STOFWISSELING
Stofwisseling Spijsvertering
Vindt plaats in de lichaamscellen Vindt plaats in het spijsverteringskanaal
Duurt ongeveer 24u/dag Duurt tot als het eten is verteerd
Voedingsstoffen worden afgebroken tot Vitaminen en mineralen worden niet afgebroken
voedingsstoffen (koolhydraten, vetten en eiwitten) maar onmiddellijk opgenomen in het bloed of
verdwijnen in de ontlasting via de dikke darm (vezels)
CYTOLOGIE OF CELLEER
CELLEN
De (stam)cellen krijgen gedurende de embryonale ontwikkeling een bepaalde bestemming → hersencellen,
bloedcellen, haarcellen, zenuwcellen, spiercellen … → cellen vormen de weefsels
ANATOMIE VAN DE CEL
Het celmembraan
• De “aflijning” van de cel: alles wat erin zit samenhouden
• Opgebouwd uit vetten, eiwitten en cholesterol.
• Semipermeabel of selectief doorlatend: bepaalde moleculen zullen door het membraan gelaten worden en
doorgegeven worden aan de omliggende cellen.
o Actieve rol in het transportproces: zuurstof en voedingsstoffen + afval uit de cellen transporteren
Celvocht (cytoplasma)
• Alles wat binnen in de cel gelegen is, behalve de kern.
• 80% water + 20% verzameling van eiwitten, koolhydraten, vetten, zouten, mineralen en enzymen.
• Celorganellen in cytoplasma: ze verzorgen de celstofwisseling en de energielevering van de cel.
o Centrosoom: celdeling
o Ribosoom: eiwitaanmaak
o Lysosoom: afbraak celafval
1
, o Golgiapparaat: eiwit verwerking
o Endoplasmatisch reticulum: eiwittrantsport
o Mitochondriën: energielevering
Celkern (nucleus)
• Bestaat uit 2 delen: kernmembraan en kernplasma (of nucleoplasma)
• Taak: DNA kopiëren om de cellen te kunnen hernieuwen en op die manier alle levensprocessen regelen
• Elke celkern bevat 46 chromosomen (23 chromosomenparen) die het DNA in zich dragen.
• DNA = desoxyribonucleïnezuur waarin alle kenmerken van ons menselijk lichaam kunnen afgelezen worden
(geslacht, haarkleur, oogkleur, …)
• 23 chromosomenparen: 22 paar autosomen en 1 paar geslachtschromosomen.
Celdeling
• 2 soorten celdelingen: mitose en meiose.
o Mitose: vindt plaats in de lichaamscellen: spiercellen, huidcellen, bloedcellen, …
Verdubbelding van het aantal chromosomen in onze celkern. Na de celdeling hebben de beide
dochtercellen dus genetisch materiaal dat identiek is aan dat van de moedercel.
o Meiose: de celdeling die enkel plaatsvindt bij rijpe geslachtscellen. Hierbij is er geen verdubbeling
van het aantal chromosomen maar een halvering.
• Er worden 23 chromosomen van vaderzijde aan de 23 chromosomen van de moederzijde toegevoegd en zo
ontstaat een bevruchte eicel met 46 chromosomen.
• Vrouwelijk hormoon X en een mannelijk hormoon Y. XX= vrouw, XY= man
BLOED
FUNCTIES VAN HET BLOED
Bloed is de meest levensnoodzakelijke vloeistof (samen met water) die in ons lichaam aanwezig is.
• Zuurstoftransport: transport van zuurstof naar onze cellen én afvoer van afvalstoffen
• Warmtetransport: warmte afvoeren zodat ons metabolisme niet oververhit
• Hormoontransport
• Cellulaire immuniteit
• Aanmaak van antistoffen
• Koolstofdioxidetransport
• Stolling van het bloed bij verwonding
• Verdediging tegen ziektes
• Humorale immuniteit
• Voedingsstoffentransport: suikers, (energie voorzien), mineralen, aminozuren en vitaminen.
BLOEDSAMENSTELLING
Centrifugering van het bloed = een proces waarbij een proefbuis
bloed heel snel wordt rondgedraaid, waardoor alle verschillende
structuren binnen het bloed van elkaar scheiden. Lichte deeltjes
komen aan de oppervlakte drijven, terwijl de zware deeltjes
zinken naar het onderste deel van de proefbuis.
2
Stofwisseling Spijsvertering
Vindt plaats in de lichaamscellen Vindt plaats in het spijsverteringskanaal
Duurt ongeveer 24u/dag Duurt tot als het eten is verteerd
Voedingsstoffen worden afgebroken tot Vitaminen en mineralen worden niet afgebroken
voedingsstoffen (koolhydraten, vetten en eiwitten) maar onmiddellijk opgenomen in het bloed of
verdwijnen in de ontlasting via de dikke darm (vezels)
CYTOLOGIE OF CELLEER
CELLEN
De (stam)cellen krijgen gedurende de embryonale ontwikkeling een bepaalde bestemming → hersencellen,
bloedcellen, haarcellen, zenuwcellen, spiercellen … → cellen vormen de weefsels
ANATOMIE VAN DE CEL
Het celmembraan
• De “aflijning” van de cel: alles wat erin zit samenhouden
• Opgebouwd uit vetten, eiwitten en cholesterol.
• Semipermeabel of selectief doorlatend: bepaalde moleculen zullen door het membraan gelaten worden en
doorgegeven worden aan de omliggende cellen.
o Actieve rol in het transportproces: zuurstof en voedingsstoffen + afval uit de cellen transporteren
Celvocht (cytoplasma)
• Alles wat binnen in de cel gelegen is, behalve de kern.
• 80% water + 20% verzameling van eiwitten, koolhydraten, vetten, zouten, mineralen en enzymen.
• Celorganellen in cytoplasma: ze verzorgen de celstofwisseling en de energielevering van de cel.
o Centrosoom: celdeling
o Ribosoom: eiwitaanmaak
o Lysosoom: afbraak celafval
1
, o Golgiapparaat: eiwit verwerking
o Endoplasmatisch reticulum: eiwittrantsport
o Mitochondriën: energielevering
Celkern (nucleus)
• Bestaat uit 2 delen: kernmembraan en kernplasma (of nucleoplasma)
• Taak: DNA kopiëren om de cellen te kunnen hernieuwen en op die manier alle levensprocessen regelen
• Elke celkern bevat 46 chromosomen (23 chromosomenparen) die het DNA in zich dragen.
• DNA = desoxyribonucleïnezuur waarin alle kenmerken van ons menselijk lichaam kunnen afgelezen worden
(geslacht, haarkleur, oogkleur, …)
• 23 chromosomenparen: 22 paar autosomen en 1 paar geslachtschromosomen.
Celdeling
• 2 soorten celdelingen: mitose en meiose.
o Mitose: vindt plaats in de lichaamscellen: spiercellen, huidcellen, bloedcellen, …
Verdubbelding van het aantal chromosomen in onze celkern. Na de celdeling hebben de beide
dochtercellen dus genetisch materiaal dat identiek is aan dat van de moedercel.
o Meiose: de celdeling die enkel plaatsvindt bij rijpe geslachtscellen. Hierbij is er geen verdubbeling
van het aantal chromosomen maar een halvering.
• Er worden 23 chromosomen van vaderzijde aan de 23 chromosomen van de moederzijde toegevoegd en zo
ontstaat een bevruchte eicel met 46 chromosomen.
• Vrouwelijk hormoon X en een mannelijk hormoon Y. XX= vrouw, XY= man
BLOED
FUNCTIES VAN HET BLOED
Bloed is de meest levensnoodzakelijke vloeistof (samen met water) die in ons lichaam aanwezig is.
• Zuurstoftransport: transport van zuurstof naar onze cellen én afvoer van afvalstoffen
• Warmtetransport: warmte afvoeren zodat ons metabolisme niet oververhit
• Hormoontransport
• Cellulaire immuniteit
• Aanmaak van antistoffen
• Koolstofdioxidetransport
• Stolling van het bloed bij verwonding
• Verdediging tegen ziektes
• Humorale immuniteit
• Voedingsstoffentransport: suikers, (energie voorzien), mineralen, aminozuren en vitaminen.
BLOEDSAMENSTELLING
Centrifugering van het bloed = een proces waarbij een proefbuis
bloed heel snel wordt rondgedraaid, waardoor alle verschillende
structuren binnen het bloed van elkaar scheiden. Lichte deeltjes
komen aan de oppervlakte drijven, terwijl de zware deeltjes
zinken naar het onderste deel van de proefbuis.
2
