Samenvatting Wiskunde in de praktijk hoofdstuk 9 en 11 (C-RW4)

Boek wiskunde in de praktijk
H9 meten en verbanden
9.1 Grootheden kwantificeren
Grootheden: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht, tijd, temperatuur en snelheid.

Conflictsituatie: kunnen tien champignons lichter zijn dan vier tomaten? → gewicht is dus wat anders
dan aantal.

Grafieken hebben ook te maken met grootheden. Kinderen leren een grafiek juist af te lezen. In het
voorbeeld komt snelheid aanbod. Dit is een samengestelde grootheid: afgelegde afstand per
tijdseenheid. Dit bestaat dus uit twee grootheden die met elkaar te maken hebben en invloed
hebben.



Kerninzicht: Kinderen verwerven het inzicht dat je grootheden kunt kwantificeren om situaties in de
omgeving te beschrijven.

In de onderbouw meten kinderen en vergelijken ze twee dingen → beschrijvingen zijn kwalitatief.
Bijv. dit touwtje is korter dan dat touwtje enzovoort.
Het accent ligt in de onderbouw op het begrip van deze grootheden.

Bij meten hoort ook het rekenen met geld. Geld is de maat voor economische waarde.

Het koppelen van een getal aan een grootheid heet kwantificeren. Om te kwantificeren heb je een
maateenheid of maat nodig.

Waaraan herken je het kerninzicht grootheden kwantificeren bij leerlingen?

- Kan meten door het afpassen van een maat, bijv. kan tellen hoeveel stappen het is van A
naar B.
- Bij afpassen van een maat het aantal maten telt en het totaal als antwoord geeft, bijv. 1
tomaat weeg hetzelfde als 5 champignons.
- Bij meten steeds dezelfde maat hanteert, dus niet gewicht bepalen met verschillende
blokken.
- Grootheden als aparte eigenschappen kan zien, bijv. aantal en gewicht niet verwarren.
- Passende grootheid en maat hanteren, bijv. tijd meet je in tellen/minuten uren etc.
- Meetresultaat kan interpreteren, bijv. bij twee stappen tussen A en B is B dichtbij.

, 9.2 Effectiviteit van standaardmaten
Kinderen komen met natuurlijke maten op verschillende antwoorden uit. Daarom is er behoefte aan
afspraken over de maateenheid. Anders zeggen de meetresultaten niet zo veel. Kinderen komen zelf
met initiatieven als: we pakken allemaal de bekers als maat. Het is aan de leerkracht om het moment
te bepalen waarop kinderen eraan toe zijn om de standaardmaat te leren kennen.



Kerninzicht: Kinderen verwerven het inzicht dat het effectief is om standaardmaten te gebruiken.

Van natuurlijke naar standaardmaten.
Kinderen moeten veel praktische ervaring opdoen met meten. In de onderbouw meten de meeste
met natuurlijke maten. Hierdoor wordt de essentie van meten duidelijk: het kwantificeren van
grootheden door af te passen met een maat. Met natuurlijke maten meten is daarom in het begin
inzichtelijker. En het laat kinderen ervaren dat het effectiever is om afspraken te maken over het
meten en dus te meten met standaardmaten.

Referentiematen
Door ervaringen met zelf meten, kunnen de kinderen zich meer voorstellen bij maten en
meetresultaten. Een vierkante meter? Hoeveel kinderen kunnen daar op staan? Dan snappen ze
beter hoe groot een vierkante meter is. Of hoeveel is 1 kilo? Dat is 1 pak suiker. Past 1 kubieke meter
zand in een emmer, kruiwagen of vrachtwagen? Zo bouwen kinderen referentiematen op:
persoonlijke kennis over maten, die houvast geeft bij het meten en rekenen met maten.

Waaraan herken je het kerninzicht effectiviteit van standaardmaten bij leerlingen:

- Meten met natuurlijke maten als niet-effectief benoemen.
- Uitleggen waarom je beter met standaardmaten kunt meten dan met natuurlijke maten.
- Juiste standaardmaten kent bij de juiste grootheden: lengte meet je in meters, gewicht in
gram
- Meten met standaardmaten door geschikte meetinstrumenten correct af te lezen
- Steeds meer persoonlijke referentiematen bij veelgebruikte standaardmaten.