Praktisch verbintenissenrecht
Inhoudsopgave
1 De verbintenis: begrip, kenmerken en soorten ...................................................................................... 5
1.1 Algemene inleiding ............................................................................................................................... 5
1.2 Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht ............................................................................ 5
1.3 Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenis......................................... 5
1.4 De bronnen van verbintenissen ............................................................................................................ 6
1.5 Indeling van verbintenissen .................................................................................................................. 6
1.5.1 Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan .............................................................................. 6
1.5.2 Verbintenissen en hun aard ............................................................................................................ 7
1.5.2.1 Verbintenissen met een economisch karakter – verbintenis met een burgerlijk karakter .... 7
1.5.2.2 Verbintenissen met een persoonsgebonden karakter (intuitu personae) ............................. 7
1.5.3 Verbintenissen en hun voorwerp .................................................................................................... 7
1.5.3.1 Verbintenissen om iets te doen, om iets niet te doen, om iets te geven of om iets te
garanderen 7
1.5.3.2 Resultaatsverbintenissen versus inspanningsverbintenissen ................................................ 7
1.5.3.3 Verbintenissen met een deelbaar voorwerp en verbintenissen met een ondeelbaar
voorwerp 8
1.5.3.4 Verbintenissen met pluraliteit van voorwerpen .................................................................... 9
1.5.3.5 Hoofdverbintenissen en secundaire verbintenissen .............................................................. 9
1.5.4 Verbintenissen met pluraliteit van subjecten.................................................................................. 9
1.5.4.1 Het beginsel van de deelbare verbintenissen ........................................................................ 9
1.5.4.2 Hoofdelijke verbintenissen .................................................................................................... 9
1.5.4.3 Ondeelbare verbintenissen .................................................................................................. 10
1.5.4.4 Verbintenissen in solidum .................................................................................................... 10
1.5.5 Verbintenissen met bijzondere modaliteiten ................................................................................ 10
1.5.5.1 Voorwaardelijke verbintenissen .......................................................................................... 10
1.5.5.2 Verbintenissen met tijdsbepaling ........................................................................................ 11
2 Verbintenissen uit rechtshandelingen .................................................................................................. 12
2.1 Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandeling: het contract ........................................................... 12
2.1.1 Het begrip contract en de diverse indelingen van de contracten ................................................. 12
2.1.1.1 Consensuele overeenkomst ................................................................................................. 12
2.1.1.2 Vormelijke overeenkomst .................................................................................................... 13
2.1.1.3 Zakelijke overeenkomst ....................................................................................................... 13
2.1.1.4 Plechtige overeenkomst ...................................................................................................... 13
2.1.1.5 Eenzijdig versus wederkerig ................................................................................................. 13
2.1.1.6 Bezwarend versus vrijgevig .................................................................................................. 13
2.1.1.7 Vergeldend versus kanscontract .......................................................................................... 14
2.1.1.8 Raamcontract ....................................................................................................................... 14
2.1.1.9 Benoemd versus onbenoemd .............................................................................................. 14
2.1.2 Basisbeginselen van het contractenrecht...................................................................................... 14
2.1.2.1 Wilsautonomie, contractvrijheid en consensualisme .......................................................... 14
2.1.2.1.1 Basisprincipes .................................................................................................................. 14
2.1.2.1.2 Nuancering: grenzen aan contractvrijheid ...................................................................... 15
2.1.2.2 Bindende kracht van het contract ........................................................................................ 15
2.1.2.3 De goede trouw ................................................................................................................... 15
2.1.3 Totstandkoming van de overeenkomst ......................................................................................... 15
Samenvatting Verbintenissen- en Contractenrecht 1
, 2.1.3.1 De precontractuele fase en precontractuele aansprakelijkheid .......................................... 15
2.1.3.1.1 3 vormen van aansprakelijkheid ..................................................................................... 15
2.1.3.1.2 Gedrag van de partijen .................................................................................................... 15
2.1.3.1.3 Voorkomende contracten in onderhandelingsfase ......................................................... 16
2.1.3.1.4 Pre-contractuele aansprakelijkheid................................................................................. 17
2.1.3.2 De fase van de daadwerkelijke totstandkoming van het contract ....................................... 17
2.1.3.2.1 Aanbod en aanvaarding .................................................................................................. 17
2.1.3.2.1.1 Aanbod .................................................................................................................... 17
2.1.3.2.1.2 Aanvaarding ............................................................................................................. 17
2.1.3.2.1.3 Bijzondere regels ..................................................................................................... 17
2.1.3.2.2 4 geldigheidsvereisten..................................................................................................... 18
2.1.3.2.2.1 Toestemming ........................................................................................................... 18
2.1.3.2.2.2 Bekwaamheid .......................................................................................................... 20
2.1.3.2.2.3 Bepaald voorwerp.................................................................................................... 23
2.1.3.2.2.4 Geoorloofde oorzaak ............................................................................................... 23
2.1.3.2.3 Lastgeving ........................................................................................................................ 23
2.1.3.2.3.1 Soorten .................................................................................................................... 23
2.1.3.2.3.2 Vorm en bewijs ........................................................................................................ 24
2.1.3.2.3.3 Omvang en aard ...................................................................................................... 24
2.1.3.2.3.4 Plicht van de lasthebber .......................................................................................... 24
2.1.3.2.3.5 Plicht van de lastgever ............................................................................................. 24
2.1.3.2.3.6 Einde van de lastgevingsovereenkomst................................................................... 25
2.1.3.2.4 Zorgvolmacht .................................................................................................................. 25
2.1.3.3 De sanctionering van een probleem bij de totstandkoming van het contract..................... 26
2.1.4 Tenietgaan van het contract.......................................................................................................... 26
2.1.4.1 Soorten nietigheid................................................................................................................ 26
2.1.4.2 Gevolgen .............................................................................................................................. 26
2.1.4.3 Tenietgaan van verbintenissen ............................................................................................ 26
2.1.4.3.1 Vrijwillige betaling ........................................................................................................... 26
2.1.4.3.2 Niet-nakoming ................................................................................................................. 27
2.1.4.3.2.1 Niet-toerekenbare niet-nakoming ........................................................................... 27
2.1.4.3.2.2 Toerekenbare niet-nakoming .................................................................................. 28
2.1.4.3.2.3 2 reacties: niet-uitvoeringsexceptie en retentierecht ............................................. 29
2.1.4.3.2.4 Plan van aanpak bij toerekenbare niet-nakoming ................................................... 30
2.1.4.3.2.5 Clausules .................................................................................................................. 33
2.1.4.3.3 Andere vormen ............................................................................................................... 33
2.1.4.3.3.1 Nietigverklaring ....................................................................................................... 33
2.1.4.3.3.2 Verbreking ............................................................................................................... 34
2.1.5 Gevolgen van het contract voor derden ........................................................................................ 35
2.1.5.1 De relativiteit van het contract ............................................................................................ 35
2.1.5.1.1 Principe van de relativiteit .............................................................................................. 35
2.1.5.1.2 Nuances en uitzonderingen op het principe van de relativiteit ...................................... 35
2.1.5.2 De tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van het contract ................................ 37
2.1.5.2.1 Principe en voorwaarden van de tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van
het contract ........................................................................................................................................ 37
2.1.5.2.2 Derde-medeplichtigheid aan de miskenning van een contractuele verbintenis ............. 38
2.1.5.2.3 Uitzonderingen op de tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van het contract
38
2.2 Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling: eenzijdige wilsuiting ................................................. 39
3 Verbintenissen uit rechtsfeiten ............................................................................................................ 40
3.1 Verbintenissen uit oneigenlijk contract .............................................................................................. 40
3.1.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 40
3.1.2 Zaakwaarneming ........................................................................................................................... 40
3.1.3 Onverschuldigde betaling .............................................................................................................. 41
3.1.4 Ongerechtvaardigde verrijking ...................................................................................................... 41
Samenvatting Verbintenissen- en Contractenrecht 2
, 3.1.5 Natuurlijke verbintenis .................................................................................................................. 42
3.2 Verbintenissen uit onrechtmatige daad ............................................................................................. 42
3.2.1 Situering ........................................................................................................................................ 42
3.2.1.1 Soorten aansprakelijkheid ................................................................................................... 42
3.2.1.2 Overzicht van de buitencontractuele aansprakelijkheidsregimes ....................................... 44
3.2.2 Aansprakelijkheid voor eigen foutieve daad, nalatigheid of onvoorzichtigheid ........................... 45
3.2.2.1 Een onrechtmatigheid (objectief element) .......................................................................... 45
3.2.2.2 Schuldbekwaamheid en toerekenbaarheid (subjectief element) ........................................ 45
3.2.2.2.1 Inleiding ........................................................................................................................... 45
3.2.2.2.2 Schuldbekwaamheid ....................................................................................................... 45
3.2.2.2.3 Toerekenbaarheid ........................................................................................................... 46
3.2.3 Kwalitatieve aansprakelijkheid ...................................................................................................... 46
3.2.3.1 De aansprakelijkheid van de ouders voor hun minderjarige kinderen ................................ 47
3.2.3.2 De aansprakelijkheid van onderwijzers en ambachtslieden voor hun leerlingen en
leerjongens 47
3.2.3.3 De aansprakelijkheid van aanstellers voor hun aangestelden ............................................. 47
3.2.3.4 De aansprakelijkheid voor zaken en dieren die men onder zich heeft ................................ 48
3.2.3.4.1 Algemene aansprakelijkheid voor zaken die men onder zijn bewaring heeft................. 48
3.2.3.4.2 Aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door dieren ................................................ 49
3.2.3.4.3 De aansprakelijkheid voor schade berokkend door de instorting van gebouwen .......... 49
3.2.4 De schade ...................................................................................................................................... 49
3.2.4.1 Voorwaarden om van schade te spreken ............................................................................ 50
3.2.4.2 Soorten schade .................................................................................................................... 50
3.2.5 Het oorzakelijke verband ............................................................................................................... 50
4 Regels gemeenschappelijk aan de verschillende verbintenissen ........................................................... 51
4.1 Bewijs van verbintenissen .................................................................................................................. 51
4.1.1 Algemene regels en basisbegrippen van het bewijsrecht ............................................................. 51
4.1.2 Toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen....................................................................................... 51
4.1.3 Bewijsmiddelen ............................................................................................................................. 52
4.1.3.1 Ondertekend geschrift ......................................................................................................... 52
4.1.3.2 Getuigenis – burgerlijke zaken ............................................................................................. 53
4.1.3.3 Wettelijke en feitelijke vermoedens .................................................................................... 53
4.1.3.4 Bekentenis............................................................................................................................ 53
4.1.3.5 Bewijs door eed ................................................................................................................... 54
4.1.3.6 Bewijs aan de hand van boekhouding.................................................................................. 54
4.1.3.7 Bewijs aan de hand van factuur ........................................................................................... 54
4.2 Interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten ................................................. 54
4.3 Overdracht van verbintenissen en overeenkomsten .......................................................................... 54
4.3.1 De actieve overdracht ................................................................................................................... 55
4.3.1.1 Overdracht van schuldvordering (= cessie) .......................................................................... 55
4.3.1.2 De subrogatie of indeplaatsstelling...................................................................................... 56
4.3.2 Passieve overdracht....................................................................................................................... 56
4.3.3 Contractsoverdracht ...................................................................................................................... 56
4.4 Tenietgaan van verbintenissen ........................................................................................................... 57
4.4.1 Schuldvernieuwing of novatie ....................................................................................................... 57
4.4.2 Kwijtschelding van schuld .............................................................................................................. 57
4.4.3 Eenzijdige afstand van recht .......................................................................................................... 57
4.4.4 Schuldvergelijking of compenatie.................................................................................................. 58
4.4.5 Schuldvermenging ......................................................................................................................... 58
4.4.6 Bevrijdende verjaring .................................................................................................................... 58
5 Verzekeringen...................................................................................................................................... 59
5.1 Aansprakelijkheid ............................................................................................................................... 59
Samenvatting Verbintenissen- en Contractenrecht 3
, 5.1.1 Wat is aansprakelijkheid ................................................................................................................ 59
5.1.2 Verzekering op aansprakelijkheid.................................................................................................. 59
5.2 Soorten verzekering ............................................................................................................................ 59
5.3 Soorten vergoeding ............................................................................................................................ 60
5.4 Verzekeringsovereenkomst ................................................................................................................ 60
5.5 De verzekeringsnemer verzekert een risico ........................................................................................ 61
5.6 Verzekeringsmakelaar of verzekeringsagent ..................................................................................... 61
5.7 Totstandkoming ................................................................................................................................. 61
5.8 Gevolgen............................................................................................................................................. 62
5.9 Duur en einde ..................................................................................................................................... 62
5.10 Specifieke verzekeringen .................................................................................................................... 62
5.10.1 Brandverzekering ...................................................................................................................... 62
5.10.2 Rechtsbijstand .......................................................................................................................... 63
5.10.3 Levensverzekering en persoonlijke verzekeringen ................................................................... 63
5.10.4 Beroepsaansprakelijkheid ......................................................................................................... 63
Samenvatting Verbintenissen- en Contractenrecht 4
Inhoudsopgave
1 De verbintenis: begrip, kenmerken en soorten ...................................................................................... 5
1.1 Algemene inleiding ............................................................................................................................... 5
1.2 Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht ............................................................................ 5
1.3 Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenis......................................... 5
1.4 De bronnen van verbintenissen ............................................................................................................ 6
1.5 Indeling van verbintenissen .................................................................................................................. 6
1.5.1 Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan .............................................................................. 6
1.5.2 Verbintenissen en hun aard ............................................................................................................ 7
1.5.2.1 Verbintenissen met een economisch karakter – verbintenis met een burgerlijk karakter .... 7
1.5.2.2 Verbintenissen met een persoonsgebonden karakter (intuitu personae) ............................. 7
1.5.3 Verbintenissen en hun voorwerp .................................................................................................... 7
1.5.3.1 Verbintenissen om iets te doen, om iets niet te doen, om iets te geven of om iets te
garanderen 7
1.5.3.2 Resultaatsverbintenissen versus inspanningsverbintenissen ................................................ 7
1.5.3.3 Verbintenissen met een deelbaar voorwerp en verbintenissen met een ondeelbaar
voorwerp 8
1.5.3.4 Verbintenissen met pluraliteit van voorwerpen .................................................................... 9
1.5.3.5 Hoofdverbintenissen en secundaire verbintenissen .............................................................. 9
1.5.4 Verbintenissen met pluraliteit van subjecten.................................................................................. 9
1.5.4.1 Het beginsel van de deelbare verbintenissen ........................................................................ 9
1.5.4.2 Hoofdelijke verbintenissen .................................................................................................... 9
1.5.4.3 Ondeelbare verbintenissen .................................................................................................. 10
1.5.4.4 Verbintenissen in solidum .................................................................................................... 10
1.5.5 Verbintenissen met bijzondere modaliteiten ................................................................................ 10
1.5.5.1 Voorwaardelijke verbintenissen .......................................................................................... 10
1.5.5.2 Verbintenissen met tijdsbepaling ........................................................................................ 11
2 Verbintenissen uit rechtshandelingen .................................................................................................. 12
2.1 Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandeling: het contract ........................................................... 12
2.1.1 Het begrip contract en de diverse indelingen van de contracten ................................................. 12
2.1.1.1 Consensuele overeenkomst ................................................................................................. 12
2.1.1.2 Vormelijke overeenkomst .................................................................................................... 13
2.1.1.3 Zakelijke overeenkomst ....................................................................................................... 13
2.1.1.4 Plechtige overeenkomst ...................................................................................................... 13
2.1.1.5 Eenzijdig versus wederkerig ................................................................................................. 13
2.1.1.6 Bezwarend versus vrijgevig .................................................................................................. 13
2.1.1.7 Vergeldend versus kanscontract .......................................................................................... 14
2.1.1.8 Raamcontract ....................................................................................................................... 14
2.1.1.9 Benoemd versus onbenoemd .............................................................................................. 14
2.1.2 Basisbeginselen van het contractenrecht...................................................................................... 14
2.1.2.1 Wilsautonomie, contractvrijheid en consensualisme .......................................................... 14
2.1.2.1.1 Basisprincipes .................................................................................................................. 14
2.1.2.1.2 Nuancering: grenzen aan contractvrijheid ...................................................................... 15
2.1.2.2 Bindende kracht van het contract ........................................................................................ 15
2.1.2.3 De goede trouw ................................................................................................................... 15
2.1.3 Totstandkoming van de overeenkomst ......................................................................................... 15
Samenvatting Verbintenissen- en Contractenrecht 1
, 2.1.3.1 De precontractuele fase en precontractuele aansprakelijkheid .......................................... 15
2.1.3.1.1 3 vormen van aansprakelijkheid ..................................................................................... 15
2.1.3.1.2 Gedrag van de partijen .................................................................................................... 15
2.1.3.1.3 Voorkomende contracten in onderhandelingsfase ......................................................... 16
2.1.3.1.4 Pre-contractuele aansprakelijkheid................................................................................. 17
2.1.3.2 De fase van de daadwerkelijke totstandkoming van het contract ....................................... 17
2.1.3.2.1 Aanbod en aanvaarding .................................................................................................. 17
2.1.3.2.1.1 Aanbod .................................................................................................................... 17
2.1.3.2.1.2 Aanvaarding ............................................................................................................. 17
2.1.3.2.1.3 Bijzondere regels ..................................................................................................... 17
2.1.3.2.2 4 geldigheidsvereisten..................................................................................................... 18
2.1.3.2.2.1 Toestemming ........................................................................................................... 18
2.1.3.2.2.2 Bekwaamheid .......................................................................................................... 20
2.1.3.2.2.3 Bepaald voorwerp.................................................................................................... 23
2.1.3.2.2.4 Geoorloofde oorzaak ............................................................................................... 23
2.1.3.2.3 Lastgeving ........................................................................................................................ 23
2.1.3.2.3.1 Soorten .................................................................................................................... 23
2.1.3.2.3.2 Vorm en bewijs ........................................................................................................ 24
2.1.3.2.3.3 Omvang en aard ...................................................................................................... 24
2.1.3.2.3.4 Plicht van de lasthebber .......................................................................................... 24
2.1.3.2.3.5 Plicht van de lastgever ............................................................................................. 24
2.1.3.2.3.6 Einde van de lastgevingsovereenkomst................................................................... 25
2.1.3.2.4 Zorgvolmacht .................................................................................................................. 25
2.1.3.3 De sanctionering van een probleem bij de totstandkoming van het contract..................... 26
2.1.4 Tenietgaan van het contract.......................................................................................................... 26
2.1.4.1 Soorten nietigheid................................................................................................................ 26
2.1.4.2 Gevolgen .............................................................................................................................. 26
2.1.4.3 Tenietgaan van verbintenissen ............................................................................................ 26
2.1.4.3.1 Vrijwillige betaling ........................................................................................................... 26
2.1.4.3.2 Niet-nakoming ................................................................................................................. 27
2.1.4.3.2.1 Niet-toerekenbare niet-nakoming ........................................................................... 27
2.1.4.3.2.2 Toerekenbare niet-nakoming .................................................................................. 28
2.1.4.3.2.3 2 reacties: niet-uitvoeringsexceptie en retentierecht ............................................. 29
2.1.4.3.2.4 Plan van aanpak bij toerekenbare niet-nakoming ................................................... 30
2.1.4.3.2.5 Clausules .................................................................................................................. 33
2.1.4.3.3 Andere vormen ............................................................................................................... 33
2.1.4.3.3.1 Nietigverklaring ....................................................................................................... 33
2.1.4.3.3.2 Verbreking ............................................................................................................... 34
2.1.5 Gevolgen van het contract voor derden ........................................................................................ 35
2.1.5.1 De relativiteit van het contract ............................................................................................ 35
2.1.5.1.1 Principe van de relativiteit .............................................................................................. 35
2.1.5.1.2 Nuances en uitzonderingen op het principe van de relativiteit ...................................... 35
2.1.5.2 De tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van het contract ................................ 37
2.1.5.2.1 Principe en voorwaarden van de tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van
het contract ........................................................................................................................................ 37
2.1.5.2.2 Derde-medeplichtigheid aan de miskenning van een contractuele verbintenis ............. 38
2.1.5.2.3 Uitzonderingen op de tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van het contract
38
2.2 Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling: eenzijdige wilsuiting ................................................. 39
3 Verbintenissen uit rechtsfeiten ............................................................................................................ 40
3.1 Verbintenissen uit oneigenlijk contract .............................................................................................. 40
3.1.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 40
3.1.2 Zaakwaarneming ........................................................................................................................... 40
3.1.3 Onverschuldigde betaling .............................................................................................................. 41
3.1.4 Ongerechtvaardigde verrijking ...................................................................................................... 41
Samenvatting Verbintenissen- en Contractenrecht 2
, 3.1.5 Natuurlijke verbintenis .................................................................................................................. 42
3.2 Verbintenissen uit onrechtmatige daad ............................................................................................. 42
3.2.1 Situering ........................................................................................................................................ 42
3.2.1.1 Soorten aansprakelijkheid ................................................................................................... 42
3.2.1.2 Overzicht van de buitencontractuele aansprakelijkheidsregimes ....................................... 44
3.2.2 Aansprakelijkheid voor eigen foutieve daad, nalatigheid of onvoorzichtigheid ........................... 45
3.2.2.1 Een onrechtmatigheid (objectief element) .......................................................................... 45
3.2.2.2 Schuldbekwaamheid en toerekenbaarheid (subjectief element) ........................................ 45
3.2.2.2.1 Inleiding ........................................................................................................................... 45
3.2.2.2.2 Schuldbekwaamheid ....................................................................................................... 45
3.2.2.2.3 Toerekenbaarheid ........................................................................................................... 46
3.2.3 Kwalitatieve aansprakelijkheid ...................................................................................................... 46
3.2.3.1 De aansprakelijkheid van de ouders voor hun minderjarige kinderen ................................ 47
3.2.3.2 De aansprakelijkheid van onderwijzers en ambachtslieden voor hun leerlingen en
leerjongens 47
3.2.3.3 De aansprakelijkheid van aanstellers voor hun aangestelden ............................................. 47
3.2.3.4 De aansprakelijkheid voor zaken en dieren die men onder zich heeft ................................ 48
3.2.3.4.1 Algemene aansprakelijkheid voor zaken die men onder zijn bewaring heeft................. 48
3.2.3.4.2 Aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door dieren ................................................ 49
3.2.3.4.3 De aansprakelijkheid voor schade berokkend door de instorting van gebouwen .......... 49
3.2.4 De schade ...................................................................................................................................... 49
3.2.4.1 Voorwaarden om van schade te spreken ............................................................................ 50
3.2.4.2 Soorten schade .................................................................................................................... 50
3.2.5 Het oorzakelijke verband ............................................................................................................... 50
4 Regels gemeenschappelijk aan de verschillende verbintenissen ........................................................... 51
4.1 Bewijs van verbintenissen .................................................................................................................. 51
4.1.1 Algemene regels en basisbegrippen van het bewijsrecht ............................................................. 51
4.1.2 Toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen....................................................................................... 51
4.1.3 Bewijsmiddelen ............................................................................................................................. 52
4.1.3.1 Ondertekend geschrift ......................................................................................................... 52
4.1.3.2 Getuigenis – burgerlijke zaken ............................................................................................. 53
4.1.3.3 Wettelijke en feitelijke vermoedens .................................................................................... 53
4.1.3.4 Bekentenis............................................................................................................................ 53
4.1.3.5 Bewijs door eed ................................................................................................................... 54
4.1.3.6 Bewijs aan de hand van boekhouding.................................................................................. 54
4.1.3.7 Bewijs aan de hand van factuur ........................................................................................... 54
4.2 Interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten ................................................. 54
4.3 Overdracht van verbintenissen en overeenkomsten .......................................................................... 54
4.3.1 De actieve overdracht ................................................................................................................... 55
4.3.1.1 Overdracht van schuldvordering (= cessie) .......................................................................... 55
4.3.1.2 De subrogatie of indeplaatsstelling...................................................................................... 56
4.3.2 Passieve overdracht....................................................................................................................... 56
4.3.3 Contractsoverdracht ...................................................................................................................... 56
4.4 Tenietgaan van verbintenissen ........................................................................................................... 57
4.4.1 Schuldvernieuwing of novatie ....................................................................................................... 57
4.4.2 Kwijtschelding van schuld .............................................................................................................. 57
4.4.3 Eenzijdige afstand van recht .......................................................................................................... 57
4.4.4 Schuldvergelijking of compenatie.................................................................................................. 58
4.4.5 Schuldvermenging ......................................................................................................................... 58
4.4.6 Bevrijdende verjaring .................................................................................................................... 58
5 Verzekeringen...................................................................................................................................... 59
5.1 Aansprakelijkheid ............................................................................................................................... 59
Samenvatting Verbintenissen- en Contractenrecht 3
, 5.1.1 Wat is aansprakelijkheid ................................................................................................................ 59
5.1.2 Verzekering op aansprakelijkheid.................................................................................................. 59
5.2 Soorten verzekering ............................................................................................................................ 59
5.3 Soorten vergoeding ............................................................................................................................ 60
5.4 Verzekeringsovereenkomst ................................................................................................................ 60
5.5 De verzekeringsnemer verzekert een risico ........................................................................................ 61
5.6 Verzekeringsmakelaar of verzekeringsagent ..................................................................................... 61
5.7 Totstandkoming ................................................................................................................................. 61
5.8 Gevolgen............................................................................................................................................. 62
5.9 Duur en einde ..................................................................................................................................... 62
5.10 Specifieke verzekeringen .................................................................................................................... 62
5.10.1 Brandverzekering ...................................................................................................................... 62
5.10.2 Rechtsbijstand .......................................................................................................................... 63
5.10.3 Levensverzekering en persoonlijke verzekeringen ................................................................... 63
5.10.4 Beroepsaansprakelijkheid ......................................................................................................... 63
Samenvatting Verbintenissen- en Contractenrecht 4
