Samenvatting Stappenschema's Europees Recht (Universiteit Leiden)

Stappenschema’s Europees Recht


Inhoudsopgave
STAPPENSCHEMA VRIJ VERKEER VAN GOEDEREN .........................................................2
STAPPENSCHEMA VRIJ VERKEER VAN DIENSTEN, VESTIGING EN KAPITAAL .....5
STAPPENSCHEMA VRIJ VERKEER VAN WERKNEMERS ...................................................8
STAPPENSCHEMA VRIJ VERKEER VAN EU-BURGERSCHAP ........................................10
STAPPENSCHEMA KARTELVERBOD (ART. 101 VWEU) .................................................13
STAPPENSCHEMA MACHTSMISBRUIK (ART. 102 VWEU)............................................16
STAPPENSCHEMA STAATSSTEUN, ART. 107 EN 108 VWEU ......................................18
Materieel: wanneer is er steun? .......................................................................................18
Procedureel: is de steun rechtmatig? ............................................................................20




1
Het copyright op dit document berust bij de oorspronkelijke auteur. Dit document mag alleen
worden gebruikt door mensen met toestemming van de auteur. Het is niet toegestaan dit
document of delen daarvan te kopiëren zonder uitdrukkelijke, schriftelijke toestemming van de
auteur.

, STAPPENSCHEMA VRIJ VERKEER VAN GOEDEREN

Hoe kan het recht van de Europese Unie gebruikt worden om een bepaalde
nationale regel buiten toepassing te verklaren. Je roept deze bepaling in voor de
nationale rechter, die, indien gewenst, een prejudiciële vraag zou kunnen stellen
aan het Hof van Justitie in Luxemburg.

Stap 1: Is hier sprake van zuiver interne situatie of een
grensoverschrijdend element?
- Bij een interne aangelegenheid is het Unierecht (EU-recht) niet van
toepassing. Er moet dus sprake zijn van een grensoverschrijdend element.
De definitie van in het verkeer gebrachte goederen is te vinden in artikel
28 en 29 VWEU. Vrij verkeer bepalingen zijn alleen van toepassing op
bepalingen die een grensoverschrijdend element hebben.

Stap 2: Welke vrijheid is in het geding?
- Vrijheid van goederen, diensten, vestiging, kapitaal?
- In het geval van goederen kijk je naar artikelen 28-30 en 34-36 VWEU
(primair Unierecht).

Stap 3: Is er sprake van harmonisatie?
- Met geharmoniseerd recht bedoelen we secundair Unierecht, zoals
richtlijnen en verordeningen. Bij vrij verkeer van goederen zijn dergelijke
instrumenten relatief beperkt.
- Herinnering: je kan een instrument van Unierecht slechts inroepen indien
je aan de voorwaarden van rechtstreekse werking (voldoende duidelijk,
precies en onvoorwaardelijk) voldoet. Een richtlijn kan je bovendien
slechts in een verticale rechtsrelatie (met de overheid) inroepen na
verstrijking van omzettingstermijn en indien de richtlijn incorrect of niet
werd omgezet.
- Indien er geen secundair Unierecht kan worden ingeroepen, rijst de vraag
of je op het primaire Unierecht een beroep kan doen.

Stap 4: Is hier sprake van een tarifaire beperking of een non-tarifaire
beperking?
- Tarifaire oftewel financiële belemmering?
1. Douaneheffingen, art. 30 VWEU (Commissie t. Italië): in- en
uitvoerrechten of heffingen van gelijke werking als in- en uitvoerrechten
(MGW) tussen lidstaten zijn verboden. Echter zijn er twee excepties:
o Inspecties op grond van EU-recht zijn wel toegestaan (Bauhaus). Als
het Europees recht controles van goederen die de grens passeren
vereist, bijvoorbeeld gezondheidscontrole bij dieren, mogen de
lidstaten hiervoor wel bedrag in rekening brengen, mits:
• Het bedrag niet hoger is dan de werkelijke kosten;
• De controles verplicht en voor de hele EU hetzelfde
zijn.



2
Het copyright op dit document berust bij de oorspronkelijke auteur. Dit document mag alleen
worden gebruikt door mensen met toestemming van de auteur. Het is niet toegestaan dit
document of delen daarvan te kopiëren zonder uitdrukkelijke, schriftelijke toestemming van de
auteur.

, o Vrijwillige betalingen tellen niet (Commissie t. Luxemburg). Als een
handelaar aan de grens vrijwillig betaalt voor een dienst, bijvoorbeeld
opslag, is dit geen heffing van gelijke werking.
2. Belastingheffingen, art. 110 VWEU (Humblot)1: maatregelen die gelijke of
gelijksoortige producten anders belasten zijn verboden o.g.v. art. 110
VWEU.
- Non-tarifaire oftewel niet-financiële belemmering (art. 34 VWEU)?
1. Kwantitatieve invoerbeperking (quotum): een beperking is een regel die de
hoeveelheid goederen die geïmporteerd mag worden, beperkt. Hieronder
valt ook een totaal invoerverbod.
2. Maatregelen van gelijke werking: een maatregel van gelijke werking is een
maatregel die import niet beoogt te beperken, maar die wel dat effect
heeft.

Stap 5: Bij niet-financiële belemmering: gaat het hier om een
kwantitatieve invoerbeperking of een maatregel van gelijke werking?
- Maatregel van gelijke werking: iedere overheidsmaatregel die direct,
indirect, daadwerkelijk of potentieel de intracommunautaire handel kan
belemmeren (Dassonville).

Stap 6: Is het Keck-arrest van toepassing?
- De kwalificatie van een voorschrift als verkoopmodaliteit heeft tot gevolg
dat het voorschrift buiten de werkingssfeer van art. 34 VWEU valt, mits
aan de voorwaarden wordt voldaan. Verkoopmodaliteiten zijn geen MGW’s.
- Het Keck-arrest is een ontsnappingsroute die aangereikt werd door het
Hof. Het moet daarbij gaan om regels die bepalen hoe, waar en wanneer
een product verkocht mag worden.
- Een verkoopmodaliteit is een regel die betrekking heeft op de wijze van
verkopen van een bepaald product, zoals regels omtrent openingstijden
van winkels, prijzen, arbeidsrechten van winkelpersoneel, advertenties.
- De eisen van het Keck-arrest zijn als volgt:
o Er moet sprake zijn van een verkoopmodaliteit;
o Het voorschrift is van toepassing op alle marktdeelnemers;
o Het voorschrift heeft zowel rechtens als feitelijk dezelfde invloed op de
verhandeling van nationale producten en op die van producten uit
andere lidstaten.

Stap 7: Is er sprake van een maatregel met of zonder onderscheid?
- Een maatregel met onderscheid: is direct discriminerend op basis van de
nationaliteit. De regel maakt dan onderscheid tussen binnenlandse en
buitenlandse producten. Dit is een schending van art. 34 VWEU. Voorts is
dit alleen te rechtvaardigen op grond van art. 36 VWEU (limitatief). Er is
geen beroep op het Cassis de Dijon arrest mogelijk.
- Een maatregel zonder onderscheid: het gaat hier om een producteis of een
gebruikseis die tot gevolg heeft dat het vrij verkeer van goederen
belemmerd wordt. Ook dit is een schending van art. 34 VWEU.
Rechtvaardiging kan op grond van art. 36 VWEU of het Cassis de Dijon

1
Humlot: bijzondere belastingen die buitenlandse producten verscheidende malen hoger belasten
dan binnenlandse producten zijn in strijd met art. 110 VWEU.
3
Het copyright op dit document berust bij de oorspronkelijke auteur. Dit document mag alleen
worden gebruikt door mensen met toestemming van de auteur. Het is niet toegestaan dit
document of delen daarvan te kopiëren zonder uitdrukkelijke, schriftelijke toestemming van de
auteur.