Samenvatting Socialezekerheidsrecht
H1. Inleiding in de sociale zekerheid
De sociale zekerheid zorgt ervoor dat de sociale risico’s die een individu loopt zo veel
mogelijk worden verdeeld over alle werknemers of zelfs alle inwoners van Nederland.
Er zijn 2 belangrijke uitgangspunten -> 1. Collectiviteit 2. Solidariteit
Er is een verschil tussen sociale verzekeringen en voorzieningen ->
3 categorieën: Werknemersverzekeringen, volksverzekeringen en sociale voorzieningen
Sociale verzekeringen ->
- Werknemersverzekeringen (ZW, WW, WIA) -> in dienst zijn + een werkgever hebben
beroep hierop doen
Loongerelateerd, afhankelijk van laatstverdiende loon, onafhankelijk van
inkomen van partner
Eerste 2 maanden 75% van loon, daarna 70%
- Volksverzekeringen (AOW, Anw, WIz) -> je moet ingezetenen zijn in Nederland ->
iedereen die in Nederland woont
Worden betaald d.m.v. premieheffing.
Sociale voorzieningen -> iedereen die rechtmatig in Nederland verblijft, ook niet-
Nederlanders
- PW, TWM, WMO, Wajong, AKW, IOAW, IOW, Jw
Afhankelijk van leefsituatie (denk aan partnerinkomenstoets en
vermogenstoets)
Wordt betaald d.m.v. belastingopbrengst
H2. Kinderen
2.1 Inleiding
Doel van kinderbijslag → het ondersteunen van ouders voor de kosten van kinderen tot 18
jaar. (Tegemoetkoming, dus niet kostendekkend)
Draagt daarmee bij aan ontplooiingskansen en het verminderen van
bestedingsverschillen tussen gezinnen met en zonder kinderen
Vanaf 1963 > kinderbijslag is een volksverzekering
AKW → Algemene Kinderbijslagwet
→ wordt gefinancierd uit algemene middelen, zoals belastingopbrengst. Daarom is het een
sociale voorziening.
Kindgebonden budget (kgb)
→ heeft als doelstelling ouders met weinig inkomen financieel te ondersteunen.
Kinderbijslag Kgb
- Niet afhankelijk van - Wel afhankelijk van
inkomen ouders, aantal inkomen ouders, aantal
kinderen en leeftijd kinderen en leeftijd
kinderen kinderen
,Figuur 1
Art. 2 lid 2 Kgb vind je de hoogte van het kindgebonden budget.
Art. 2 lid 3 en 4 Kgb → er is sprake van een verhoging van 251 euro wanneer het kind de
leeftijd van 12 jaren heeft bereikt, maar niet ouder is dan 16 .
Art. 2 lid 5 Kgb → voor een kind van 16 of 17 bedraagt de verhoging 447 euro met ingang
van de kalendermaand na de maand waarin het kind de leeftijd van 16 jaar heeft bereikt.
Bijv. : kind wordt 20 maart 16, dan gaat het vanaf april in.
Art. 2 lid 6 Kgb → alleenstaande ouder heeft recht op een verhoging van 3.285 euro per jaar.
De maximale inkomensgrens is ca. 45.000 euro per jaar, afhankelijk van het aantal kinderen
en of het een eenoudergezin is.
Het kindgebonden budget wordt per maand uitbetaald door de Belastingdienst.
2.2 Kring van verzekerden
Wie is verzekerd?
→ degene die in Nederland woont dan wel in Nederland werkt en onder de loonbelasting
valt. → persoon moet ook rechtmatig in Nederland verblijven
Wanneer is er sprake van ‘ingezetenschap’?
→ uitvoerder AKW kijkt of er een duurzame band van persoonlijke aard bestaat tussen de
persoon en Nederland.
Er wordt dan gekeken in welke mate de betrokkene een:
o Juridische,
o Economische, en
o Sociale binding met Nederland heeft.
Juridische binding → gaat met name om Nederlandse nationaliteit of een geldige
verblijfstitel op basis van Vreemdelingenwet
Economische binding → werkt men in loondienst of is hij zelfstandige? Is hij eigenaar van een
huur- of een koophuis?
Sociale binding → aanwezigheid van familie in Nederland of bijvoorbeeld het lid zijn van een
vereniging
Wanneer iemand definitief uit Nederland vertrekt en zich in een ander land vestigt, eindig
het ingezetenschap direct.
Vertrek onduidelijk → SVB beschouwt de betrokkene het 1e jaar na het vertrek nog
ingezetene, na dat jaar moet de betrokkene aantonen dat de feitelijke omstandigheden het
ingezetenschap rechtvaardigen.
,Zijn er 3 jaar verlopen na het vertrek uit Nederland, dan wordt het ingezetenschap
beëindigd.
Voor welke kinderen kinderbijslag?
→ Art. 4 lid 1 jo. Art. 7 AKW:
Recht op kinderbijslag bestaat voor een eigen, aangehuwd (‘stiefkind’) of pleegkind.
Het begrip ‘eigen kind’ is een juridisch begrip → dus niet slechts biologisch.
Voor een man is een eigen kind:
o Als hij gehuwd is met de moeder op het moment van de geboorte van het kind
o Als hij het kind heeft erkend
o Als hij het kind heeft geadopteerd
Voor een vrouw is een eigen kind:
o Als het kind uit haar geboren is
o Als zij het kind geadopteerd heeft.
Pleegkind → Art. 4 lid 3 AKW:
Als pleegkind wordt beschouwd het kind dat als eigen kind wordt onderhouden en opgevoed
en waarmee een nauwe, exclusieve relatie bestaat.
Voorwaarden opvoedingseis:
o De verzekerde neemt wat betreft opvoeding de plaats van een ouder in →
verhouding zoals die bestaat van een ouder met eigen kind
o De verhouding tussen pleegouder en pleegkind draagt een duurzaam en bestendig
karakter.
Schema op basis van artikel 7 lid 1 AKW:
Verzekerde heeft recht op kinderbijslag voor een kind dat jonger is dan 18 jaar en dat:
a. tot zijn b. door hem
huishouden wordt Figuur 2
behoort onderhouden
Thuiswonende kinderen tot 18 jaar
Art. 7 lid 1 AKW → deze wet maakt onderscheid tussen twee zaken:
o Kinderen tot 18 jaar die thuis wonen
o Kinderen tot 18 jaar die door de verzekerde worden onderhouden
In beide gevallen is er recht op kinderbijslag voor de verzekerde
Wanneer hoort een kind tot het huishouden?
, De SVB (Sociale Verzekeringsbank) kijkt naar het aantal nachten dat het kind per week thuis
is. Een kind is uitwonend als het minder dan vier nachten per week thuis verblijft.
Verblijft het kind tijdelijk ergens anders, zoals een ziekenhuis of internaat > dan blijft het
gedurende 6 maanden als thuiswonend aangemerkt.
De verzekerde hoeft niet aan te tonen dat hij een bepaald bedrag uitgeeft aan de opvoeding
en verzorging van het kind → wetgever gaat ervanuit dat verzekerde het kind onderhoudt
aangezien het nog thuis woont.
Uitwonende kinderen tot 18 jaar
Uitwonend vanwege bijv. een echtscheiding of kind woont in ander EU-land.
→ verzekerde heeft recht op kinderbijslag als hij aan de onderhoudseis voldoet.
Hij moet aantonen dat hij bijdraagt in de kosten van:
o Verzorging
o Onderhoud
Voor niet-thuiswonende kinderen geldt een onderhoudseis van 440 euro per kwartaal
→ art. 5 Besluit Uitvoering Kinderbijslag (B78 in wettenbundel)
Verzekerde moet hier wel aantonen dat hij aan de onderhoudseis heeft voldaan > bijv. door
bankoverschrijvingen te laten zien.
Er wordt geen rekening gehouden met de draagkracht van de verzekerde → mensen met
lagere inkomens zullen dus meer moeite hebben met de onderhoudseis.
Extra voorwaarde voor kinderen van 16 en 17 jaar
→ niet voor ieder kind van 16/17 jaar dat door de ouder/verzorger wordt onderhouden,
bestaat recht op kinderbijslag
Extra voorwaarde:
Art. 7 lid 2 AKW →
o Als het kind onderwijs volgt (zonder recht op stufi)
o Of als het een startkwalificatie heeft bepaald
Bijbaan
→ inkomen van het kind zelf is niet meer van belang bij de vraag of de ouder/verzorger het
kind onderhoudt.
Een ouder hoeft dus niet langer de inkomsten van een 16- of 17-jarige aan de SVB door te
geven.
Kind in het buitenland
o Binnen de EU
→ wèl kinderbijslag mogelijk: art. 7b lid 2 AKW
o Buiten de EU
H1. Inleiding in de sociale zekerheid
De sociale zekerheid zorgt ervoor dat de sociale risico’s die een individu loopt zo veel
mogelijk worden verdeeld over alle werknemers of zelfs alle inwoners van Nederland.
Er zijn 2 belangrijke uitgangspunten -> 1. Collectiviteit 2. Solidariteit
Er is een verschil tussen sociale verzekeringen en voorzieningen ->
3 categorieën: Werknemersverzekeringen, volksverzekeringen en sociale voorzieningen
Sociale verzekeringen ->
- Werknemersverzekeringen (ZW, WW, WIA) -> in dienst zijn + een werkgever hebben
beroep hierop doen
Loongerelateerd, afhankelijk van laatstverdiende loon, onafhankelijk van
inkomen van partner
Eerste 2 maanden 75% van loon, daarna 70%
- Volksverzekeringen (AOW, Anw, WIz) -> je moet ingezetenen zijn in Nederland ->
iedereen die in Nederland woont
Worden betaald d.m.v. premieheffing.
Sociale voorzieningen -> iedereen die rechtmatig in Nederland verblijft, ook niet-
Nederlanders
- PW, TWM, WMO, Wajong, AKW, IOAW, IOW, Jw
Afhankelijk van leefsituatie (denk aan partnerinkomenstoets en
vermogenstoets)
Wordt betaald d.m.v. belastingopbrengst
H2. Kinderen
2.1 Inleiding
Doel van kinderbijslag → het ondersteunen van ouders voor de kosten van kinderen tot 18
jaar. (Tegemoetkoming, dus niet kostendekkend)
Draagt daarmee bij aan ontplooiingskansen en het verminderen van
bestedingsverschillen tussen gezinnen met en zonder kinderen
Vanaf 1963 > kinderbijslag is een volksverzekering
AKW → Algemene Kinderbijslagwet
→ wordt gefinancierd uit algemene middelen, zoals belastingopbrengst. Daarom is het een
sociale voorziening.
Kindgebonden budget (kgb)
→ heeft als doelstelling ouders met weinig inkomen financieel te ondersteunen.
Kinderbijslag Kgb
- Niet afhankelijk van - Wel afhankelijk van
inkomen ouders, aantal inkomen ouders, aantal
kinderen en leeftijd kinderen en leeftijd
kinderen kinderen
,Figuur 1
Art. 2 lid 2 Kgb vind je de hoogte van het kindgebonden budget.
Art. 2 lid 3 en 4 Kgb → er is sprake van een verhoging van 251 euro wanneer het kind de
leeftijd van 12 jaren heeft bereikt, maar niet ouder is dan 16 .
Art. 2 lid 5 Kgb → voor een kind van 16 of 17 bedraagt de verhoging 447 euro met ingang
van de kalendermaand na de maand waarin het kind de leeftijd van 16 jaar heeft bereikt.
Bijv. : kind wordt 20 maart 16, dan gaat het vanaf april in.
Art. 2 lid 6 Kgb → alleenstaande ouder heeft recht op een verhoging van 3.285 euro per jaar.
De maximale inkomensgrens is ca. 45.000 euro per jaar, afhankelijk van het aantal kinderen
en of het een eenoudergezin is.
Het kindgebonden budget wordt per maand uitbetaald door de Belastingdienst.
2.2 Kring van verzekerden
Wie is verzekerd?
→ degene die in Nederland woont dan wel in Nederland werkt en onder de loonbelasting
valt. → persoon moet ook rechtmatig in Nederland verblijven
Wanneer is er sprake van ‘ingezetenschap’?
→ uitvoerder AKW kijkt of er een duurzame band van persoonlijke aard bestaat tussen de
persoon en Nederland.
Er wordt dan gekeken in welke mate de betrokkene een:
o Juridische,
o Economische, en
o Sociale binding met Nederland heeft.
Juridische binding → gaat met name om Nederlandse nationaliteit of een geldige
verblijfstitel op basis van Vreemdelingenwet
Economische binding → werkt men in loondienst of is hij zelfstandige? Is hij eigenaar van een
huur- of een koophuis?
Sociale binding → aanwezigheid van familie in Nederland of bijvoorbeeld het lid zijn van een
vereniging
Wanneer iemand definitief uit Nederland vertrekt en zich in een ander land vestigt, eindig
het ingezetenschap direct.
Vertrek onduidelijk → SVB beschouwt de betrokkene het 1e jaar na het vertrek nog
ingezetene, na dat jaar moet de betrokkene aantonen dat de feitelijke omstandigheden het
ingezetenschap rechtvaardigen.
,Zijn er 3 jaar verlopen na het vertrek uit Nederland, dan wordt het ingezetenschap
beëindigd.
Voor welke kinderen kinderbijslag?
→ Art. 4 lid 1 jo. Art. 7 AKW:
Recht op kinderbijslag bestaat voor een eigen, aangehuwd (‘stiefkind’) of pleegkind.
Het begrip ‘eigen kind’ is een juridisch begrip → dus niet slechts biologisch.
Voor een man is een eigen kind:
o Als hij gehuwd is met de moeder op het moment van de geboorte van het kind
o Als hij het kind heeft erkend
o Als hij het kind heeft geadopteerd
Voor een vrouw is een eigen kind:
o Als het kind uit haar geboren is
o Als zij het kind geadopteerd heeft.
Pleegkind → Art. 4 lid 3 AKW:
Als pleegkind wordt beschouwd het kind dat als eigen kind wordt onderhouden en opgevoed
en waarmee een nauwe, exclusieve relatie bestaat.
Voorwaarden opvoedingseis:
o De verzekerde neemt wat betreft opvoeding de plaats van een ouder in →
verhouding zoals die bestaat van een ouder met eigen kind
o De verhouding tussen pleegouder en pleegkind draagt een duurzaam en bestendig
karakter.
Schema op basis van artikel 7 lid 1 AKW:
Verzekerde heeft recht op kinderbijslag voor een kind dat jonger is dan 18 jaar en dat:
a. tot zijn b. door hem
huishouden wordt Figuur 2
behoort onderhouden
Thuiswonende kinderen tot 18 jaar
Art. 7 lid 1 AKW → deze wet maakt onderscheid tussen twee zaken:
o Kinderen tot 18 jaar die thuis wonen
o Kinderen tot 18 jaar die door de verzekerde worden onderhouden
In beide gevallen is er recht op kinderbijslag voor de verzekerde
Wanneer hoort een kind tot het huishouden?
, De SVB (Sociale Verzekeringsbank) kijkt naar het aantal nachten dat het kind per week thuis
is. Een kind is uitwonend als het minder dan vier nachten per week thuis verblijft.
Verblijft het kind tijdelijk ergens anders, zoals een ziekenhuis of internaat > dan blijft het
gedurende 6 maanden als thuiswonend aangemerkt.
De verzekerde hoeft niet aan te tonen dat hij een bepaald bedrag uitgeeft aan de opvoeding
en verzorging van het kind → wetgever gaat ervanuit dat verzekerde het kind onderhoudt
aangezien het nog thuis woont.
Uitwonende kinderen tot 18 jaar
Uitwonend vanwege bijv. een echtscheiding of kind woont in ander EU-land.
→ verzekerde heeft recht op kinderbijslag als hij aan de onderhoudseis voldoet.
Hij moet aantonen dat hij bijdraagt in de kosten van:
o Verzorging
o Onderhoud
Voor niet-thuiswonende kinderen geldt een onderhoudseis van 440 euro per kwartaal
→ art. 5 Besluit Uitvoering Kinderbijslag (B78 in wettenbundel)
Verzekerde moet hier wel aantonen dat hij aan de onderhoudseis heeft voldaan > bijv. door
bankoverschrijvingen te laten zien.
Er wordt geen rekening gehouden met de draagkracht van de verzekerde → mensen met
lagere inkomens zullen dus meer moeite hebben met de onderhoudseis.
Extra voorwaarde voor kinderen van 16 en 17 jaar
→ niet voor ieder kind van 16/17 jaar dat door de ouder/verzorger wordt onderhouden,
bestaat recht op kinderbijslag
Extra voorwaarde:
Art. 7 lid 2 AKW →
o Als het kind onderwijs volgt (zonder recht op stufi)
o Of als het een startkwalificatie heeft bepaald
Bijbaan
→ inkomen van het kind zelf is niet meer van belang bij de vraag of de ouder/verzorger het
kind onderhoudt.
Een ouder hoeft dus niet langer de inkomsten van een 16- of 17-jarige aan de SVB door te
geven.
Kind in het buitenland
o Binnen de EU
→ wèl kinderbijslag mogelijk: art. 7b lid 2 AKW
o Buiten de EU
