BEDRIJFSECONOMIE
HOOGDSTUK 1: KOSTENBEGRIPPEN
1.1 Het begrip kosten
Het voortbrengen van goederen en/of diensten behoort tot de taak van de
bedrijfseconomie.
Kosten= de in geldwaarde uitgedrukte productiemiddelen die en bedrijfshuishouding
opoffert in het productieproces worden kosten genoemd
Uitgaven = Hebben te maken met de betaling van de productiemiddelen
Onkosten = kosten die konden vermeden worden
1.2 De doeleinden van de kostenberekening
1.2.1. Planning op lange termijn
In de praktijk meestal een periode van 3-5 jaar
Kostencalculatie op LT is niet enkel noodzakelijk bij een oprichting van een bedrijf, maar ook
in de jaren erna. (bv. Voor een uitbereiding, samenwerking enz) ( is het verantwoord?)
Berekenen of de oprichting, uitbreiding of samenwerking gezien de te verwachten kosten en
opbrengsten wel verantwoord is (kosten-batenanalyse)
1.2.2. Planning op korte termijn
In de praktijk max 1 jaar.
Voor het realiseren van winstoptimalisatie (verkoopprijs minus kostprijs positief en
maximaal)
Voor de opstelling van het meest voordelige verkoop en productieplan over een komende
korte periode = Budgetteren De verantwoordelijkheid van de verschillende afdelingshoofden
worden daarin vastgesteld. Voor kostenbeheersing= deze normatieve of standaardkostprijs
is zeer belangrijk voor het bedrijfsbeleid, omdat het daardoor mogelijk wordt de werkelijke
kosten te boordelen.
De kennis van kosten laat immers toe voor- en nadelen van de overwogen
beleidsalternatieven in geld te kwantificeren.
1
,1.3. De standaardkostprijsberekening
De standaardkostprijs van een product is de som van de noodzakelijke (= niet vermijdbare)
of toegestane kosten per eenheid product.
Deze heeft daarom alleen betrekking op doelmatig gebrachte offers.
Standaardkostprijs
Standaardhoeveelheden productiemiddelen (de vermoedelijke hvlhd benodigde grondstof)
Vermenigvuldigd met
Standaardprijzen (de vermoedelijke prijs van de grondstoffen)
1.3.1 Bepaling van de standaardkostprijs
De standaardhoeveelheden kunnen vastgesteld worden door ofwel een ‘wetenschappelijk’
onderzoek (arbeidsstudies-methodeonderzoek-technisch onderzoek) ofwel ervaringscijfers.
De Standaardprijzen zijn de prijzen die men in een toekomstige periode verwacht gemiddeld
te moeten betalen bij het aanschaffen van een productiemiddel.
1.3.2. Belang van de standaardkostprijs
o Kostenbeheersing:
De standaardkostprijs is een voorcalculatie (kostenberekening voor de
productieperiode)
Achteraf wordt de controle gedaan met de werkelijke kosten (nacalculatie).
Deze vergelijking bevordert de aandacht voor doelmatig werken binnen de ond.
o Bepalen van budgetten
Een budget omvat onder andere een raming van de TK die een bedrijf zal hebben in
een bepaalde toekomstige periode
o Prijsbepaling producten
Om de uiterste prijs te kennen waartegen men desnoods verkopen mag zonder
verlies te lijden (= grensprijs)
Kostprijs + winstmarge = verkoopprijs
Voor ond waar de verkoopprijs daarentegen niet gebaseerd is op de kostprijs, maar wel op
de marktprijs (V en A) is een juiste kostprijsberekening evenzeer van groot belang om te
weten of ze tegen de marktprijs gaan verkopen of niet.
2
,1.4. Kostindelingen
Kostensoorten:
- Kosten van de grond- en hulpstoffen
- Kosten van de arbeid
- Kosten van de duurzame productiemiddelen
- Kosten van grond
- Kosten van diensten en derden
- Kosten van belastingen
- Rentekosten
Naar gevoeligheid voor verandering in de bedrijfsdrukte
- Constante kosten
- Variabele kosten
- Semivariabele kosten
Naar toerekenbaarheid tot een bepaald product
- Directe kosten
- Indirecte kosten
Naar tijdsaspect
- Actual costing
- Normal costing
- Standard costing
3
, 4
HOOGDSTUK 1: KOSTENBEGRIPPEN
1.1 Het begrip kosten
Het voortbrengen van goederen en/of diensten behoort tot de taak van de
bedrijfseconomie.
Kosten= de in geldwaarde uitgedrukte productiemiddelen die en bedrijfshuishouding
opoffert in het productieproces worden kosten genoemd
Uitgaven = Hebben te maken met de betaling van de productiemiddelen
Onkosten = kosten die konden vermeden worden
1.2 De doeleinden van de kostenberekening
1.2.1. Planning op lange termijn
In de praktijk meestal een periode van 3-5 jaar
Kostencalculatie op LT is niet enkel noodzakelijk bij een oprichting van een bedrijf, maar ook
in de jaren erna. (bv. Voor een uitbereiding, samenwerking enz) ( is het verantwoord?)
Berekenen of de oprichting, uitbreiding of samenwerking gezien de te verwachten kosten en
opbrengsten wel verantwoord is (kosten-batenanalyse)
1.2.2. Planning op korte termijn
In de praktijk max 1 jaar.
Voor het realiseren van winstoptimalisatie (verkoopprijs minus kostprijs positief en
maximaal)
Voor de opstelling van het meest voordelige verkoop en productieplan over een komende
korte periode = Budgetteren De verantwoordelijkheid van de verschillende afdelingshoofden
worden daarin vastgesteld. Voor kostenbeheersing= deze normatieve of standaardkostprijs
is zeer belangrijk voor het bedrijfsbeleid, omdat het daardoor mogelijk wordt de werkelijke
kosten te boordelen.
De kennis van kosten laat immers toe voor- en nadelen van de overwogen
beleidsalternatieven in geld te kwantificeren.
1
,1.3. De standaardkostprijsberekening
De standaardkostprijs van een product is de som van de noodzakelijke (= niet vermijdbare)
of toegestane kosten per eenheid product.
Deze heeft daarom alleen betrekking op doelmatig gebrachte offers.
Standaardkostprijs
Standaardhoeveelheden productiemiddelen (de vermoedelijke hvlhd benodigde grondstof)
Vermenigvuldigd met
Standaardprijzen (de vermoedelijke prijs van de grondstoffen)
1.3.1 Bepaling van de standaardkostprijs
De standaardhoeveelheden kunnen vastgesteld worden door ofwel een ‘wetenschappelijk’
onderzoek (arbeidsstudies-methodeonderzoek-technisch onderzoek) ofwel ervaringscijfers.
De Standaardprijzen zijn de prijzen die men in een toekomstige periode verwacht gemiddeld
te moeten betalen bij het aanschaffen van een productiemiddel.
1.3.2. Belang van de standaardkostprijs
o Kostenbeheersing:
De standaardkostprijs is een voorcalculatie (kostenberekening voor de
productieperiode)
Achteraf wordt de controle gedaan met de werkelijke kosten (nacalculatie).
Deze vergelijking bevordert de aandacht voor doelmatig werken binnen de ond.
o Bepalen van budgetten
Een budget omvat onder andere een raming van de TK die een bedrijf zal hebben in
een bepaalde toekomstige periode
o Prijsbepaling producten
Om de uiterste prijs te kennen waartegen men desnoods verkopen mag zonder
verlies te lijden (= grensprijs)
Kostprijs + winstmarge = verkoopprijs
Voor ond waar de verkoopprijs daarentegen niet gebaseerd is op de kostprijs, maar wel op
de marktprijs (V en A) is een juiste kostprijsberekening evenzeer van groot belang om te
weten of ze tegen de marktprijs gaan verkopen of niet.
2
,1.4. Kostindelingen
Kostensoorten:
- Kosten van de grond- en hulpstoffen
- Kosten van de arbeid
- Kosten van de duurzame productiemiddelen
- Kosten van grond
- Kosten van diensten en derden
- Kosten van belastingen
- Rentekosten
Naar gevoeligheid voor verandering in de bedrijfsdrukte
- Constante kosten
- Variabele kosten
- Semivariabele kosten
Naar toerekenbaarheid tot een bepaald product
- Directe kosten
- Indirecte kosten
Naar tijdsaspect
- Actual costing
- Normal costing
- Standard costing
3
, 4
