Take Home Tentamen
Beinvloeden van Maatschappelijke Participatie, Master Sociologie
Noura Ibrahim 2700341
Docenten: T. Korstenbroek & P. Smets
Datum: 21 december 2021
Vraag 1 (391 woorden)
Vanuit de theorie van Habermas (Heath, 2014) kan Refugee Academy worden gezien als een
organisatie vanuit de leefwereld. Het doel van de burgerorganisatie is om vluchtelingen te
helpen die op achterstand staan en hulp behoeven. Het vergt een menselijke, interpretatieve en
communicatieve benadering waarbij sociale integratie centraal staat. Het is van belang om
zoveel mogelijk over de vluchtelingen te weten en om in direct contact met ze te staan om
hulp te kunnen bieden. Deze uitgangspunten staan tegenover het ‘systeem’, waar vanuit meer
beleidsmatig en functioneel wordt gehandeld. Hier staat de instrumentele benadering centraal
om een objectief doel te bereiken (Heath, 2014). Het gaat hierbij om formele instanties zoals
gemeenten die nodig zijn voor financiering van het werk voor vluchtelingen.
Op basis van de theorie van Gaventa (2005) kunnen in het citaat zowel ‘zichtbare macht’ als
‘onzichtbare macht’ herkend worden. Er is een mogelijkheid om financiering te verkrijgen bij
formele instanties waarbij de beleidskaders bekend zijn. Dit is een voorbeeld van zichtbare
macht, het gaat hier om waarneembare regels en procedures. Tegelijkertijd is er ook mogelijk
sprake van onzichtbare macht. Er wordt gesproken over verwachtingspatronen over
‘vluchtelingen’, ‘overheid’ en ‘actieve burgers’. Er wordt betekenis gegeven aan bepaalde
posities die invloed hebben op mensen zonder dat ze zich er bewust van zijn. Daarnaast kan er
worden gesproken over een ‘closed space’. In het citaat wordt beschreven dat het voor
burgerinitiatieven een uitdaging kan zijn om zich aan te passen aan het systeem om
financiering te kunnen krijgen. Hieruit kan worden verondersteld dat de besluitvorming vanuit
de formele instanties niet of nauwelijks te beïnvloeden is door de behoevende partij. Om
tegenwicht te bieden kunnen initiatieven gebruik maken van een ‘created space’. Deze ruimte
moeten de initiatieven zelf creëren waarbij zij actievoeren om bestaande regels, beleid of
machtsverhoudingen proberen aan te passen.
1
, Volgens Soeterbroek (2015) zijn er vier perspectieven op systeemverandering. Het doel is om
“kaders op te rekken, zodat ze alsnog passend worden”, oftewel om het systeem zacht of
vloeibaar te maken en deze te kunnen vervormen in het belang van het burgerinitiatief. Het
burgerinitiatief is en blijft afhankelijk van de formele instanties. De organisatoren zullen dus
moeten meebewegen en ombuigen om hun doelen te bewerkstelligen, maar tegelijkertijd moet
er wrijving worden opgezocht. Hier past de rol van ‘happy infiltrator’ bij. De happy infiltrator
doet mee met het systeem en implementeert zijn eigen gewenste manier van handelen.
Vraag 2 (384 woorden)
Het probleem van de overlast door hangjongeren in de buurt kan worden veroorzaakt door een
gebrek aan sociale cohesie en zoals genoemd door verveling. Voor het uitgangspunt dat de
burgers samen moeten werken aan cohesie in de buurt, is het aan de gemeente om hier de rol
in te nemen van een participerende oftewel ‘groene’ overheid (Van Ginkel & Verhaaren,
2015). De overheid moet aansturen op actief burgerschap en kan daarbij hulp gebruiken van
sociale ondernemers om de belangen van alle partijen te behartigen. Er zou in dit geval ten
eerste kunnen worden gekeken naar infrastructurele kwesties. Voor de jongeren zou een
buurthuis opgericht kunnen worden. Het proces van gemeenschapsvorming kan ook worden
vergemakkelijkt door gebruik te maken van het internet. Buurtbewoners kunnen een buurtapp
aanmaken waarin zij elkaar op de hoogte houden van of waarschuwen voor gebeurtenissen in
de wijk.
Het lukt in deze situatie de professionals niet goed om aansluiting te vinden bij de leefwereld
van de hangjongeren. Het is misschien beter om iemand direct uit de leefwereld aan te stellen
als exemplary practitioner omdat zij de sociale context van deze jongeren en van de buurt
beter begrijpen. De everyday maker is onafhankelijk van institutionele organisaties en is
gericht op het oplossen van concrete problemen (Van Hulst et al., 2012). Een voorbeeld van
everyday makers zijn buurtvaders die door de buurt heen lopen om te voorkomen dat jongeren
voor overlast zorgen. Dit doen zij door de jongeren direct aan te spreken, of zelfs alleen al
door hun gezicht te laten zien. De 8 regels voor de everyday maker kunnen hierop worden
toegepast: De buurtvaders lopen door de eigen buurt en spreken zelf jongeren aan. Zij
handelen in het belang van zichzelf, de buurt en hun kinderen voor een veilige omgeving en
leefbaarheid in de buurt. Zij doen dit niet de hele dag door maar vooral wanneer het nodig is,
zoals in de avonden (Van Hulst et al., 2012).
2
Beinvloeden van Maatschappelijke Participatie, Master Sociologie
Noura Ibrahim 2700341
Docenten: T. Korstenbroek & P. Smets
Datum: 21 december 2021
Vraag 1 (391 woorden)
Vanuit de theorie van Habermas (Heath, 2014) kan Refugee Academy worden gezien als een
organisatie vanuit de leefwereld. Het doel van de burgerorganisatie is om vluchtelingen te
helpen die op achterstand staan en hulp behoeven. Het vergt een menselijke, interpretatieve en
communicatieve benadering waarbij sociale integratie centraal staat. Het is van belang om
zoveel mogelijk over de vluchtelingen te weten en om in direct contact met ze te staan om
hulp te kunnen bieden. Deze uitgangspunten staan tegenover het ‘systeem’, waar vanuit meer
beleidsmatig en functioneel wordt gehandeld. Hier staat de instrumentele benadering centraal
om een objectief doel te bereiken (Heath, 2014). Het gaat hierbij om formele instanties zoals
gemeenten die nodig zijn voor financiering van het werk voor vluchtelingen.
Op basis van de theorie van Gaventa (2005) kunnen in het citaat zowel ‘zichtbare macht’ als
‘onzichtbare macht’ herkend worden. Er is een mogelijkheid om financiering te verkrijgen bij
formele instanties waarbij de beleidskaders bekend zijn. Dit is een voorbeeld van zichtbare
macht, het gaat hier om waarneembare regels en procedures. Tegelijkertijd is er ook mogelijk
sprake van onzichtbare macht. Er wordt gesproken over verwachtingspatronen over
‘vluchtelingen’, ‘overheid’ en ‘actieve burgers’. Er wordt betekenis gegeven aan bepaalde
posities die invloed hebben op mensen zonder dat ze zich er bewust van zijn. Daarnaast kan er
worden gesproken over een ‘closed space’. In het citaat wordt beschreven dat het voor
burgerinitiatieven een uitdaging kan zijn om zich aan te passen aan het systeem om
financiering te kunnen krijgen. Hieruit kan worden verondersteld dat de besluitvorming vanuit
de formele instanties niet of nauwelijks te beïnvloeden is door de behoevende partij. Om
tegenwicht te bieden kunnen initiatieven gebruik maken van een ‘created space’. Deze ruimte
moeten de initiatieven zelf creëren waarbij zij actievoeren om bestaande regels, beleid of
machtsverhoudingen proberen aan te passen.
1
, Volgens Soeterbroek (2015) zijn er vier perspectieven op systeemverandering. Het doel is om
“kaders op te rekken, zodat ze alsnog passend worden”, oftewel om het systeem zacht of
vloeibaar te maken en deze te kunnen vervormen in het belang van het burgerinitiatief. Het
burgerinitiatief is en blijft afhankelijk van de formele instanties. De organisatoren zullen dus
moeten meebewegen en ombuigen om hun doelen te bewerkstelligen, maar tegelijkertijd moet
er wrijving worden opgezocht. Hier past de rol van ‘happy infiltrator’ bij. De happy infiltrator
doet mee met het systeem en implementeert zijn eigen gewenste manier van handelen.
Vraag 2 (384 woorden)
Het probleem van de overlast door hangjongeren in de buurt kan worden veroorzaakt door een
gebrek aan sociale cohesie en zoals genoemd door verveling. Voor het uitgangspunt dat de
burgers samen moeten werken aan cohesie in de buurt, is het aan de gemeente om hier de rol
in te nemen van een participerende oftewel ‘groene’ overheid (Van Ginkel & Verhaaren,
2015). De overheid moet aansturen op actief burgerschap en kan daarbij hulp gebruiken van
sociale ondernemers om de belangen van alle partijen te behartigen. Er zou in dit geval ten
eerste kunnen worden gekeken naar infrastructurele kwesties. Voor de jongeren zou een
buurthuis opgericht kunnen worden. Het proces van gemeenschapsvorming kan ook worden
vergemakkelijkt door gebruik te maken van het internet. Buurtbewoners kunnen een buurtapp
aanmaken waarin zij elkaar op de hoogte houden van of waarschuwen voor gebeurtenissen in
de wijk.
Het lukt in deze situatie de professionals niet goed om aansluiting te vinden bij de leefwereld
van de hangjongeren. Het is misschien beter om iemand direct uit de leefwereld aan te stellen
als exemplary practitioner omdat zij de sociale context van deze jongeren en van de buurt
beter begrijpen. De everyday maker is onafhankelijk van institutionele organisaties en is
gericht op het oplossen van concrete problemen (Van Hulst et al., 2012). Een voorbeeld van
everyday makers zijn buurtvaders die door de buurt heen lopen om te voorkomen dat jongeren
voor overlast zorgen. Dit doen zij door de jongeren direct aan te spreken, of zelfs alleen al
door hun gezicht te laten zien. De 8 regels voor de everyday maker kunnen hierop worden
toegepast: De buurtvaders lopen door de eigen buurt en spreken zelf jongeren aan. Zij
handelen in het belang van zichzelf, de buurt en hun kinderen voor een veilige omgeving en
leefbaarheid in de buurt. Zij doen dit niet de hele dag door maar vooral wanneer het nodig is,
zoals in de avonden (Van Hulst et al., 2012).
2
