Samenvatting Verpleegtechnische handelingen. Hoofdstuk 2. Sondevoeding.

Hoofdstuk 2. Verpleegtechnische handelingen.

Sondevoeding wordt toegediend wanneer de zorgvrager niet in staat is op een normale
manier voeding tot zich te nemen.

 Via de neus
 Via de mond
 Verbinding via de maagwand

Het wordt ook wel enterale voeding genoemd; het vervangt of vult de normale voeding
tijdelijk of blijvend aan. Bij de samenstelling van sondevoeding wordt uitgegaan van de
beginselen van optimale voeding. De hoeveelheid voeding, het soort en de manier van
toedienen pas je op de voorschriften van de arts aan, aan de individuele behoefte van de
zorgvrager.

Redenen voor sondevoeding 
 Gestoorde slikfunctie
 Toestand van verminderd bewustzijn
 Aandoening in mond, keelholte, slokdarm of maag
 Zeer slechte algemene toestand

Maagsonde 
Een afsluitbaar slangetje van siliconen, rubber of polyurethaan. Zacht en soepel materiaal ter
voorkoming van irritaties. De redenen voor het inbrengen zijn:
 Toediening van voedingsstoffen
 Afvoeren van de maaginhoud
 Spoelen van de maag
 Spelen van het gehele maag en darmkanaal

Methodisch werken 
 Houd rekening bij het inbrengen van de sonde als bij de toediening van de voeding
met de privacy van de zorgvrager (angst voor de slang)
 Toon begrip
 Observeer tijdens het uitvoeren van de handeling de reactie van de zorgvrager
 Help zo nodig de zorgvrager in (half) zittende houding
 Geef de zorgvrager de ruimte om zich te uiten.

Bij het inbrengen van een sonde en bij het toedienen van sondevoeding houd je rekening
met de levensfase van de zorgvrager. Bij elke zorgvrager is een aanpak nodig die past bij
zijn individuele kenmerken. Betrek familie erbij, gebruik plaatjes bij kinderen, doe het voor en
ben duidelijk etc.

Observaties 
 Beoordeel of de zorgvrager het inbrengen van een sonde lichamelijk aankan
 Bespreek de gevoelens van de zorgvrager
 Controleer op decubitusplekken en de mond
 Bepaal de retentie vóór de handeling
 Stimuleer de zorgvrager om zich te ontspannen en mee te werken
 Observeer of de zorgvrager het niet te benauwd krijgt
 Observeer de huidskleur
 Observeer de reactie van de zorgvrager

,  Let op dat er geen luchttoevoer mogelijk is
 Zorg voor gelijkmatige voedselinloop tijdens de handeling
 Kijk of de sonde nog goed ligt
 Let op beschadiging van het slijmvlies van mond of keelholte
 Let op problemen met slikken na de handeling
 Controleer de sonde eerst en daarna pas fixeren
 Observeer bij elke toediening de ligging om aspiratiepneumonie te voorkomen
 Observeer klachten
 Observeer allergische reacties
 Houdbaarheidsdatum
 Druppelsnelheid
 Temperatuur van de voeding
 Let op complicaties andere observatiepunten

Bij de toediening van sondevoeding sluit je aan bij wat de zorgvrager al weet. Je geeft
voorlichting over:
 Reden van de sondevoeding
 Wijze waarop de sonde wordt ingebracht
 Mogelijke lichamelijke reacties
 Mogelijk een verzadigd gevoel

Sommige zorgvragers krijgen instructie om de voeding zelf toe te dienen:
 Leer de handeling stapsgewijs aan
 Bespreek alles met de zorgvrager
 Laat de zorgvrager goed oefenen
 Vertel wanneer ze contact moeten opnemen met een arts

Regels en voorschriften 
 Veiligheid (ligging van de sonde, houdbaarheidsdatum)
 Ergonomie (ooghoogte bij de zorgvrager)
 Kostenbewust werken (niet te veel materiaal meenemen)
 Hygiëne (schort, handschoenen)
 Milieubewust werken

Rapporteer bijzonderheden die wijzen op complicaties aan de verpleging/arts. Standaard
moet je in het dossier noteren:
 Toegediende hoeveelheid water en voeding op de vochtlijst en balans
 Reacties van de zorgvrager
 Datum, tijdstip en hoeveelheid sondevoeding

Inbrengen van een maagsonde 
Wordt ingebracht door het neusgat waar de zorgvrager het makkelijkst door inademt. Eerst in
water leggen. Inbrengen met je dominante hand en voorhoofd ondersteunen. Schuif de
sonde in de neus, in onderwaartse richting tot aan de afgemeten lengte. Als hij goed zit plak
je hem vast met een hypoallergene pleister op de neus. Verwijder eventuele lucht en sluit de
sonde af.

De ligging van de sonde 
Als hij in plaats van de maag in de keelholte ligt, kan de voeding in de longen lopen =
aspiratie (inademing aanzuigen van een vaste stof/vloeistof). Bij hoesten of kokhalzen