Functionele trainingstherapie les 1
Kinesitherapeut:
- Correcte oefeningen
- Correcte dosering (rustig opbouwen)
- Correcte timing (verkeerde moment verkeerde prikkel → risico op overbelasting)
- Correcte omstandigheden (veilige omgeving)
Training: systematisch uitvoeren van handelingen of patronen waardoor er een verbetering in een
welbepaald doelgebied wordt nagestreefd. (→ actief, repetitief, doelgericht)
Sporttraining: het is een planmatig en gestructureerd proces dat gericht is op fysiek, technisch,
tactisch, psychisch en intellectuele voorbereiding van de sporter.
Training in de revalidatie: systematisch uitvoeren van handelingen of patronen waardoor er een
verbetering in een welbepaald doelgebied wordt nagestreefd. (→ actief, repetitief, doelgericht).
Deelaspecten (vb. trap):
- Fysiek
- Motorisch: kijken naar mobiliteit van het gewricht
- Mentaal: schrik om de trap af te gaan
- Technisch: manier hoe je trap op en af gaat
- Cognitief: oog-voet coördinatie → verbeteren door duale taken (= 2 taken tegelijkertijd)
- (tactisch): hulpmiddelen
Alvorens training aan te vatten moet een trainingsplan opgesteld worden. Bv. wielrenner →
uithouding, turner → lenigheid, ritme, kracht.
Lay-out trainingsplan:
- Definiëren van doelstelling
• Vb. Verbeteren hamstring kracht
- Keuze van de trainingsinhoud
• Vb. oefenvormen
- Het vastleggen van de volgorde van de verschillende deelaspecten
• Vb. Technisch (uitvoering; correct opspannen), motorisch (verbetering), mentaal
(positieve benadering), fysiek (verhoogde krachtontwikkeling)
- De keuze van de gebruikte oefenmethoden
• Vb. Isometrisch (contractie spier zonder te bewegen bv. opspannen tegen weerstand),
dynamisch (contractie met beweging)
- Controle van het te bereiken doen
• Vb. Beginsituatie, tussentijdse evaluatie, einddoel
Doelstellingen formuleren: we maken gebruik van SMART(ER)
- S: specifiek
- M: meetbaar
- A: agreed with your participants, overleg met patiënt
- R: realistisch
- T: tijdsgebonden
- E: exciting, uitdagend
- R: recorded, bijhouden van beginsituatie en tussendoelen
1
,Algemene structuur trainingsproces: 4 fasen:
1. Voorbereidingsfase
2. Trainingsfase
3. Controle en aanpassingsfase
4. Verwerkingsfase
Lichamelijke basiseigenschappen (KLUS)(essentieel voor participatie/prestatie vermogen):
- Kracht: aanspanning spier-pees systeem
- Lenigheid: actieradius spier-pees systeem
- Uithouding: cardiorespiratoire en spier-pees systeem
- Snelheid: resultante wisselwerking spier-zenuwstelsel
Lichamelijke basiseigenschappen evalueren:
- Fysiologische test
- Biomechanische/motorische tests
- Wedstrijd/revalidatieproces controles
- Cognitieve tests
Lenigheid: spierlenigheid is de eigenschap om bewegingen met een zo groot mogelijke amplitude uit
te voeren.
Snelheid: resultante van de inwerking van een kracht op een massa. Motorische acties in minimale
tijd uitvoeren. Verhouding afgelegde weg op tijd: v= s/t.
Biologische principes:
- Het overload principe
De intensiteit moet voldoende hoog zijn afhankelijk van het trainingsdoel. De prikkel
intensiteit zal zorgen voor een verstoring van het inwendig milieu (homeostase) dit zorgt
voor een herstelfase met aanpassingsreactie (=oefeneffect). De belasting moet progressief
en systematisch toenemen.
- Principe van de verminderde meeropbrengst!
Aanpassingseffect verloopt niet lineair, eerder parabool. Hoe hoger het niveau, hoe kleiner
de winst.
- Principe van de optimale wisselwerking tussen inspanning en herstel (supercompensatie)!
Door inspanning daalt ons basisniveau. Tijdens de herstelfase gaat ons niveau stijgen tot
boven ons basis niveau dit noemen we supercompensatie. Als we dan geen nieuwe training
doen zal ons niveau opnieuw dalen naar onze basis niveau. Als we tijdens de
supercompensatie wel een
nieuwe training doen zien we
eerst een daling van ons niveau
als gevolg van de training maar
nadien zien we terug een stijging
door de recuperatie en zo wordt
ons prestatieniveau verbeterd.
Als je te snel een nieuwe prikkel
zou geven zal je lichaam uitgeput
geraken en kan je jouw niveau
niet verbeteren.
2
, - Principe van de omkeerbaarheid
Stoppen met trainen = trainingseffecten verdwijnen behoorlijk snel (al na 1-2 weken). Na een
paar maanden is trainingseffect dan volledig verdwenen.
- Principe van specificiteit
Elk trainingseffect is specifiek (krachttraining verhoogt spierkracht, niet
uithoudingsvermogen). Optimaal oefeneffect zal slechts mogelijk zijn als de spieren optimaal
belast worden. Vb. sporter presteert beste in eigen discipline (wielrenner beter op fiets dan
op loopband)
- Principe van de individuele verschillen in trainingsgevoeligheid
2 atleten hebben 2 verschillende responsen op eenzelfde trainingsprikkel. Het
uithoudingsvermogen is voor een belangrijk deel erfelijk bepaald.
Methodologische principes:
- Optimale dosering van de belasting
Intensiteit moet voldoende hoog zijn om een oefeneffect te verkrijgen maar mag ook niet te
hoog zijn. Dosering van belasting in functie van trainings-/revalidatietoestand is daarom
belangrijk. Not done: sprinttraining na marathon. Done: recuperatietraining na marathon,
isometrische (alle spiervezels worden aangesproken) oefenvorm min 7sec aanhouden.
- Systematisch verhogen belasting
Een systematische en progressieve verhoging maar niet continue. We moeten dit doen in
functie van doelstellingen, timing, indeling trainingen en voorziene toename binnen
trainingsplan.
- Veelzijdig en systematisch afwisselen van belasting en recuperatie
Juiste volgorde van oefeningen, maar ook afwisselen ifv belaste spiergroepen. Vb.
boven/onderlichaam afwisselen.
- Continue belasting
Dit is belangrijk om toename in prestatieniveau te bekomen. Je kan werken tot aan genetisch
bepaalde grens. Onregelmatige training/revalidatie is negatief voor het prestatieniveau. Vb.
regelmatige opvolging patiënt.
- Optimale timing van algemene en specifieke oefenvormen
Algemene vorming is de basis voor specifieke vorming, beide maken deel uit van het
trainings-/revalidatieproces. Vb. eerst basiskracht dan specifieker naar bv. explosiviteit.
- Individualisering van de training
Elk individu reageert anders op een trainings-/oefenprikkel dit is afhankelijk van biologische
rijping, lichamelijke ontwikkeling, trainingstoestand, lichaamsbouw en fysiologische en
motorische aanleg.
Conclusie:
3
Kinesitherapeut:
- Correcte oefeningen
- Correcte dosering (rustig opbouwen)
- Correcte timing (verkeerde moment verkeerde prikkel → risico op overbelasting)
- Correcte omstandigheden (veilige omgeving)
Training: systematisch uitvoeren van handelingen of patronen waardoor er een verbetering in een
welbepaald doelgebied wordt nagestreefd. (→ actief, repetitief, doelgericht)
Sporttraining: het is een planmatig en gestructureerd proces dat gericht is op fysiek, technisch,
tactisch, psychisch en intellectuele voorbereiding van de sporter.
Training in de revalidatie: systematisch uitvoeren van handelingen of patronen waardoor er een
verbetering in een welbepaald doelgebied wordt nagestreefd. (→ actief, repetitief, doelgericht).
Deelaspecten (vb. trap):
- Fysiek
- Motorisch: kijken naar mobiliteit van het gewricht
- Mentaal: schrik om de trap af te gaan
- Technisch: manier hoe je trap op en af gaat
- Cognitief: oog-voet coördinatie → verbeteren door duale taken (= 2 taken tegelijkertijd)
- (tactisch): hulpmiddelen
Alvorens training aan te vatten moet een trainingsplan opgesteld worden. Bv. wielrenner →
uithouding, turner → lenigheid, ritme, kracht.
Lay-out trainingsplan:
- Definiëren van doelstelling
• Vb. Verbeteren hamstring kracht
- Keuze van de trainingsinhoud
• Vb. oefenvormen
- Het vastleggen van de volgorde van de verschillende deelaspecten
• Vb. Technisch (uitvoering; correct opspannen), motorisch (verbetering), mentaal
(positieve benadering), fysiek (verhoogde krachtontwikkeling)
- De keuze van de gebruikte oefenmethoden
• Vb. Isometrisch (contractie spier zonder te bewegen bv. opspannen tegen weerstand),
dynamisch (contractie met beweging)
- Controle van het te bereiken doen
• Vb. Beginsituatie, tussentijdse evaluatie, einddoel
Doelstellingen formuleren: we maken gebruik van SMART(ER)
- S: specifiek
- M: meetbaar
- A: agreed with your participants, overleg met patiënt
- R: realistisch
- T: tijdsgebonden
- E: exciting, uitdagend
- R: recorded, bijhouden van beginsituatie en tussendoelen
1
,Algemene structuur trainingsproces: 4 fasen:
1. Voorbereidingsfase
2. Trainingsfase
3. Controle en aanpassingsfase
4. Verwerkingsfase
Lichamelijke basiseigenschappen (KLUS)(essentieel voor participatie/prestatie vermogen):
- Kracht: aanspanning spier-pees systeem
- Lenigheid: actieradius spier-pees systeem
- Uithouding: cardiorespiratoire en spier-pees systeem
- Snelheid: resultante wisselwerking spier-zenuwstelsel
Lichamelijke basiseigenschappen evalueren:
- Fysiologische test
- Biomechanische/motorische tests
- Wedstrijd/revalidatieproces controles
- Cognitieve tests
Lenigheid: spierlenigheid is de eigenschap om bewegingen met een zo groot mogelijke amplitude uit
te voeren.
Snelheid: resultante van de inwerking van een kracht op een massa. Motorische acties in minimale
tijd uitvoeren. Verhouding afgelegde weg op tijd: v= s/t.
Biologische principes:
- Het overload principe
De intensiteit moet voldoende hoog zijn afhankelijk van het trainingsdoel. De prikkel
intensiteit zal zorgen voor een verstoring van het inwendig milieu (homeostase) dit zorgt
voor een herstelfase met aanpassingsreactie (=oefeneffect). De belasting moet progressief
en systematisch toenemen.
- Principe van de verminderde meeropbrengst!
Aanpassingseffect verloopt niet lineair, eerder parabool. Hoe hoger het niveau, hoe kleiner
de winst.
- Principe van de optimale wisselwerking tussen inspanning en herstel (supercompensatie)!
Door inspanning daalt ons basisniveau. Tijdens de herstelfase gaat ons niveau stijgen tot
boven ons basis niveau dit noemen we supercompensatie. Als we dan geen nieuwe training
doen zal ons niveau opnieuw dalen naar onze basis niveau. Als we tijdens de
supercompensatie wel een
nieuwe training doen zien we
eerst een daling van ons niveau
als gevolg van de training maar
nadien zien we terug een stijging
door de recuperatie en zo wordt
ons prestatieniveau verbeterd.
Als je te snel een nieuwe prikkel
zou geven zal je lichaam uitgeput
geraken en kan je jouw niveau
niet verbeteren.
2
, - Principe van de omkeerbaarheid
Stoppen met trainen = trainingseffecten verdwijnen behoorlijk snel (al na 1-2 weken). Na een
paar maanden is trainingseffect dan volledig verdwenen.
- Principe van specificiteit
Elk trainingseffect is specifiek (krachttraining verhoogt spierkracht, niet
uithoudingsvermogen). Optimaal oefeneffect zal slechts mogelijk zijn als de spieren optimaal
belast worden. Vb. sporter presteert beste in eigen discipline (wielrenner beter op fiets dan
op loopband)
- Principe van de individuele verschillen in trainingsgevoeligheid
2 atleten hebben 2 verschillende responsen op eenzelfde trainingsprikkel. Het
uithoudingsvermogen is voor een belangrijk deel erfelijk bepaald.
Methodologische principes:
- Optimale dosering van de belasting
Intensiteit moet voldoende hoog zijn om een oefeneffect te verkrijgen maar mag ook niet te
hoog zijn. Dosering van belasting in functie van trainings-/revalidatietoestand is daarom
belangrijk. Not done: sprinttraining na marathon. Done: recuperatietraining na marathon,
isometrische (alle spiervezels worden aangesproken) oefenvorm min 7sec aanhouden.
- Systematisch verhogen belasting
Een systematische en progressieve verhoging maar niet continue. We moeten dit doen in
functie van doelstellingen, timing, indeling trainingen en voorziene toename binnen
trainingsplan.
- Veelzijdig en systematisch afwisselen van belasting en recuperatie
Juiste volgorde van oefeningen, maar ook afwisselen ifv belaste spiergroepen. Vb.
boven/onderlichaam afwisselen.
- Continue belasting
Dit is belangrijk om toename in prestatieniveau te bekomen. Je kan werken tot aan genetisch
bepaalde grens. Onregelmatige training/revalidatie is negatief voor het prestatieniveau. Vb.
regelmatige opvolging patiënt.
- Optimale timing van algemene en specifieke oefenvormen
Algemene vorming is de basis voor specifieke vorming, beide maken deel uit van het
trainings-/revalidatieproces. Vb. eerst basiskracht dan specifieker naar bv. explosiviteit.
- Individualisering van de training
Elk individu reageert anders op een trainings-/oefenprikkel dit is afhankelijk van biologische
rijping, lichamelijke ontwikkeling, trainingstoestand, lichaamsbouw en fysiologische en
motorische aanleg.
Conclusie:
3
