Geneeskunde leerdoelen periode 3
Literatuur:
Uit Klinische Pathologie van van Heycop ten Ham:
- Hoofdstuk 12.2 en 12.3
- Hoofdstuk 13.1 (is herhaling, maar lees het in ieder geval nog eens goed door)
en 13.2
De tekst Braken (zie Bronnen)
De tekst Gesloten wonden (zie Bronnen)
De tekst Chirurgie van de buik (zie Bronnen)
- Het begrip ‘wond’; oorzaken, vormen, wondgenezing, algemene
principes van behandeling
Wond (vulnus)= Een plotselinge, traumatische verbreking van de samenhang
van weefsels
- uitwendig (open)
- inwendig (gesloten); o.a. fractuur
Oorzaken:
Van buitenaf inwerkend geweld = trauma
Fysisch: mechanisch (scherp en stomp trauma)
thermisch (verbranding; bevriezing)
elektrisch (‘verbranding’)
straling (licht, ioniserend: ‘verbranding’)
druk (explosies)
Chemisch: etsende werking (zuren en basen; ‘verbranding’)
Vormen:
Open:
- Schaafwonden
- Snijwonden
- Scheurwonden
Gesloten:
Gesloten wonden zijn wonden van onder het oppervlak van de huid gelegen
structuren, waarbij de huid intact is gebleven.
- Contusie= kneuzing
Hierbij blijft de huid intact, maar weefsel daaronder worden zodanig
beschadigd dat onderhuidse vochtophoping en vaak ook bloeding
( bloeduitstorting/hematoom) ontstaat. Er ontstaat een blauwe plek
bij een oppervlakkig gelegen contusie. Beschadiging van het weefsel
leidt tot een ontstekingsreactie: pijn, roodheid, warmte, zwelling en
functieverlies.
Bij miltcontusie en een niercontusie is de huid niet intact omdat het
in een dieper gelegen weefsels en organen ontstaat.
- Distorsie= verstuiking/ verzwikking
Hierbij worden de banden en het kapsel van het gewricht alleen
maar opgerekt. Door de oprekking treden scheurtjes in het weefsel
op. Hierbij reageert het weefsel ook op een ontsteking: roodheid,
warmte, zwelling en functieverlies. Als er meerdere keren een
distorsie optreedt dan blijft het uitgerekt waardoor het gewricht
instabiel wordt.
- Luxatie = uit de kom schieten/ ontwrichting
, Dit komt het meeste voor bij de schouder, elleboog en de vingers.
Ook hier is er sprake van een ontstekingsreactie. Door de pijn en
sterke spierspanning wordt iemand vaak onder narcose gebracht of
er wordt een injectie met spierverslappende middelen toegepast.
- Ruptuur= afscheuren van banden
Dit komt voor in pezen, spieren, gewrichtsbanden en ook in organen
> zoals de milt.
- Fissuur= scheurtje, bijvoorbeeld in het bot.
- Fractuur (enkelvoudig/meervoudig;
ongecompliceerd/gecompliceerd)
Traumatische fractuur= het breken van een bot door inwerking van forse
krachten.
Avulsiefractuur= kracht wordt door of via een spier uitgeoefend, waarbij niet de
pees afscheurt maar de pees een stukje van het bot eraf trekt.
Pathologische of spontane fractuur= als het bot zo verzwakt is door de een of
andere aandoening.
Enkelvoudige fractuur= als het bot in twee delen is gebroken.
Meervoudige (comminutieve) fractuur= verbrijzeling, hierbij zijn meerdere
stukjes ontstaan.
Gecompliceerde= verbinding naar de buitenwereld/ openfractuur. Hierbij moet
ook de weke delen worden onderzocht: bloedvaten zenuwen en spieren op
eventuele beschadiging.
Wondgenezing:
A: Reactiefase bloedvaten gaan kapot en het begint te bloeden.
1. Bloeding
2. Bloedstelping door vaatvernauwing
3. Bloedstolling: fibrinenetwerk met cellen korst
4. Ontstekingsreactie!
B: Regeneratiefase
5. Ingroei van bloedvaten in bloedstolsel
6. Vorming jong bindweefsel (granulatieweefsel(>dit heet zo omdat het
korrelig begint te worden en het zijn stukjes bindweefsel, dit knoopt het
een beetje aan elkaar.)
C: Remodelleringsfase
7. Bindweefsel ‘krimpt’ en trekt wondranden naar elkaar toe
8. Vorming van litteken; steeds steviger en bleker
Algemene principes van behandeling:
Reponeren > het tegen elkaar aanbrengen van de fractuuruiteinden in de
normale stand. Daarna moet de fractuur worden geïmmobiliseerd. Dit kan
bijvoorbeeld met gips. Ook is er een operatieve methode zoals met schroeven
het bot vastzetten.
Het bot geneest doordat het fractuurhematoom wordt vervangen door
bindweefsel. Dit bindweefsel wordt vervangen door kraakbeen, de weefselbrug
wordt callus genoemd. Daarna wordt het kraakbeen vervangen door bot en
ontstaat een stevige, onbeweeglijke verbinding: consolidatie. Een opvallend
verschil met de genezing van andere wonden is dus dat er geen littekenweefsel
ontstaat dat het oorspronkelijke weefsel a.h.w. vervangt, maar botweefsel.
-
Het fenomeen ‘decubitus’: oorzaak, risicofactoren, preventie en
behandeling
Oorzaken van decubitus:
- Druk op de weefsels
Literatuur:
Uit Klinische Pathologie van van Heycop ten Ham:
- Hoofdstuk 12.2 en 12.3
- Hoofdstuk 13.1 (is herhaling, maar lees het in ieder geval nog eens goed door)
en 13.2
De tekst Braken (zie Bronnen)
De tekst Gesloten wonden (zie Bronnen)
De tekst Chirurgie van de buik (zie Bronnen)
- Het begrip ‘wond’; oorzaken, vormen, wondgenezing, algemene
principes van behandeling
Wond (vulnus)= Een plotselinge, traumatische verbreking van de samenhang
van weefsels
- uitwendig (open)
- inwendig (gesloten); o.a. fractuur
Oorzaken:
Van buitenaf inwerkend geweld = trauma
Fysisch: mechanisch (scherp en stomp trauma)
thermisch (verbranding; bevriezing)
elektrisch (‘verbranding’)
straling (licht, ioniserend: ‘verbranding’)
druk (explosies)
Chemisch: etsende werking (zuren en basen; ‘verbranding’)
Vormen:
Open:
- Schaafwonden
- Snijwonden
- Scheurwonden
Gesloten:
Gesloten wonden zijn wonden van onder het oppervlak van de huid gelegen
structuren, waarbij de huid intact is gebleven.
- Contusie= kneuzing
Hierbij blijft de huid intact, maar weefsel daaronder worden zodanig
beschadigd dat onderhuidse vochtophoping en vaak ook bloeding
( bloeduitstorting/hematoom) ontstaat. Er ontstaat een blauwe plek
bij een oppervlakkig gelegen contusie. Beschadiging van het weefsel
leidt tot een ontstekingsreactie: pijn, roodheid, warmte, zwelling en
functieverlies.
Bij miltcontusie en een niercontusie is de huid niet intact omdat het
in een dieper gelegen weefsels en organen ontstaat.
- Distorsie= verstuiking/ verzwikking
Hierbij worden de banden en het kapsel van het gewricht alleen
maar opgerekt. Door de oprekking treden scheurtjes in het weefsel
op. Hierbij reageert het weefsel ook op een ontsteking: roodheid,
warmte, zwelling en functieverlies. Als er meerdere keren een
distorsie optreedt dan blijft het uitgerekt waardoor het gewricht
instabiel wordt.
- Luxatie = uit de kom schieten/ ontwrichting
, Dit komt het meeste voor bij de schouder, elleboog en de vingers.
Ook hier is er sprake van een ontstekingsreactie. Door de pijn en
sterke spierspanning wordt iemand vaak onder narcose gebracht of
er wordt een injectie met spierverslappende middelen toegepast.
- Ruptuur= afscheuren van banden
Dit komt voor in pezen, spieren, gewrichtsbanden en ook in organen
> zoals de milt.
- Fissuur= scheurtje, bijvoorbeeld in het bot.
- Fractuur (enkelvoudig/meervoudig;
ongecompliceerd/gecompliceerd)
Traumatische fractuur= het breken van een bot door inwerking van forse
krachten.
Avulsiefractuur= kracht wordt door of via een spier uitgeoefend, waarbij niet de
pees afscheurt maar de pees een stukje van het bot eraf trekt.
Pathologische of spontane fractuur= als het bot zo verzwakt is door de een of
andere aandoening.
Enkelvoudige fractuur= als het bot in twee delen is gebroken.
Meervoudige (comminutieve) fractuur= verbrijzeling, hierbij zijn meerdere
stukjes ontstaan.
Gecompliceerde= verbinding naar de buitenwereld/ openfractuur. Hierbij moet
ook de weke delen worden onderzocht: bloedvaten zenuwen en spieren op
eventuele beschadiging.
Wondgenezing:
A: Reactiefase bloedvaten gaan kapot en het begint te bloeden.
1. Bloeding
2. Bloedstelping door vaatvernauwing
3. Bloedstolling: fibrinenetwerk met cellen korst
4. Ontstekingsreactie!
B: Regeneratiefase
5. Ingroei van bloedvaten in bloedstolsel
6. Vorming jong bindweefsel (granulatieweefsel(>dit heet zo omdat het
korrelig begint te worden en het zijn stukjes bindweefsel, dit knoopt het
een beetje aan elkaar.)
C: Remodelleringsfase
7. Bindweefsel ‘krimpt’ en trekt wondranden naar elkaar toe
8. Vorming van litteken; steeds steviger en bleker
Algemene principes van behandeling:
Reponeren > het tegen elkaar aanbrengen van de fractuuruiteinden in de
normale stand. Daarna moet de fractuur worden geïmmobiliseerd. Dit kan
bijvoorbeeld met gips. Ook is er een operatieve methode zoals met schroeven
het bot vastzetten.
Het bot geneest doordat het fractuurhematoom wordt vervangen door
bindweefsel. Dit bindweefsel wordt vervangen door kraakbeen, de weefselbrug
wordt callus genoemd. Daarna wordt het kraakbeen vervangen door bot en
ontstaat een stevige, onbeweeglijke verbinding: consolidatie. Een opvallend
verschil met de genezing van andere wonden is dus dat er geen littekenweefsel
ontstaat dat het oorspronkelijke weefsel a.h.w. vervangt, maar botweefsel.
-
Het fenomeen ‘decubitus’: oorzaak, risicofactoren, preventie en
behandeling
Oorzaken van decubitus:
- Druk op de weefsels
