Samenvatting strafrecht door Rebecca Decreus

Strafrecht
1.Belangrijke begrippen

Wat is strafrecht?

Strafrecht is het geheel van de rechtsregels die bepalen onder welke
voorwaarden voor specifieke gedragingen (misdrijven) specifieke sancties
(strafrechtelijke sancties) opgelegd en uitgevoerd worden.

We maken een onderscheid tussen twee soorten strafrechten:

 Materieel strafrecht; waar zijn we mee bezig?
 Formeel strafrecht of processtafrecht; wat gaan we doen met de
feiten?

We kunnen misdrijven opsplitsen in drie categorieën:

 Wanbedrijven
 Overtredingen
 Misdaden

We kunnen het onderscheid zien van deze misdrijven adhv de grootte van
de straf.

Strafrecht kent twee belangrijke functies:

 Beschermende functie; de maatschappij gaat ervan uit dat bij een
misdrijf het gerecht tussenkomt
 Bestraffing van onschuldigen vermijden; de justitie moet een
(procedure)fout toegeven en hierbij eventueel tegemoetkomen met een
schadevergoeding

Wanneer we strafrecht algeheel willen samenvatten doen we dit met
volgende woorden:

 Sancties; strafsanctie (algemene vorm) en strafrechtelijke sancties
(categorie)
 Daders (twee soorten); natuurlijke (mensen) en rechtspersonen
(gegroepeerde mensen)
 Misdrijven

Kenmerken van het strafrecht

 Publiek recht; overheid vs individu
 Openbare orde; men kan een misdrijf niet zelf oplossen en moet de
hulp inschakelen van het parket aldus het openbaar ministerie
 Legaal recht (legaliteitsbeginsel); er is geen misdrijf of straf zonder
wet

1

,  Sanctierecht; er is recht op het geven van sancties zoals
gevangenisstraf, geldboete etc.




We maken een onderscheid tussen:

 Aanvullende recht; je kan afwijken van de rechtsregels door bv.
binnen partijen onderling andere afspraken te maken
 Dwingend recht; afwijken van de rechtsregels is niet mogelijk

De bronnen van het strafrecht

 Wetgeving: internationale bronnen (bv. EVRM) en nationale bronnen
 Rechtspraak: rechtbanken en hoven
 Rechtsleer: studies zoals handboeken of artikels

Werking de tijd: de niet-retroactiviteit van de strafwet

Het principe geldt dat er een verbod staat op retroactiviteit. Er is wel een
uitzondering volgens Art. 2, 2e lid SW. Deze zegt dat als de straf, ten tijde
van het vonnis bepaald, verschilt van die welke ten tijde van het misdrijf
was bepaald, wordt de minst zware straf toegepast. De vermindering van
de straf kan zich voordoen is verschillende vormen:

 Werkstraf in de plaats van een gevangenisstraf
 Strafverzwarende omstandigheid wordt afgeschaft (bv. geweld bij
diefstal)
 Opheving van de straf

Zie cases PP


2.Toepassing van het algemeen strafrecht op het bijzonder
strafrecht

Algemeen strafrecht

 Op alle misdrijven toepasselijke regels
 Boek I Strafwetboek
 Complementaire wetten; deze staan niet bij de algemene wetten maar
zijn regels apart

Bijzonder strafrecht

 Verschillende misdrijven afzonderlijk beschouwd
 Boek II Strafwetboek


2