Deel I. De inleiding
Inhoud
Hoofdstuk 1: Wat is recht?.....................................................................................................................8
Definitie van het recht........................................................................................................................8
Hoofdstuk 2: Indeling van het Nationaal recht.......................................................................................9
Het Privaatrecht.................................................................................................................................9
Publiek recht.......................................................................................................................................9
Het onderscheid.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 3: Het Internationaal recht....................................................................................................9
Internationaal privaatrecht.................................................................................................................9
Internationaal publiekrecht of het volkrecht......................................................................................9
Europees recht...................................................................................................................................9
Hoofdstuk 1. Grondprincipes van de staatsorde..................................................................................10
3 staatsmachten...............................................................................................................................10
Hoofdstuk 2. De supranationale rechtsorde.........................................................................................10
Van EEG naar Europese Unie............................................................................................................10
Raad van de Europese Unie..........................................................................................................10
Europese raad...............................................................................................................................10
Europese commissie.....................................................................................................................11
Hoge vertegenwoordiger..............................................................................................................11
7. Het hof van justitie van de Europese Unie................................................................................12
Hoofdstuk 3: De internationale rechtsorde..........................................................................................12
De verenigde Naties.........................................................................................................................12
De Raad van Europa..........................................................................................................................12
Hoofdstuk 4. De federale politieke instellingen....................................................................................13
Het federale parlement....................................................................................................................13
Samenstelling...............................................................................................................................13
Bevoegdheden.............................................................................................................................13
Hoe komt de wet tot stand?........................................................................................................13
Controle op de regering................................................................................................................13
De federale regering.........................................................................................................................13
Koning en regering........................................................................................................................13
Samenstelling...............................................................................................................................13
Structuur......................................................................................................................................13
, Bevoegdheden van de Koning als tak van de wetgevende macht................................................14
Bevoegdheden van de Koning als tak van de uitvoerende macht................................................14
De rechtsnormen..........................................................................................................................14
Hoofdstuk 5. De gemeenschappen en gewesten..................................................................................14
Het federalisme................................................................................................................................14
De instellingen..................................................................................................................................14
De bevoegdheden.........................................................................................................................14
Hoofdstuk 6. Het lokaal niveau.........................................................................................................15
De provincies................................................................................................................................15
De gemeenten..............................................................................................................................15
Intercommunale samenwerkingsverbanden................................................................................15
Hoofdstuk 1. De wet.............................................................................................................................15
Wetsbegrip.......................................................................................................................................15
De hiërarchie van de wetten.............................................................................................................15
Noodzaak van hiërarchie en autonomie.......................................................................................15
Schematisch overzicht..................................................................................................................15
Hoofdstuk 2. De andere bronnen van het recht...................................................................................16
De rechtspraak.................................................................................................................................16
De rechter als slaaf van de wet.....................................................................................................16
Het groeiende belang van de rechterlijke macht..........................................................................16
Het gewoonterecht...........................................................................................................................16
Algemene rechtsbeginselen.............................................................................................................17
Wat zijn algemene rechtsbeginselen?..........................................................................................17
Het verbod van rechtsmisbruik.....................................................................................................17
De rechtsleer....................................................................................................................................17
Hoofdstuk 3. Grondwettelijke hoven en controlerende instellingen....................................................17
Een overzicht....................................................................................................................................17
Samenstelling...............................................................................................................................17
Bevoegdheid.................................................................................................................................17
De Raad van State.............................................................................................................................17
Afdeling wetgeving.......................................................................................................................18
Afdeling bestuursrechtspraak.......................................................................................................18
Het Rekenhof....................................................................................................................................18
Hoofdstuk 4. Indeling van rechten........................................................................................................18
Subjectief recht.................................................................................................................................18
Overzicht..........................................................................................................................................18
, Rechtsfeiten......................................................................................................................................18
Rechtshandelingen...........................................................................................................................18
Plechtige rechtshandelingen............................................................................................................19
Hoofdstuk 1. Enkele algemene beginselen...........................................................................................19
Bevoegdheid.....................................................................................................................................19
Recht op hoger beroep.....................................................................................................................19
Beroeps- en lekenrechters................................................................................................................19
De eenheid van rechtspraak.............................................................................................................19
Cassatie.........................................................................................................................................19
Andere hoven...............................................................................................................................19
De taak van de rechter.....................................................................................................................19
Het openbaar ministerie...................................................................................................................19
De gerechtelijke hervorming............................................................................................................19
Hoofdstuk 2. De rechtscolleges............................................................................................................20
De burgerlijke rechtscolleges............................................................................................................20
De vrederechter............................................................................................................................20
De politierechtbank......................................................................................................................20
Rechtbank van eerste aanleg........................................................................................................20
De ondernemingsrechtbank.........................................................................................................20
De arrondissementsrechtbank.....................................................................................................20
Het hof van beroep (HvB).............................................................................................................20
Het Hof van Cassatie.....................................................................................................................20
Sociale zaken....................................................................................................................................20
De arbeidsrechtbank....................................................................................................................20
Het arbeidshof..............................................................................................................................20
Misdrijven.........................................................................................................................................21
Politierechter................................................................................................................................21
De correctionele rechtbank..........................................................................................................21
Hof van beroep.............................................................................................................................21
Hof van assisen.............................................................................................................................21
Strafuitvoeringsrechtbank............................................................................................................21
Fiscale zaken.....................................................................................................................................21
Hoofdstuk 3. De gerechtelijke procedure.............................................................................................21
Verloop van de gerechtelijke procedure..........................................................................................21
Rechtsingang................................................................................................................................21
Inleidende zitting..........................................................................................................................21
, Pleidooi.........................................................................................................................................21
Vonnis...........................................................................................................................................21
Medewerkers van het gerecht......................................................................................................21
Rechtsmiddelen................................................................................................................................22
Het gezag van gewijsde................................................................................................................22
Het beroep....................................................................................................................................22
Het verzet.....................................................................................................................................22
Cassatieberoep.............................................................................................................................22
Kort geding.......................................................................................................................................22
Wat is kort geding.........................................................................................................................22
Bevoegdheid van de rechter in kort geding..................................................................................22
Arbitrage...........................................................................................................................................22
De uitvoering....................................................................................................................................22
Kantonnement..............................................................................................................................23
Dwangsom....................................................................................................................................23
Collectieve schuldenregeling........................................................................................................23
De positie van de benadeelde in het recht.......................................................................................23
Verschillende rechters..................................................................................................................23
De voorrang van de strafprocedure..............................................................................................23
Hoofdstuk 4. Bewijsrecht......................................................................................................................23
De bewijslast....................................................................................................................................23
Hoofdstuk 4. Bewijsrecht......................................................................................................................23
De bewijslast....................................................................................................................................23
Het schriftelijk bewijs.......................................................................................................................24
Belang van het schriftelijk bewijs..................................................................................................24
Uitzonderingen.............................................................................................................................24
De authentieke akte.....................................................................................................................24
De onderhandse akte...................................................................................................................24
Het begin van schriftelijk bewijs...................................................................................................24
De advocatenakte.........................................................................................................................24
De niet ondertekende documenten.............................................................................................25
Het getuigenbewijs...........................................................................................................................25
De vermoedens................................................................................................................................25
Wat zijn vermoedens?..................................................................................................................25
Wettelijke vermoedens.................................................................................................................25
Feitelijke vermoedens..................................................................................................................25
Inhoud
Hoofdstuk 1: Wat is recht?.....................................................................................................................8
Definitie van het recht........................................................................................................................8
Hoofdstuk 2: Indeling van het Nationaal recht.......................................................................................9
Het Privaatrecht.................................................................................................................................9
Publiek recht.......................................................................................................................................9
Het onderscheid.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 3: Het Internationaal recht....................................................................................................9
Internationaal privaatrecht.................................................................................................................9
Internationaal publiekrecht of het volkrecht......................................................................................9
Europees recht...................................................................................................................................9
Hoofdstuk 1. Grondprincipes van de staatsorde..................................................................................10
3 staatsmachten...............................................................................................................................10
Hoofdstuk 2. De supranationale rechtsorde.........................................................................................10
Van EEG naar Europese Unie............................................................................................................10
Raad van de Europese Unie..........................................................................................................10
Europese raad...............................................................................................................................10
Europese commissie.....................................................................................................................11
Hoge vertegenwoordiger..............................................................................................................11
7. Het hof van justitie van de Europese Unie................................................................................12
Hoofdstuk 3: De internationale rechtsorde..........................................................................................12
De verenigde Naties.........................................................................................................................12
De Raad van Europa..........................................................................................................................12
Hoofdstuk 4. De federale politieke instellingen....................................................................................13
Het federale parlement....................................................................................................................13
Samenstelling...............................................................................................................................13
Bevoegdheden.............................................................................................................................13
Hoe komt de wet tot stand?........................................................................................................13
Controle op de regering................................................................................................................13
De federale regering.........................................................................................................................13
Koning en regering........................................................................................................................13
Samenstelling...............................................................................................................................13
Structuur......................................................................................................................................13
, Bevoegdheden van de Koning als tak van de wetgevende macht................................................14
Bevoegdheden van de Koning als tak van de uitvoerende macht................................................14
De rechtsnormen..........................................................................................................................14
Hoofdstuk 5. De gemeenschappen en gewesten..................................................................................14
Het federalisme................................................................................................................................14
De instellingen..................................................................................................................................14
De bevoegdheden.........................................................................................................................14
Hoofdstuk 6. Het lokaal niveau.........................................................................................................15
De provincies................................................................................................................................15
De gemeenten..............................................................................................................................15
Intercommunale samenwerkingsverbanden................................................................................15
Hoofdstuk 1. De wet.............................................................................................................................15
Wetsbegrip.......................................................................................................................................15
De hiërarchie van de wetten.............................................................................................................15
Noodzaak van hiërarchie en autonomie.......................................................................................15
Schematisch overzicht..................................................................................................................15
Hoofdstuk 2. De andere bronnen van het recht...................................................................................16
De rechtspraak.................................................................................................................................16
De rechter als slaaf van de wet.....................................................................................................16
Het groeiende belang van de rechterlijke macht..........................................................................16
Het gewoonterecht...........................................................................................................................16
Algemene rechtsbeginselen.............................................................................................................17
Wat zijn algemene rechtsbeginselen?..........................................................................................17
Het verbod van rechtsmisbruik.....................................................................................................17
De rechtsleer....................................................................................................................................17
Hoofdstuk 3. Grondwettelijke hoven en controlerende instellingen....................................................17
Een overzicht....................................................................................................................................17
Samenstelling...............................................................................................................................17
Bevoegdheid.................................................................................................................................17
De Raad van State.............................................................................................................................17
Afdeling wetgeving.......................................................................................................................18
Afdeling bestuursrechtspraak.......................................................................................................18
Het Rekenhof....................................................................................................................................18
Hoofdstuk 4. Indeling van rechten........................................................................................................18
Subjectief recht.................................................................................................................................18
Overzicht..........................................................................................................................................18
, Rechtsfeiten......................................................................................................................................18
Rechtshandelingen...........................................................................................................................18
Plechtige rechtshandelingen............................................................................................................19
Hoofdstuk 1. Enkele algemene beginselen...........................................................................................19
Bevoegdheid.....................................................................................................................................19
Recht op hoger beroep.....................................................................................................................19
Beroeps- en lekenrechters................................................................................................................19
De eenheid van rechtspraak.............................................................................................................19
Cassatie.........................................................................................................................................19
Andere hoven...............................................................................................................................19
De taak van de rechter.....................................................................................................................19
Het openbaar ministerie...................................................................................................................19
De gerechtelijke hervorming............................................................................................................19
Hoofdstuk 2. De rechtscolleges............................................................................................................20
De burgerlijke rechtscolleges............................................................................................................20
De vrederechter............................................................................................................................20
De politierechtbank......................................................................................................................20
Rechtbank van eerste aanleg........................................................................................................20
De ondernemingsrechtbank.........................................................................................................20
De arrondissementsrechtbank.....................................................................................................20
Het hof van beroep (HvB).............................................................................................................20
Het Hof van Cassatie.....................................................................................................................20
Sociale zaken....................................................................................................................................20
De arbeidsrechtbank....................................................................................................................20
Het arbeidshof..............................................................................................................................20
Misdrijven.........................................................................................................................................21
Politierechter................................................................................................................................21
De correctionele rechtbank..........................................................................................................21
Hof van beroep.............................................................................................................................21
Hof van assisen.............................................................................................................................21
Strafuitvoeringsrechtbank............................................................................................................21
Fiscale zaken.....................................................................................................................................21
Hoofdstuk 3. De gerechtelijke procedure.............................................................................................21
Verloop van de gerechtelijke procedure..........................................................................................21
Rechtsingang................................................................................................................................21
Inleidende zitting..........................................................................................................................21
, Pleidooi.........................................................................................................................................21
Vonnis...........................................................................................................................................21
Medewerkers van het gerecht......................................................................................................21
Rechtsmiddelen................................................................................................................................22
Het gezag van gewijsde................................................................................................................22
Het beroep....................................................................................................................................22
Het verzet.....................................................................................................................................22
Cassatieberoep.............................................................................................................................22
Kort geding.......................................................................................................................................22
Wat is kort geding.........................................................................................................................22
Bevoegdheid van de rechter in kort geding..................................................................................22
Arbitrage...........................................................................................................................................22
De uitvoering....................................................................................................................................22
Kantonnement..............................................................................................................................23
Dwangsom....................................................................................................................................23
Collectieve schuldenregeling........................................................................................................23
De positie van de benadeelde in het recht.......................................................................................23
Verschillende rechters..................................................................................................................23
De voorrang van de strafprocedure..............................................................................................23
Hoofdstuk 4. Bewijsrecht......................................................................................................................23
De bewijslast....................................................................................................................................23
Hoofdstuk 4. Bewijsrecht......................................................................................................................23
De bewijslast....................................................................................................................................23
Het schriftelijk bewijs.......................................................................................................................24
Belang van het schriftelijk bewijs..................................................................................................24
Uitzonderingen.............................................................................................................................24
De authentieke akte.....................................................................................................................24
De onderhandse akte...................................................................................................................24
Het begin van schriftelijk bewijs...................................................................................................24
De advocatenakte.........................................................................................................................24
De niet ondertekende documenten.............................................................................................25
Het getuigenbewijs...........................................................................................................................25
De vermoedens................................................................................................................................25
Wat zijn vermoedens?..................................................................................................................25
Wettelijke vermoedens.................................................................................................................25
Feitelijke vermoedens..................................................................................................................25