgenoten.Uit
onderzoek is gebleken dat ze meer zouden sporten bij het krijgen van een buddy.
4. Gezondheid: een gezonde levensstijl met veel beweging is niet evident voor mensen met een
VB door pijn bij bewegingen of beperkte IQ.
, 5. Context/omgeving: samenhang van vorige factoren zorgt voor een handicap, bv. niet kunnen
lezen, slecht kunnen lopen, niet begrijpen, etc.
2.3 Niveaus van functioneren
Ernst van de VB kan verschillen en de zorg voor gehandicapten kan ingedeeld worden in ‘niveaus van
functioneren’.
Evenwichtige verdeling van alle mogelijkheden: harmonisch profiel en onevenwichtige verdeling:
disharmonisch profiel. Zo zie je het verschil tussen iemands verbale en verstandelijke mogelijkheden.
Niveaus indelen in de ernst van de beperking:
Licht verstandelijke beperking
Matig verstandelijke beperking
Ernstig verstandelijke beperking
Zeer ernstig verstandelijke beperking
De ernst van een verstandelijke beperking kan verschillen in niveau van functioneren!
2.4 Vaststelling van de verstandelijke beperking
Als men vermoed dat kinderen een vertraagde ontwikkeling doorlopen, kunnen volgende
onderzoeken gedaan worden:
Familie: nog leden met een VB of vraag naar eerdere miskramen/doodgeboren kinderen.
Lichamelijk: afwijkingen op het lichaam, spierspanning, hartafwijking, etc.
Laboratorium: bloed en urine testen
Chromosomen: afwijkingen in chromosomen
DNA: alleen als de arts weet dat er een specifieke genafwijking is
Zintuigen: kan bij een bepaald syndroom horen en is een standaardonderzoek
Hersenen: hersensvan bij te kleine/grote schedelomtrek
Psychodiagnostisch: IQ en zelfredzaamheid
2.5 Oorzaken van de verstandelijke beperking
4 studiepunten – 3 docenten: Engelen, Lambrecht & Van Daele
Handboek Basisboek ondersteuning aan mensen met verstandelijke bep. (hfdst 1-3-5-7)
Ned. Beleid NIET kennen maar indien te kennen wordt dit aangehaald tijdens de les
Hoofdstuk 2: Wie zijn mensen met een verstandelijke beperking?
2.1 Inleiding
Bij mensen met een VB kun je kijken naar de mogelijkheden en beperkingen dat zich meebrengt.
2.2 Wat is een verstandelijke beperking
Een VB is breder dan de intelligentie maar voldoet aan 3 criteria:
Beperkt intellectueel functioneren
Problemen in het dagelijks leven
Problemen starten op kinderleeftijd
2.2.1 Intelligentie
Intelligentie is het cognitief of mentaal vermogen en wordt uitgedrukt in IQ.
Een IQ geeft aan hoe hoog je scoort op een intelligentietest vergeleken met de rest van de bevolking
op jou leeftijd.
Performaal IQ: visueel ruimtelijke vaardigheden
Verbaal IQ: spreken, luisteren en taal
Normaal IQ: tussen 85 en 115, Hoogbegaafd: 130, VB: onder 70.
2.2.2. Definiëring van handicap en beperking
Definitie volgens de DSM (=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) gaf in de vierde
versie aan dat er sprake moest zijn van een IQ van 70 of minder.
NU in DSM-V is het criterium van IQ eruit gehaald.
Geen IQ-score om verstandelijke beperking te definiëren:
IQ zegt weinig over mate van beperking
Bij ernstige VB: moeilijk om IQ-test af te nemen, bv. omwille van beperktere communicatie
IQ-test wel nog nodig, maar niet meer als leidraad: Wees kritisch!
,Aanwezig zijn van ‘tekorten in het intellectuele functioneren’ volstaat!
Een VB begint gedurende de ontwikkelingsperiode, met beperkingen in zowel het verstandelijk als
het adaptieve functioneren, in de conceptuele, sociale en praktische domeinen.
Voldaan aan volgende criteria:
Deficiënties in intellectuele functies
Deficiënties in het adaptieve functioneren die leiden dat de betrokkenen niet kan voldoen
aan de ontwikkelings- en sociaal-culturele vaardigheden.
Deficiënties in de verstandelijke functies en aanpassingsvermogen
2.2.3 Vijf aandachtspunten bij omschrijving verstandelijke beperking
De referentiekaders voor beeldvorming:
ICF: International Classifications of
Functions
AAIDD-model: American Association
on Intellectual and Developmental
Disabilities
AAIDD houdt zich bezig met de verbeteringen en mogelijkheden voor mensen met een VB en heeft
aandacht voor 5 punten:
1. Intelligentie/Verstandelijke mogelijkheden: IQ ALTIJD kritisch bekijken!
a. Mensen met VB worden beoordeeld op leervermogen
b. Uitvallen op onderdeel in test heeft invloed op totaalscore
c. Externe invloeden op IQ-test
2. Adaptief gedrag: omgaan met veranderingen in de omgeving.
a. Probleem ontrafelen > Alternatieve oplossingen bedenken > Beste oplossing kiezen
b. Mensen met VB hebben gebrek aan adaptief gedrag
3. Sociale rollen, interactie en participatie : vaak beperking op contacten leggen met anderen
a. Kinderen met een beperking sporten aanzienlijk minder dan leeftijdsgenoten.Uit
onderzoek is gebleken dat ze meer zouden sporten bij het krijgen van een buddy.
4. Gezondheid: een gezonde levensstijl met veel beweging is niet evident voor mensen met een
VB door pijn bij bewegingen of beperkte IQ.
, 5. Context/omgeving: samenhang van vorige factoren zorgt voor een handicap, bv. niet kunnen
lezen, slecht kunnen lopen, niet begrijpen, etc.
2.3 Niveaus van functioneren
Ernst van de VB kan verschillen en de zorg voor gehandicapten kan ingedeeld worden in ‘niveaus van
functioneren’.
Evenwichtige verdeling van alle mogelijkheden: harmonisch profiel en onevenwichtige verdeling:
disharmonisch profiel. Zo zie je het verschil tussen iemands verbale en verstandelijke mogelijkheden.
Niveaus indelen in de ernst van de beperking:
Licht verstandelijke beperking
Matig verstandelijke beperking
Ernstig verstandelijke beperking
Zeer ernstig verstandelijke beperking
De ernst van een verstandelijke beperking kan verschillen in niveau van functioneren!
2.4 Vaststelling van de verstandelijke beperking
Als men vermoed dat kinderen een vertraagde ontwikkeling doorlopen, kunnen volgende
onderzoeken gedaan worden:
Familie: nog leden met een VB of vraag naar eerdere miskramen/doodgeboren kinderen.
Lichamelijk: afwijkingen op het lichaam, spierspanning, hartafwijking, etc.
Laboratorium: bloed en urine testen
Chromosomen: afwijkingen in chromosomen
DNA: alleen als de arts weet dat er een specifieke genafwijking is
Zintuigen: kan bij een bepaald syndroom horen en is een standaardonderzoek
Hersenen: hersensvan bij te kleine/grote schedelomtrek
Psychodiagnostisch: IQ en zelfredzaamheid
2.5 Oorzaken van de verstandelijke beperking
