Verdelingsvraagstukken
en
gezondheidszorgbeleid
Samenvatting
1
,Inhoudsopgave
1.
Week
5
–
01-‐02-‐16
tot
05-‐02-‐16
........................................................................................................
5
1.1
College
1
.......................................................................................................................................
5
1.1.1
Stone
-‐
Equity
........................................................................................................................
5
1.1.2
Schon
–
Frame
Reflection
......................................................................................................
9
1.1.3
Hoeymans
–
VTV
rapport
2014
...........................................................................................
10
1.1.4
Post
–
VTV
rapport
2010
.....................................................................................................
12
1.2
Werkgroep
1
...............................................................................................................................
12
1.3
College
2
.....................................................................................................................................
16
1.3.1
Margaret
Whitehead
–
the
concepts
and
principles
of
equity
and
health
..........................
16
1.3.2
Sen
–
Why
health
equity?
....................................................................................................
18
1.3.3
Donaldson
–
Economics
of
Health
Care
Financing.
The
Visible
Hand
..................................
18
1.3.4
OECD
–
The
reform
of
health
care.
A
comparative
analysis
of
seven
OECD
countries
.......
20
1.4
College
3
.....................................................................................................................................
24
1.4.1
Buse
–
Hoofdstuk
2
(20-‐34,
38-‐45),
Hoofdstuk
4
(64-‐83)
en
Hoofdstuk
9
(169-‐189)
..........
24
1.5
Werkgroep
2
...............................................................................................................................
30
2.
Week
6
–
08-‐02-‐16
tot
12-‐02-‐16
......................................................................................................
34
2.1
College
4
.....................................................................................................................................
34
2.1.1
Exter
–
The
Right
to
Health
Care
....................................................................................
34
2.1.2
Allers
–
Bezuinigingen
in
het
licht
van
sociale
grondrechten
.........................................
36
2.1.3
Sijmons
–
Zorg
aan
vreemdelingen
zonder
papieren:
een
chronisch
gebrek?
...............
36
2.2
College
5
.............................................................................................................................
40
2.2.1
Newton
...........................................................................................................................
41
2.2.2
Dunn
2008
–
Structuring
Policy
Problems
......................................................................
43
2.2.3
Dunn
1994
–
A
framework
for
policy
analysis
................................................................
44
2.3
Werkgroep
3
.......................................................................................................................
46
2.4
College
6
.....................................................................................................................................
51
2.4.1
Hemerijck
–
Vier
kernvragen
van
beleid
..............................................................................
51
3.
Week
7
–
15-‐02-‐16
tot
19-‐02-‐16
......................................................................................................
55
3.1
College
7
.....................................................................................................................................
55
3.1.1
Commissie
Medische
zorg
.......................................................................................................
55
3.1.2
Grit,
den
Otter
&
Spreij
–
Access
to
Health
Care
for
Undocumented
Migrants
.................
57
3.2
College
8
.............................................................................................................................
61
2
, 3.2.1
Den
Exter
&
Buijsen
–
Preface
Health
care
Rationing
.........................................................
61
3.2.2
Vermaat
–
Vertrouwen
komt
te
voet
..................................................................................
62
3.2.3
Van
der
Most
–
De
gezondheid
van
de
zorgverzekering
.....................................................
64
3.3
Werkgroep
5
.......................................................................................................................
65
3.4
College
9
.............................................................................................................................
70
3.4.1
Mackenbach
–
Sterfte
onder
niet-‐westerse
allochtonen
in
NL
..........................................
70
3.4.2
Mackenbach
–
De
gezondheid
van
de
Nederlandse
bevolking
...........................................
71
3.4.3
Stronks
–
Etnische
verschillen
in
gezondheid
en
gezondheidszorg
....................................
73
3.4.4
Foets
–
De
relatie
tussen
etnische
herkomst
en
gezondheid(szorg)
..................................
74
5.5
Werkgroep
6
.......................................................................................................................
75
5.6
College
10
...........................................................................................................................
81
4.
Week
8
–
22-‐02-‐16
tot
27-‐02-‐16
......................................................................................................
82
4.1
Werkgroep
7
...............................................................................................................................
82
4.2
College
11
...................................................................................................................................
84
4.2.1
Brouwer
–
De
afbakening
van
het
basispakket
..............................................................
85
4.2.2.
Van
de
Wetering
-‐
Balancing
equity
and
efficiency
in
the
Dutch
basic
benefits
package
using
the
principle
of
proportional
shortfall
................................................................................
87
4.2.3.
Busschbach
–
Het
pakketprincipe
kosteneffectiviteit
....................................................
91
4.2.4.
Tanios
–
Which
criteria
are
considered
in
health
care
decisions?
..................................
93
4.3
College
12
...................................................................................................................................
96
4.3.1
Beland
–
Reconsidering
Policy
Feedback
........................................................................
96
4.3.2
Grit
&
de
Bont
–
Maakbare
solidariteit
..........................................................................
96
4.4
Werkgroep
8
.......................................................................................................................
99
4.4
College
13
.................................................................................................................................
101
4.4.1
Brouwer
–
Gereguleerde
concurrentie:
broodnodig
....................................................
101
4.4.2
Van
Baal
–
Kosten
van
langer
leven
en
de
evaluatie
van
medische
technologie
.........
105
4.4.3
Schut
&
Varkevisser
–
Economie
van
de
gezondheidszorg
...........................................
109
4.4.4
Van
Baal
–
Preventie
minder
noodzakelijk
dankzij
betere
zorg?
..................................
114
4.4.5
Van
Baal
–
De
invloed
van
roken
en
overgewicht
op
zorguitgaven
..............................
116
5.
Week
9
–
29-‐02-‐16
tot
04-‐03-‐16
....................................................................................................
119
5.1
College
14
.................................................................................................................................
119
5.1.1
Alkveld–
Het
kabinetsstandpunt
Masterplan
Orgaandonatie
kritisch
bezien
..............
119
5.1.2
Hartogh
–
Gift
of
bijdrage.
Over
morele
aspecten
van
orgaandonatie
........................
121
5.1.3
Dijk
–
Financiële
stimulering
van
orgaandonatie
..........................................................
124
3
, 5.1.4
Exter
–
Biogeneeskundeverdrag
mensenrechten
in
de
gezondheidszorg
....................
125
5.1.5
Brouwer
–
Ongelijkheid
kan
nuttig
en
gerechtvaardigd
zijn
.........................................
128
6.
Week
10
–
07-‐03-‐16
tot
11-‐03-‐16
..................................................................................................
129
6.1
College
15
.................................................................................................................................
129
6.1.1
Lechner
–
Determinanten
van
gedrag
..........................................................................
129
6.1.2
Foets
–
De
relatie
tussen
etnische
herkomst
en
gezondheid(szorg)
(2e
deel)
..............
129
6.1.3
Brug
–
Primaire
preventie
.............................................................................................
131
6.1.4
Kooiker
–
Een
nuchtere
kijk
op
preventie
.....................................................................
132
6.2
College
16
.................................................................................................................................
133
6.2.1
Schut
–
Economie
van
de
gezondheidszorg
§9.2.3
...........................................................
133
6.2.2
Schut
–
Economie
van
de
gezondheidszorg
Hoofdstuk
4
.............................................
136
6.2.3
Doorslaer
–
inequalities
in
access
to
medical
care
by
income
in
developed
countries
139
6.2.4
Polder
–
Rechtvaardiging
..............................................................................................
142
6.3
Werkgroep
10
...........................................................................................................................
143
7.
Week
11
–
14-‐03-‐16
tot
18-‐03-‐16
..................................................................................................
149
7.1
College
17
.................................................................................................................................
149
7.2
Werkgroep
11
...................................................................................................................
149
7.3
College
18
.................................................................................................................................
156
7.3.1
Persberichten
6x
...........................................................................................................
156
4
, 1.
Week
5
–
01-‐02-‐16
tot
05-‐02-‐16
1.1
College
1
Leerdoelen:
− De
student
kan
verdelingsvraagstukken
benoemen
en
duiden.
− De
student
kan
de
kernboodschap
van
de
VTV
benoemen
en
uitleggen.
− De
student
kan
verschillende
noties
van
verdelende
rechtvaardigheid
(zie
Stone)
benoemen,
uitleggen
en
toepassen
in
de
gezondheidszorg.
− De
student
kan
de
noodzaak
van
uitgavenbeheer
benoemen
en
uitleggen.
− De
student
kan
de
theorie
van
framing
uitleggen.
Literatuur:
-‐ Stone,
D.,
2002,
Policy
Paradox:
The
Art
of
Political
Decision
Making,
New
York:
Norton
and
Company,
pp.
39-‐60.
(chapter
2,
Equity)
-‐ Schon,
D.A.
&
M.
Rein,
1994,
Frame
Reflection,
New
York:
BasicBooks,
p
23-‐36.
(chapter
2,
Policy
Controversies
as
Frame
Conflicts)
-‐ Hoeymans,
N.
e.a.
(red.)
2014.
Een
gezonder
Nederland.
Kernboodschappen
van
Volksgezondheid
Toekomst
Verkenning
2014,
Bilthoven:
RIVM,
pp.
5-‐27.
-‐ Post,
N.A.M.,
S.L.N.
Zwakhals
en
J.J.
Polder,
2010,
Maatschappelijke
baten,
Deelrapport
van
de
VTV
2010,
Bilthoven:
RIVM,
pp.
6-‐8,
64-‐68.
1.1.1
Stone
-‐
Equity
Centraal
verdelingsvraagstuk
binnen
beleid:
Wie
krijgt
wat,
wanneer
en
hoe?
Er
bestaan
conflicten
in
het
verdelen
van
goederen/diensten
met
als
doel
gelijkheid
creëren.
Wat
een
rechtvaardige
verdeling
is,
is
afhankelijk
van
verschillende
visies.
Dit
leidt
tot
een
paradox:
Gelijkheid
kan
in
feite
ongelijkheid
betekenen:
gelijke
behandeling
kan
een
ongelijke
behandeling
vergen.
Tegelijkertijd
kan
binnen
een
verdeling
dit
gezien
worden
als
gelijk
of
ongelijk,
afhankelijk
van
het
gezichtspunt
waaruit
iemand
redeneert.
Bij
een
verdelingsvraagstuk
gaat
het
om
drie
dimensies:
1. De
ontvanger
–
Wie
krijgt
wat?
2. Het
item
–
Wat
wordt
er
verdeeld?
3. Het
proces
–
Hoe
wordt
het
verdeeld?
Stone
stelt
dat
er
8
manieren
zijn
om
goederen/diensten
gelijk
te
verdelen
aan
de
hand
van
verschillende
criteria
wat
gebruikt
kan
worden
in
analyse
van
beleid:
Verdeling
op
basis
van
de
ontvanger
1. Membership
–
Het
definiëren
van
een
klasse
van
leden
die
in
aanmerking
komen
voor
gelijke
verdeling.
Mogelijk
kritiek:
Lastig
onderscheid
te
maken
tussen
leden
en
niet-‐leden
van
een
bepaalde
gemeenschap.
Waar
trek
je
de
grens?
Wie
classificeer
je
wel
en
wie
niet?
5
en
gezondheidszorgbeleid
Samenvatting
1
,Inhoudsopgave
1.
Week
5
–
01-‐02-‐16
tot
05-‐02-‐16
........................................................................................................
5
1.1
College
1
.......................................................................................................................................
5
1.1.1
Stone
-‐
Equity
........................................................................................................................
5
1.1.2
Schon
–
Frame
Reflection
......................................................................................................
9
1.1.3
Hoeymans
–
VTV
rapport
2014
...........................................................................................
10
1.1.4
Post
–
VTV
rapport
2010
.....................................................................................................
12
1.2
Werkgroep
1
...............................................................................................................................
12
1.3
College
2
.....................................................................................................................................
16
1.3.1
Margaret
Whitehead
–
the
concepts
and
principles
of
equity
and
health
..........................
16
1.3.2
Sen
–
Why
health
equity?
....................................................................................................
18
1.3.3
Donaldson
–
Economics
of
Health
Care
Financing.
The
Visible
Hand
..................................
18
1.3.4
OECD
–
The
reform
of
health
care.
A
comparative
analysis
of
seven
OECD
countries
.......
20
1.4
College
3
.....................................................................................................................................
24
1.4.1
Buse
–
Hoofdstuk
2
(20-‐34,
38-‐45),
Hoofdstuk
4
(64-‐83)
en
Hoofdstuk
9
(169-‐189)
..........
24
1.5
Werkgroep
2
...............................................................................................................................
30
2.
Week
6
–
08-‐02-‐16
tot
12-‐02-‐16
......................................................................................................
34
2.1
College
4
.....................................................................................................................................
34
2.1.1
Exter
–
The
Right
to
Health
Care
....................................................................................
34
2.1.2
Allers
–
Bezuinigingen
in
het
licht
van
sociale
grondrechten
.........................................
36
2.1.3
Sijmons
–
Zorg
aan
vreemdelingen
zonder
papieren:
een
chronisch
gebrek?
...............
36
2.2
College
5
.............................................................................................................................
40
2.2.1
Newton
...........................................................................................................................
41
2.2.2
Dunn
2008
–
Structuring
Policy
Problems
......................................................................
43
2.2.3
Dunn
1994
–
A
framework
for
policy
analysis
................................................................
44
2.3
Werkgroep
3
.......................................................................................................................
46
2.4
College
6
.....................................................................................................................................
51
2.4.1
Hemerijck
–
Vier
kernvragen
van
beleid
..............................................................................
51
3.
Week
7
–
15-‐02-‐16
tot
19-‐02-‐16
......................................................................................................
55
3.1
College
7
.....................................................................................................................................
55
3.1.1
Commissie
Medische
zorg
.......................................................................................................
55
3.1.2
Grit,
den
Otter
&
Spreij
–
Access
to
Health
Care
for
Undocumented
Migrants
.................
57
3.2
College
8
.............................................................................................................................
61
2
, 3.2.1
Den
Exter
&
Buijsen
–
Preface
Health
care
Rationing
.........................................................
61
3.2.2
Vermaat
–
Vertrouwen
komt
te
voet
..................................................................................
62
3.2.3
Van
der
Most
–
De
gezondheid
van
de
zorgverzekering
.....................................................
64
3.3
Werkgroep
5
.......................................................................................................................
65
3.4
College
9
.............................................................................................................................
70
3.4.1
Mackenbach
–
Sterfte
onder
niet-‐westerse
allochtonen
in
NL
..........................................
70
3.4.2
Mackenbach
–
De
gezondheid
van
de
Nederlandse
bevolking
...........................................
71
3.4.3
Stronks
–
Etnische
verschillen
in
gezondheid
en
gezondheidszorg
....................................
73
3.4.4
Foets
–
De
relatie
tussen
etnische
herkomst
en
gezondheid(szorg)
..................................
74
5.5
Werkgroep
6
.......................................................................................................................
75
5.6
College
10
...........................................................................................................................
81
4.
Week
8
–
22-‐02-‐16
tot
27-‐02-‐16
......................................................................................................
82
4.1
Werkgroep
7
...............................................................................................................................
82
4.2
College
11
...................................................................................................................................
84
4.2.1
Brouwer
–
De
afbakening
van
het
basispakket
..............................................................
85
4.2.2.
Van
de
Wetering
-‐
Balancing
equity
and
efficiency
in
the
Dutch
basic
benefits
package
using
the
principle
of
proportional
shortfall
................................................................................
87
4.2.3.
Busschbach
–
Het
pakketprincipe
kosteneffectiviteit
....................................................
91
4.2.4.
Tanios
–
Which
criteria
are
considered
in
health
care
decisions?
..................................
93
4.3
College
12
...................................................................................................................................
96
4.3.1
Beland
–
Reconsidering
Policy
Feedback
........................................................................
96
4.3.2
Grit
&
de
Bont
–
Maakbare
solidariteit
..........................................................................
96
4.4
Werkgroep
8
.......................................................................................................................
99
4.4
College
13
.................................................................................................................................
101
4.4.1
Brouwer
–
Gereguleerde
concurrentie:
broodnodig
....................................................
101
4.4.2
Van
Baal
–
Kosten
van
langer
leven
en
de
evaluatie
van
medische
technologie
.........
105
4.4.3
Schut
&
Varkevisser
–
Economie
van
de
gezondheidszorg
...........................................
109
4.4.4
Van
Baal
–
Preventie
minder
noodzakelijk
dankzij
betere
zorg?
..................................
114
4.4.5
Van
Baal
–
De
invloed
van
roken
en
overgewicht
op
zorguitgaven
..............................
116
5.
Week
9
–
29-‐02-‐16
tot
04-‐03-‐16
....................................................................................................
119
5.1
College
14
.................................................................................................................................
119
5.1.1
Alkveld–
Het
kabinetsstandpunt
Masterplan
Orgaandonatie
kritisch
bezien
..............
119
5.1.2
Hartogh
–
Gift
of
bijdrage.
Over
morele
aspecten
van
orgaandonatie
........................
121
5.1.3
Dijk
–
Financiële
stimulering
van
orgaandonatie
..........................................................
124
3
, 5.1.4
Exter
–
Biogeneeskundeverdrag
mensenrechten
in
de
gezondheidszorg
....................
125
5.1.5
Brouwer
–
Ongelijkheid
kan
nuttig
en
gerechtvaardigd
zijn
.........................................
128
6.
Week
10
–
07-‐03-‐16
tot
11-‐03-‐16
..................................................................................................
129
6.1
College
15
.................................................................................................................................
129
6.1.1
Lechner
–
Determinanten
van
gedrag
..........................................................................
129
6.1.2
Foets
–
De
relatie
tussen
etnische
herkomst
en
gezondheid(szorg)
(2e
deel)
..............
129
6.1.3
Brug
–
Primaire
preventie
.............................................................................................
131
6.1.4
Kooiker
–
Een
nuchtere
kijk
op
preventie
.....................................................................
132
6.2
College
16
.................................................................................................................................
133
6.2.1
Schut
–
Economie
van
de
gezondheidszorg
§9.2.3
...........................................................
133
6.2.2
Schut
–
Economie
van
de
gezondheidszorg
Hoofdstuk
4
.............................................
136
6.2.3
Doorslaer
–
inequalities
in
access
to
medical
care
by
income
in
developed
countries
139
6.2.4
Polder
–
Rechtvaardiging
..............................................................................................
142
6.3
Werkgroep
10
...........................................................................................................................
143
7.
Week
11
–
14-‐03-‐16
tot
18-‐03-‐16
..................................................................................................
149
7.1
College
17
.................................................................................................................................
149
7.2
Werkgroep
11
...................................................................................................................
149
7.3
College
18
.................................................................................................................................
156
7.3.1
Persberichten
6x
...........................................................................................................
156
4
, 1.
Week
5
–
01-‐02-‐16
tot
05-‐02-‐16
1.1
College
1
Leerdoelen:
− De
student
kan
verdelingsvraagstukken
benoemen
en
duiden.
− De
student
kan
de
kernboodschap
van
de
VTV
benoemen
en
uitleggen.
− De
student
kan
verschillende
noties
van
verdelende
rechtvaardigheid
(zie
Stone)
benoemen,
uitleggen
en
toepassen
in
de
gezondheidszorg.
− De
student
kan
de
noodzaak
van
uitgavenbeheer
benoemen
en
uitleggen.
− De
student
kan
de
theorie
van
framing
uitleggen.
Literatuur:
-‐ Stone,
D.,
2002,
Policy
Paradox:
The
Art
of
Political
Decision
Making,
New
York:
Norton
and
Company,
pp.
39-‐60.
(chapter
2,
Equity)
-‐ Schon,
D.A.
&
M.
Rein,
1994,
Frame
Reflection,
New
York:
BasicBooks,
p
23-‐36.
(chapter
2,
Policy
Controversies
as
Frame
Conflicts)
-‐ Hoeymans,
N.
e.a.
(red.)
2014.
Een
gezonder
Nederland.
Kernboodschappen
van
Volksgezondheid
Toekomst
Verkenning
2014,
Bilthoven:
RIVM,
pp.
5-‐27.
-‐ Post,
N.A.M.,
S.L.N.
Zwakhals
en
J.J.
Polder,
2010,
Maatschappelijke
baten,
Deelrapport
van
de
VTV
2010,
Bilthoven:
RIVM,
pp.
6-‐8,
64-‐68.
1.1.1
Stone
-‐
Equity
Centraal
verdelingsvraagstuk
binnen
beleid:
Wie
krijgt
wat,
wanneer
en
hoe?
Er
bestaan
conflicten
in
het
verdelen
van
goederen/diensten
met
als
doel
gelijkheid
creëren.
Wat
een
rechtvaardige
verdeling
is,
is
afhankelijk
van
verschillende
visies.
Dit
leidt
tot
een
paradox:
Gelijkheid
kan
in
feite
ongelijkheid
betekenen:
gelijke
behandeling
kan
een
ongelijke
behandeling
vergen.
Tegelijkertijd
kan
binnen
een
verdeling
dit
gezien
worden
als
gelijk
of
ongelijk,
afhankelijk
van
het
gezichtspunt
waaruit
iemand
redeneert.
Bij
een
verdelingsvraagstuk
gaat
het
om
drie
dimensies:
1. De
ontvanger
–
Wie
krijgt
wat?
2. Het
item
–
Wat
wordt
er
verdeeld?
3. Het
proces
–
Hoe
wordt
het
verdeeld?
Stone
stelt
dat
er
8
manieren
zijn
om
goederen/diensten
gelijk
te
verdelen
aan
de
hand
van
verschillende
criteria
wat
gebruikt
kan
worden
in
analyse
van
beleid:
Verdeling
op
basis
van
de
ontvanger
1. Membership
–
Het
definiëren
van
een
klasse
van
leden
die
in
aanmerking
komen
voor
gelijke
verdeling.
Mogelijk
kritiek:
Lastig
onderscheid
te
maken
tussen
leden
en
niet-‐leden
van
een
bepaalde
gemeenschap.
Waar
trek
je
de
grens?
Wie
classificeer
je
wel
en
wie
niet?
5
