SAMENVATTING JIKP

JONGEREN IN KWETSBARE
POSITIES:
ARKTOS, HET KAN WEL
 Expertisecentrum voor jongeren in kwetsbare posities
 Trachten 0de lijns jeugdwerk te zijn
 Elke hulpvraag is uniek
 Altijd met het oog op duurzame verbinding


PROJECTEN
 Gimme a break!
o Risico gedrag bij jongeren tegengaan dmv laagdrempelige vrijetijdsbesteding
o Netwerkversterkend
o Signaal – en ondersteuningsfunctie partners en overheden
o Contextgerichte benadering
o Positieve projecten in de stad



RODE DRAAD: JONGEREN IN KWETSBARE
POSITIES
MAATSCHAPPELIJK WERKER JONGEREN IN KWETSBARE ORGANISATIE, BELEID EN
POSITIES MAATSCHAPPIJ
 Welke  Wat is een kwetsbare  Welke missie en visie
begeleidershouding is positie? heeft de organisatie en
essentieel in het werk  Wat zijn factoren die komt dit tegemoet aan
en de omgang met hiertoe bijdragen? de noden van de jikp?
jikp?  Hoe kijken jongeren
 Hoe moeten we hiernaar?
signalen oppikken en  Hoe kunnen we hun
deze signaleren aan stel meer laten horen
het beleid? bij het beleid?



“NIEMAND IS ONKWETSBAAR”
“We hebben allemaal onze gevoeligheden, onzekerheden en twijfels. Als we die voor onszelf houden,
neigen we onze binnenkant te vergelijken met de buitenkant van anderen. Stiekem hopen we een
echo van onze eigen pijn te horen in die van een ander. Als we het horen weerklinken, voelen we ons
opgelucht. Zo maken we verbinding.”

,DE PUBERTIJD ALS KWETSBARE PERIODE
 Tijdens de pubertijd gebeuren er vele neurologische ontwikkelingen in de hersenen.
Jongeren zijn hierdoor creatiever, idealistischer en vindingrijker dan volwassenen. Deze
veranderingen brengen ook mee dat zij kwetsbaarder zijn.
 De pubertijd wordt ook gekenmerkt door de zoektocht naar identiteit.
o Het impulsieve stadium (kindertijd)
 In dit stadium vormen agressieve impulsen, zowel van zichzelf als van
 anderen, het vertrekpunt
 Nood aan autoriteit
o Het zelfbeschermend stadium (vroege pubertijd)
 In dit stadium wordt gestreefd naar controle over eigen gevoelens en
gedachten, maar ook over situaties en andere mensen
 Jongere heeft het gevoel dat hij perfect voor zichzelf kan zorgen
 Gaan enkel relaties aan waar ze iets uit kunnen halen
 Gaat in deze fase op zoek naar de grens
o Het comformistisch stadium
 In dit stadium krijgen sociale relaties en interacties op zichzelf een grote
waarde, sociaal welbevinden komt op de voorgrond
 Sociaal wenselijk gedrag
 Heeft het moeilijk met afwijzing
o Het zelfbewuste stadium
 In dit stadium staat de reflectie over de eigen psychologie centraal, er wordt
nagedacht over eigen gevoelens, wensen en eigenschappen
 Een eigen mening/gedrag worden terug belangrijker
 Begrip en tolerantie voor andere meningen
 Niet iedereen bereikt het zelfbewust stadium
 Door conflicterende ontwikkelingsstadia wordt er vaak grensoverschrijdend gedrag gesteld
o De ene jongere zit in een volgend stadium en de andere merkt dit en gaat hierdoor in
conflict
 Bv. de gasten die beginnen werken en uit de miserie willen blijven uit
dezelfde vriendengroep dan de gasten die nog rondkomen met kleine feiten
en dit het niet begrijpen

 Jongere
n die in
een
fase zit
waar ze
het
moeilijk
hebben
naar
het JAC
gaan,


eerstelijns, leggen daar hun probleem uit en krijgen daar wel informatie
maar vinden dat ze daar niet genoeg krijgen, en dan gaan ze naar de
volgende hulpverlener, wordt afgewezen  zorgt voor conflicten

, VUCA SAMENLEVING
V Volatile: snel veranderend
 De aard en dynamiek van verandering, de aard en de snelheid van
veranderkrachten en veranderingskatalysatoren
U Uncertain: onzeker
 Het gebrek aan voorspelbaarheid, de kans op verrassing, en het besef van en
inzicht in kwesties en gebeurtenissen
C Complex: ingewikkeld
 De multiplex van krachten, de verwarring van kwesties, geen oorzaak-en-gevolg
keten en verwarring die organisaties omringt
A Ambiguous: vaag/dubbelzinnig
 De wazigheid van de werkelijkheid, het potentieel voor verkeerde interpretaties,
de gemengde betekenissen van voorwaarden; oorzaak-en-gevolg verwarring

 Niet alle kinderen en jongeren beleven deze kansrijke samenleving op dezelfde,
vanzelfsprekende manier



MAATSCHAPPELIJKE KWETSBAARHEID
 Maatschappelijk kwetsbaar is de persoon of de bevolkingsgroep die in zijn contacten met de
maatschappelijke instellingen (onder andere de school, de arbeidsmarkt, justitie, enzovoort)
vooral en steeds opnieuw met de negatieve aspecten wordt geconfronteerd en minder
profiteert van het positieve aanbod. (Vettenburg; 1989)
 Samenspel van uitsluitingsmechanismen die elkaar versterken op 3 niveaus
o Het structurele niveau
 Achterstelling op economisch, sociaal en cultureel vlak
o Het institutioneel niveau
 De manier waarop gemeenschappen en organisaties functioneren
o Het individuele niveau
 Manier waarop personen negatieve ervaringen internaliseren


MAATSCHAPPELIJKE KWETSBAARHEID IN THEORIE
 Cumulatief proces
o Alle resultaten zijn van het begin af aan bij elkaar opgeteld
 Achterstelling en uitsluiting
 Zien enkel de controlerende, sanctionerende en discriminerende effecten van het positieve
aanbod (vettenburg en al., 1984)
 Negatieve mechanismen werken in op zelfbeeld en zelfvertrouwen