Bachelor verpleegkunde: januari
Beroepsgerelateerde wetgeving 2
1
, Bachelor verpleegkunde: januari
Leerdoelen
1. De verschillende bekwaamheidsbegrippen uit het recht kunnen omschrijven en van elkaar
onderscheiden
- Feitelijke bekwaamheid à kunnen
§ Toerekeningsvatbaarheid
§ Wilsbekwaamheid
- Rechtsbekwaamheid à mogen
- Handelingsbekwaamheid à zelf en zelfstandigheid mogen
§ Volledige handelingsonbekwaamheid
§ Beperkte handelingsonbekwaamheid
Hoofdstuk 1: De bekwaamheid van de persoon
Feitelijke bekwaamheid
- Feitelijk in staat zijn om iets te doen. Bv feitelijk in staat zijn om een wagen te besturen, over die vaardigheid
beschikken
- 2 specifieke vormen
§ Toerekeningsvatbaarheid, wil kunnen controleren
§ Wilsbekwaamheid, wil kunnen uiten
1. De termen toerekeningsvatbaarheid en wilsbekwaamheid correct kunnen omschrijven en situeren onder het juiste
bekwaamheidsbegrip
Voorwaarden
Toerekeningsvatbaarheid
1. misdaad of wanbedrijf begaan hebben dat de
- Feitelijke bekwaamheid om schuld te hebben aan
fysieke integriteit van derden aantast of bedreigt
bepaalde gedragingen.
- Verstandig genoeg is om de gevolgen v z’n daad in 2. Ontoerekeningsvatbaar
te zien en z’n wil voldoende onder controle heeft. Op het ogenblik van de uitspraak lijden aan een
- Belangrijke rol in het recht: al dan niet gestraft wordt geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of
voor delinquent gedrag, of al dan niet geïnterneerd controle over zijn daden ernstig teniet doet
wordt. 3. sociaal gevaarlijk
- Vb: kan iemand al dan niet gestraft/geïnterneerd Gevaar dat hij ten gevolge van de
worden voor zijn gedrag. geestesstoornis opnieuw strafbare feiten zal
plegen
Wilsbekwaamheid
- Vrij en weldoordacht zijn wil te vormen (= beslissingen te kunnen nemen) en die te uiten. Veronderstelt met in
staat is om:
§ Info begrijpen en toepassen op eigen concrete situatie
§ Voor- en nadelen v/d keuzemogelijkheden kunnen afwegen
§ Keuze kunnen communiceren (verbaal of non-verbaal)
- In concreto te beoordelen à beslissing per beslissing zo kan bv iemand die wilsbekwaam vinden om
toestemming te geven in een onschuldige tandheelkundige ingreep, maar wilsonbekwaam om toe te stemmen in
een sterilisatie.
- Beslissingen over medische handelingen en ingrepen à overgelaten aan artsen. 2
- Vb: persoon met ernstig delier na heupprothese = wilsonbekwaam
, Bachelor verpleegkunde: januari
Rechtsbekwaamheid
- Over mogelijkheid beschikken om rechten en plichten te hebben
- Genieten niet van alle rechten, vreemdelingen en minderjarigen zij niet rechtbekwaam om te stemmen.
- Specifieke en gedeeltelijke rechtsonbekwaamheden, door verhouding:
§ Onbekwaamheid om te huwen met naaste bloed- en aanverwanten
§ Onbekwaamheid voor artsen en anderen om bv testament te erven die bijgestaan bij laatste ziekte.
- Vb: onbekwaamheid om te huwen met naaste bloed- en aanverwanten
2. Het verschil kennen tussen volledige en beperkte handelingsbekwaamheid
Handelingsbekwaamheid(zelf en zelfstandig mogen)
- Is deze persoon nog wilsbekwaam of niet?
- Zelf en zelfstandig uit te oefenen/handelen. Rechter kan pers handelingsonbekwaam verklaren.
- Met de rechten die men heeft, ook zelf en zelfstandig mogen handelen, in principe is iedere pers
handelingsbekwaam.
- Uitzonderingen à rechter kan bepaalde personen handelingsonbekwaam verklaren, door hen onder een
zogenaamd privaatrechtelijke beschermingsstatuut te plaatsen, zij hebben dan een vertegenwoordiger nodig.
Volledige versus beperkte handelingsonbekwaamheid 2. Het verschil kennen tussen
vertegenwoordiging en bijstand
- Wetgever of rechter bepaalt dat iemand rechten niet zelf
• Vertegenwoordiging à
mag uitoefenen à volledige handelingsonbekwaamheid à
rechtsbehandelingen à persoonlijk
vertegenwoordigd. Hij neemt dan plaats in v. betrokkene en
beschouwd à nooit door iemand anders
oefent in naam dienst recht uit.
kunnen worden uitgeoefend.
- Bepaald rechten zelf, niet zelfstandig uitoefenen à beperkte
• Bijstand à stellen v rechtshandelingen
handelingsonbekwaamheid à geen sprake
à bijgestaan door ander pers. die hem
vertegenwoordiging à andere technieken:
handelt.
• Bijstand: bij stellen rechtshandelingen à
handelingsonbekwame worden bijgestaan met pers.
die met hem handelt.
• Toestemming: voorafgaandelijk toestemming bekomen
v. andere pers. Bv: minderjarige toestemming ouders
à trouwen.
• Verzet: mogelijkheid achteraf verzet tekenen tegen
betrokkene.
Rechtshandelingen waarvoor personen handelingsonbekwaam kunnen zijn of worden
- Handelingsonbekwaamheid niet in concreto à per rechtshandeling à eerder in abstracto à meteen voor alle
rechtshandelingen of voor grote groep rechtshandelingen)
- Rechtshandelingen die vermogen betreffen à kopen, verkopen, schenken, huren…
- Rechtshandelingen die persoon te maken hebben à huwen, echtscheiding, toestemmen in adoptie…
3
Beroepsgerelateerde wetgeving 2
1
, Bachelor verpleegkunde: januari
Leerdoelen
1. De verschillende bekwaamheidsbegrippen uit het recht kunnen omschrijven en van elkaar
onderscheiden
- Feitelijke bekwaamheid à kunnen
§ Toerekeningsvatbaarheid
§ Wilsbekwaamheid
- Rechtsbekwaamheid à mogen
- Handelingsbekwaamheid à zelf en zelfstandigheid mogen
§ Volledige handelingsonbekwaamheid
§ Beperkte handelingsonbekwaamheid
Hoofdstuk 1: De bekwaamheid van de persoon
Feitelijke bekwaamheid
- Feitelijk in staat zijn om iets te doen. Bv feitelijk in staat zijn om een wagen te besturen, over die vaardigheid
beschikken
- 2 specifieke vormen
§ Toerekeningsvatbaarheid, wil kunnen controleren
§ Wilsbekwaamheid, wil kunnen uiten
1. De termen toerekeningsvatbaarheid en wilsbekwaamheid correct kunnen omschrijven en situeren onder het juiste
bekwaamheidsbegrip
Voorwaarden
Toerekeningsvatbaarheid
1. misdaad of wanbedrijf begaan hebben dat de
- Feitelijke bekwaamheid om schuld te hebben aan
fysieke integriteit van derden aantast of bedreigt
bepaalde gedragingen.
- Verstandig genoeg is om de gevolgen v z’n daad in 2. Ontoerekeningsvatbaar
te zien en z’n wil voldoende onder controle heeft. Op het ogenblik van de uitspraak lijden aan een
- Belangrijke rol in het recht: al dan niet gestraft wordt geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of
voor delinquent gedrag, of al dan niet geïnterneerd controle over zijn daden ernstig teniet doet
wordt. 3. sociaal gevaarlijk
- Vb: kan iemand al dan niet gestraft/geïnterneerd Gevaar dat hij ten gevolge van de
worden voor zijn gedrag. geestesstoornis opnieuw strafbare feiten zal
plegen
Wilsbekwaamheid
- Vrij en weldoordacht zijn wil te vormen (= beslissingen te kunnen nemen) en die te uiten. Veronderstelt met in
staat is om:
§ Info begrijpen en toepassen op eigen concrete situatie
§ Voor- en nadelen v/d keuzemogelijkheden kunnen afwegen
§ Keuze kunnen communiceren (verbaal of non-verbaal)
- In concreto te beoordelen à beslissing per beslissing zo kan bv iemand die wilsbekwaam vinden om
toestemming te geven in een onschuldige tandheelkundige ingreep, maar wilsonbekwaam om toe te stemmen in
een sterilisatie.
- Beslissingen over medische handelingen en ingrepen à overgelaten aan artsen. 2
- Vb: persoon met ernstig delier na heupprothese = wilsonbekwaam
, Bachelor verpleegkunde: januari
Rechtsbekwaamheid
- Over mogelijkheid beschikken om rechten en plichten te hebben
- Genieten niet van alle rechten, vreemdelingen en minderjarigen zij niet rechtbekwaam om te stemmen.
- Specifieke en gedeeltelijke rechtsonbekwaamheden, door verhouding:
§ Onbekwaamheid om te huwen met naaste bloed- en aanverwanten
§ Onbekwaamheid voor artsen en anderen om bv testament te erven die bijgestaan bij laatste ziekte.
- Vb: onbekwaamheid om te huwen met naaste bloed- en aanverwanten
2. Het verschil kennen tussen volledige en beperkte handelingsbekwaamheid
Handelingsbekwaamheid(zelf en zelfstandig mogen)
- Is deze persoon nog wilsbekwaam of niet?
- Zelf en zelfstandig uit te oefenen/handelen. Rechter kan pers handelingsonbekwaam verklaren.
- Met de rechten die men heeft, ook zelf en zelfstandig mogen handelen, in principe is iedere pers
handelingsbekwaam.
- Uitzonderingen à rechter kan bepaalde personen handelingsonbekwaam verklaren, door hen onder een
zogenaamd privaatrechtelijke beschermingsstatuut te plaatsen, zij hebben dan een vertegenwoordiger nodig.
Volledige versus beperkte handelingsonbekwaamheid 2. Het verschil kennen tussen
vertegenwoordiging en bijstand
- Wetgever of rechter bepaalt dat iemand rechten niet zelf
• Vertegenwoordiging à
mag uitoefenen à volledige handelingsonbekwaamheid à
rechtsbehandelingen à persoonlijk
vertegenwoordigd. Hij neemt dan plaats in v. betrokkene en
beschouwd à nooit door iemand anders
oefent in naam dienst recht uit.
kunnen worden uitgeoefend.
- Bepaald rechten zelf, niet zelfstandig uitoefenen à beperkte
• Bijstand à stellen v rechtshandelingen
handelingsonbekwaamheid à geen sprake
à bijgestaan door ander pers. die hem
vertegenwoordiging à andere technieken:
handelt.
• Bijstand: bij stellen rechtshandelingen à
handelingsonbekwame worden bijgestaan met pers.
die met hem handelt.
• Toestemming: voorafgaandelijk toestemming bekomen
v. andere pers. Bv: minderjarige toestemming ouders
à trouwen.
• Verzet: mogelijkheid achteraf verzet tekenen tegen
betrokkene.
Rechtshandelingen waarvoor personen handelingsonbekwaam kunnen zijn of worden
- Handelingsonbekwaamheid niet in concreto à per rechtshandeling à eerder in abstracto à meteen voor alle
rechtshandelingen of voor grote groep rechtshandelingen)
- Rechtshandelingen die vermogen betreffen à kopen, verkopen, schenken, huren…
- Rechtshandelingen die persoon te maken hebben à huwen, echtscheiding, toestemmen in adoptie…
3
