Samenvatting VIW | Bo Baars
Week 1 - Contracten
Contract 1: totstandkoming, contracteren via tussenpersonen en elektronisch
contracteren
Hoorcollege 1 - 7 november 2022
Wilsvertrouwensleer - art. 3:33 BW: rechtshandeling = wil + verklaring
Wat als de wil en de verklaring niet met elkaar overeenstemmen?
● De TV staat te koop voor € 99, de komma staat verkeerd want het was € 999.
Art. 3:35 BW: gerechtvaardigd vertrouwen; als de klant er gerechtvaardigd op mocht
vertrouwen dat de wil overeenstemde met de verklaring, komt er toch een
rechtshandeling tot stand.
Art. 3:11 BW
Hoedanigheid van partijen
- B2B: business-to-business
- B2C: business–to-consumer
- C2C: consumer-to-consumer
- C2B: consumer-to-business
Volmacht - contracteren via een tussenpersoon
● Art. 3:60 BW: de bevoegdheid om in naam van een ander rechtshandelingen te
verrichten
● Art. 3:66 lid 1 BW: een in naam van de ander verrichte rechtshandeling treft in haar
gevolgen de ander.
Kribbebijter-arrest: wat mogen partijen redelijkerwijs uit elkaars verklaringen en
gedragingen opmaken. Hoofdregel om te bepalen wie de contractuele wederpartij is.
Wathelet-arrest: als er een tussenpersoon is die verwarring schept, kan het zijn dat de
aansprakelijkheid op de tussenpersoon rust.
Art. 6:230g lid 1 sub b BW
● Handelaar (vreemde eend in de bijt, Europese definitie); iedere natuurlijke of
rechtspersoon die handelt in het kader van zijn handels,- bedrijfs-, ambachts- of
beroepsactiviteit, al dan niet mede via een andere persoon die namens hem of
voor zijn rekening optreedt.
○ Gaat niet over vertegenwoordiging!
○ Gaat over de Richtlijn consumentenrechten 2011 (B2C)
■ Art. 6:230l, art. 6:230m, art. 6:230v, art. 6:230o BW
● Tiketa-arrest: ook wanneer hij als tussenpersoon namens of voor rekening van een
handelaar optreedt, waarbij die tussenpersoon en de hoofdhandelaar allebei als
handelaar in de zin van die bepaling kunnen worden aangemerkt.
○ Dus bijzonder want tussenpersoon valt er niet tussenuit; afwijking van
nationaal recht.
○ Rechtsgevolg: alle bepalingen uit de Richtlijn consumentenrecht rusten
ook op de tussenpersoon.
Elektronisch contracteren
● E-Commerce-Richtlijn: elektronisch contracteren moet mogelijk zijn;
● Maar hoe zit het dan met het schriftelijkheidsvereiste?
1
,Samenvatting VIW | Bo Baars
● Schriftelijke vorm, art. 6:227a BW - let op dit zijn Nederlandse voorwaarden, er
bestaan geen Europese voorwaarden!
○ Raadpleegbaar;
○ Authenticiteit in voldoende mate gewaarborgd;
○ Moment van totstandkoming met voldoende zekerheid vast te stellen;
○ Identiteit van partijen met voldoende zekerheid vast te stellen.
● Niet aan alle eisen hoeft te zijn voldaan (blijkt niet uit de wet), open normen
‘voldoende’
Soms heb je een ondertekend document nodig (een akte).
● Elektronische handtekening; art. 3:15a BW (Verordening 910/2014)
● Elektronische handtekening: art. 156a Rv
Art. 6:230m BW - mag de info in art. 6:230m lid 1 BW worden opgenomen in de algemene
voorwaarden? → Zie Tiketa-arrest.
Bestelknop, art. 6:230v lid 3 BW - bestelling met betalingsverplichting → Fuhrmann zaak.
Je mag niet kijken naar alle omstandigheden van het geval.
Art. 6:248 BW - redelijkheid en billijkheid
- Aanvullend (lid 1)
- Derogerend (lid 2)
- Enkel indien onaanvaardbaar
- Buiten toepassing laten doen we minder snel als lid 1; is problematischer
dan aanvullen.
Om dit artikel toe te kunnen passen, moet je weten wat partijen beoogden overeen te
komen (wilsvertrouwensleer):
● Haviltex
● DSM/Fox → als het contract derden raakt (mensen die niet aan de contractstafel
zaten), dan nog steeds moet gekeken worden naar alle omstandigheden worden
gekeken.
○ Tegenovergestelde van Fuhrmann (alleen maar naar woorden op de knop
kijken).
● Meyer/Pontmeyer
● Lundiform/Mexx
Voldoet de overeenkomst aan de wettelijke omschrijving van een bijzondere
overeenkomst?
- Koopovereenkomst
- Arbeidsovereenkomst
- Bemiddelingsovereenkomst - art. 7:425 BW
- Art. 7:426 BW
Hoorcollege 2 - 8 november 2022
Dwaling - art. 6:228 BW
- Baris/Riezenkamp: je moet als je gaat contracteren rekening houden met elkaar.
- Offringa/Vinck: iemand had iets niet gezegd, terwijl de ander ook niet had opgelet.
Mededelingsplicht versus onderzoeksplicht.
- Kantharos van Stevensweerd
2
,Samenvatting VIW | Bo Baars
Bedrog: vorm van opzettelijke dwaling; iemand heeft expres iets niet gezegd.
Misbruik van omstandigheden: iemand zit in een afhankelijke positie (art. 3:44 BW)
Bedreiging: ernstige vorm van misbruik van omstandigheden (art. 3:44 BW).
Bovenstaande betekent dat de wil gebrekkig tot stand is gekomen.
Vernietiging - alles of niets?
- Art. 3:53 lid 1 BW - terugwerkende kracht
- Art. 6:203 BW - ongedaanmakingsverbintenissen
- Art. 6:230 BW - wijzigen van de gevolgen van de overeenkomst
- Art. 3:53 lid 2 BW - gevolgen kunnen bezwaarlijk ongedaan gemaakt worden
- Voorbeeld: iets is ergens ingebouwd; voorbeeld koopovereenkomst
- Art. 6:210 lid 2 BW - gevolgen kunnen niet ongedaan gemaakt worden
- Voorbeeld: schilderwerk
Hoe moet dit bij smart contracts? → contracten die zijn vastgelegd op blockchain (kan je
niet meer veranderen - past slecht in de juridische fictie).
Onvoorziene omstandigheden: art. 6:258 BW
- Onvoorzien: ongeregeld gelaten in het contract
- Van dien aard dat instandhouding van de overeenkomst niet mag worden
verwacht
- Komt niet voor rekening van degene die zich erop beroept
Wat als de andere partij de afspraken niet (of niet goed) nakomt?
- Art. 3:296 BW; nakoming vorderen
- Art. 6:262 BW; opschorten.
- Kun je ook opschorten als je als eerste moet presteren? Ja, als je goede
redenen hebt als de wederpartij niet gaat nakomen.
- Art. 6:265 BW; ontbinden
- Art. 6:270 BW: gedeeltelijk ontbinden
- Art. 6:271 BW: bevrijd partijen van de getroffen verbintenissen
- Art. 6:74 BW; schadevergoeding
- 1) Schade 2) Causaal verband 3) Toerekenbaar
- Is er verzuim nodig? Zie art. 6:74 lid 2 BW
- Als het blijvend onmogelijk is om na te komen is er geen verzuim
nodig.
- Wat houdt het in? Een brief met ingebrekestelling (met een
termijn).
- In bepaalde omstandigheden heb je een ingebrekestelling nodig, art. 6:83
BW.
- Schriftelijke aanmaning? → art. 6:227a BW; geldt alleen bij vormvereisten die
gelden bij de totstandkoming van overeenkomsten. Een schriftelijke
aanmaning ziet daar niet op.
Maar wat als beide remedies mogelijk zijn?
1. Ontbinding is alleen mogelijk indien nakoming blijvend of tijdelijk onmogelijk is.
3
, Samenvatting VIW | Bo Baars
2. Boek 7 BW heeft niet perse voorrang op Boek 6 BW: in beginsel kan alles naast
elkaar worden toegepast (bijvoorbeeld ontbinding en vernietiging), alleen bij
doorkruising is Boek 7 BW leidend.
Algemene voorwaarden
1. Zijn ze onderdeel van de overeenkomst?
a. Aanbod en aanvaarding (art. 3:33 BW)
b. Duidelijk moet zijn dat de algemene voorwaarden onderdeel zijn van het
aanbod → dan ben je gebonden.
c. Vakjes hoeven niet worden aangevinkt.
d. Ook zonder dat ze gelezen zijn ben je gebonden.
2. Is voldaan aan de informatieplicht?
a. Art. 6:233b BW: gebruiker moet de redelijke mogelijkheid(gelegenheid)
bieden om van de voorwaarden kennis te nemen
i. Indien niet geboden: voorwaarden vernietigbaar.
ii. Let op art. 6:235 en 6:247 BW → partijen (403-verklaring of grote
partijen) mogen geen beroep doen op deze vernietigingsgrond.
b. Art. 6:234 BW: hoe moet die redelijke mogelijkheid worden geboden?
i. Hoofdregel: ter hand stellen (fysiek in het bezit van de wederpartij
komen).
1. Niet mogelijk bij online koop / telefonisch, zie lid 2
a. Hoofdregel: opslaan en weergeven (downloadbaar)
b. Indien dat redelijkerwijs niet mogelijk is: verwijzen en
op verzoek elektronisch toezenden.
c. Niet niet-elektronisch contracteren: art. 6:234 lid 3
BW; uitdrukkelijke toestemming vragen
d. E-Commerce-Richtlijn
i. Art. 10: de voorwaarden van het contract EN de
algemene voorwaarden moeten worden
opgeslagen en weergeven.
ii. Geldt voor iedereen; ook voor partijen die zijn
uitgesloten op basis van de BW (art. 6:234 en
6:227b) - er is iets misgegaan met de
implementatie.
e. Dienstenrichtlijn
i. Gaat over vrij verkeer van diensten
(publiekrecht)
ii. 1 bepaling (art. 22): dienstverrichters moeten
ook informatie verstrekken aan hun afnemers
→ art. 6:230b BW (privaatrecht); algemene
voorwaarden (sub 6), art. 6:230c BW (hoe de
informatie uit art. 6:230b verstrekt moet
worden).
iii. De informatieplicht doorkruist de
informatieplicht uit het BW. Art. 6:234 BW
komt niet overeen met art. 6:230c BW. Art.
6:230C BW is lichter.
1. Voor dienstverrichters geldt alleen art.
6:230c BW.
4
Week 1 - Contracten
Contract 1: totstandkoming, contracteren via tussenpersonen en elektronisch
contracteren
Hoorcollege 1 - 7 november 2022
Wilsvertrouwensleer - art. 3:33 BW: rechtshandeling = wil + verklaring
Wat als de wil en de verklaring niet met elkaar overeenstemmen?
● De TV staat te koop voor € 99, de komma staat verkeerd want het was € 999.
Art. 3:35 BW: gerechtvaardigd vertrouwen; als de klant er gerechtvaardigd op mocht
vertrouwen dat de wil overeenstemde met de verklaring, komt er toch een
rechtshandeling tot stand.
Art. 3:11 BW
Hoedanigheid van partijen
- B2B: business-to-business
- B2C: business–to-consumer
- C2C: consumer-to-consumer
- C2B: consumer-to-business
Volmacht - contracteren via een tussenpersoon
● Art. 3:60 BW: de bevoegdheid om in naam van een ander rechtshandelingen te
verrichten
● Art. 3:66 lid 1 BW: een in naam van de ander verrichte rechtshandeling treft in haar
gevolgen de ander.
Kribbebijter-arrest: wat mogen partijen redelijkerwijs uit elkaars verklaringen en
gedragingen opmaken. Hoofdregel om te bepalen wie de contractuele wederpartij is.
Wathelet-arrest: als er een tussenpersoon is die verwarring schept, kan het zijn dat de
aansprakelijkheid op de tussenpersoon rust.
Art. 6:230g lid 1 sub b BW
● Handelaar (vreemde eend in de bijt, Europese definitie); iedere natuurlijke of
rechtspersoon die handelt in het kader van zijn handels,- bedrijfs-, ambachts- of
beroepsactiviteit, al dan niet mede via een andere persoon die namens hem of
voor zijn rekening optreedt.
○ Gaat niet over vertegenwoordiging!
○ Gaat over de Richtlijn consumentenrechten 2011 (B2C)
■ Art. 6:230l, art. 6:230m, art. 6:230v, art. 6:230o BW
● Tiketa-arrest: ook wanneer hij als tussenpersoon namens of voor rekening van een
handelaar optreedt, waarbij die tussenpersoon en de hoofdhandelaar allebei als
handelaar in de zin van die bepaling kunnen worden aangemerkt.
○ Dus bijzonder want tussenpersoon valt er niet tussenuit; afwijking van
nationaal recht.
○ Rechtsgevolg: alle bepalingen uit de Richtlijn consumentenrecht rusten
ook op de tussenpersoon.
Elektronisch contracteren
● E-Commerce-Richtlijn: elektronisch contracteren moet mogelijk zijn;
● Maar hoe zit het dan met het schriftelijkheidsvereiste?
1
,Samenvatting VIW | Bo Baars
● Schriftelijke vorm, art. 6:227a BW - let op dit zijn Nederlandse voorwaarden, er
bestaan geen Europese voorwaarden!
○ Raadpleegbaar;
○ Authenticiteit in voldoende mate gewaarborgd;
○ Moment van totstandkoming met voldoende zekerheid vast te stellen;
○ Identiteit van partijen met voldoende zekerheid vast te stellen.
● Niet aan alle eisen hoeft te zijn voldaan (blijkt niet uit de wet), open normen
‘voldoende’
Soms heb je een ondertekend document nodig (een akte).
● Elektronische handtekening; art. 3:15a BW (Verordening 910/2014)
● Elektronische handtekening: art. 156a Rv
Art. 6:230m BW - mag de info in art. 6:230m lid 1 BW worden opgenomen in de algemene
voorwaarden? → Zie Tiketa-arrest.
Bestelknop, art. 6:230v lid 3 BW - bestelling met betalingsverplichting → Fuhrmann zaak.
Je mag niet kijken naar alle omstandigheden van het geval.
Art. 6:248 BW - redelijkheid en billijkheid
- Aanvullend (lid 1)
- Derogerend (lid 2)
- Enkel indien onaanvaardbaar
- Buiten toepassing laten doen we minder snel als lid 1; is problematischer
dan aanvullen.
Om dit artikel toe te kunnen passen, moet je weten wat partijen beoogden overeen te
komen (wilsvertrouwensleer):
● Haviltex
● DSM/Fox → als het contract derden raakt (mensen die niet aan de contractstafel
zaten), dan nog steeds moet gekeken worden naar alle omstandigheden worden
gekeken.
○ Tegenovergestelde van Fuhrmann (alleen maar naar woorden op de knop
kijken).
● Meyer/Pontmeyer
● Lundiform/Mexx
Voldoet de overeenkomst aan de wettelijke omschrijving van een bijzondere
overeenkomst?
- Koopovereenkomst
- Arbeidsovereenkomst
- Bemiddelingsovereenkomst - art. 7:425 BW
- Art. 7:426 BW
Hoorcollege 2 - 8 november 2022
Dwaling - art. 6:228 BW
- Baris/Riezenkamp: je moet als je gaat contracteren rekening houden met elkaar.
- Offringa/Vinck: iemand had iets niet gezegd, terwijl de ander ook niet had opgelet.
Mededelingsplicht versus onderzoeksplicht.
- Kantharos van Stevensweerd
2
,Samenvatting VIW | Bo Baars
Bedrog: vorm van opzettelijke dwaling; iemand heeft expres iets niet gezegd.
Misbruik van omstandigheden: iemand zit in een afhankelijke positie (art. 3:44 BW)
Bedreiging: ernstige vorm van misbruik van omstandigheden (art. 3:44 BW).
Bovenstaande betekent dat de wil gebrekkig tot stand is gekomen.
Vernietiging - alles of niets?
- Art. 3:53 lid 1 BW - terugwerkende kracht
- Art. 6:203 BW - ongedaanmakingsverbintenissen
- Art. 6:230 BW - wijzigen van de gevolgen van de overeenkomst
- Art. 3:53 lid 2 BW - gevolgen kunnen bezwaarlijk ongedaan gemaakt worden
- Voorbeeld: iets is ergens ingebouwd; voorbeeld koopovereenkomst
- Art. 6:210 lid 2 BW - gevolgen kunnen niet ongedaan gemaakt worden
- Voorbeeld: schilderwerk
Hoe moet dit bij smart contracts? → contracten die zijn vastgelegd op blockchain (kan je
niet meer veranderen - past slecht in de juridische fictie).
Onvoorziene omstandigheden: art. 6:258 BW
- Onvoorzien: ongeregeld gelaten in het contract
- Van dien aard dat instandhouding van de overeenkomst niet mag worden
verwacht
- Komt niet voor rekening van degene die zich erop beroept
Wat als de andere partij de afspraken niet (of niet goed) nakomt?
- Art. 3:296 BW; nakoming vorderen
- Art. 6:262 BW; opschorten.
- Kun je ook opschorten als je als eerste moet presteren? Ja, als je goede
redenen hebt als de wederpartij niet gaat nakomen.
- Art. 6:265 BW; ontbinden
- Art. 6:270 BW: gedeeltelijk ontbinden
- Art. 6:271 BW: bevrijd partijen van de getroffen verbintenissen
- Art. 6:74 BW; schadevergoeding
- 1) Schade 2) Causaal verband 3) Toerekenbaar
- Is er verzuim nodig? Zie art. 6:74 lid 2 BW
- Als het blijvend onmogelijk is om na te komen is er geen verzuim
nodig.
- Wat houdt het in? Een brief met ingebrekestelling (met een
termijn).
- In bepaalde omstandigheden heb je een ingebrekestelling nodig, art. 6:83
BW.
- Schriftelijke aanmaning? → art. 6:227a BW; geldt alleen bij vormvereisten die
gelden bij de totstandkoming van overeenkomsten. Een schriftelijke
aanmaning ziet daar niet op.
Maar wat als beide remedies mogelijk zijn?
1. Ontbinding is alleen mogelijk indien nakoming blijvend of tijdelijk onmogelijk is.
3
, Samenvatting VIW | Bo Baars
2. Boek 7 BW heeft niet perse voorrang op Boek 6 BW: in beginsel kan alles naast
elkaar worden toegepast (bijvoorbeeld ontbinding en vernietiging), alleen bij
doorkruising is Boek 7 BW leidend.
Algemene voorwaarden
1. Zijn ze onderdeel van de overeenkomst?
a. Aanbod en aanvaarding (art. 3:33 BW)
b. Duidelijk moet zijn dat de algemene voorwaarden onderdeel zijn van het
aanbod → dan ben je gebonden.
c. Vakjes hoeven niet worden aangevinkt.
d. Ook zonder dat ze gelezen zijn ben je gebonden.
2. Is voldaan aan de informatieplicht?
a. Art. 6:233b BW: gebruiker moet de redelijke mogelijkheid(gelegenheid)
bieden om van de voorwaarden kennis te nemen
i. Indien niet geboden: voorwaarden vernietigbaar.
ii. Let op art. 6:235 en 6:247 BW → partijen (403-verklaring of grote
partijen) mogen geen beroep doen op deze vernietigingsgrond.
b. Art. 6:234 BW: hoe moet die redelijke mogelijkheid worden geboden?
i. Hoofdregel: ter hand stellen (fysiek in het bezit van de wederpartij
komen).
1. Niet mogelijk bij online koop / telefonisch, zie lid 2
a. Hoofdregel: opslaan en weergeven (downloadbaar)
b. Indien dat redelijkerwijs niet mogelijk is: verwijzen en
op verzoek elektronisch toezenden.
c. Niet niet-elektronisch contracteren: art. 6:234 lid 3
BW; uitdrukkelijke toestemming vragen
d. E-Commerce-Richtlijn
i. Art. 10: de voorwaarden van het contract EN de
algemene voorwaarden moeten worden
opgeslagen en weergeven.
ii. Geldt voor iedereen; ook voor partijen die zijn
uitgesloten op basis van de BW (art. 6:234 en
6:227b) - er is iets misgegaan met de
implementatie.
e. Dienstenrichtlijn
i. Gaat over vrij verkeer van diensten
(publiekrecht)
ii. 1 bepaling (art. 22): dienstverrichters moeten
ook informatie verstrekken aan hun afnemers
→ art. 6:230b BW (privaatrecht); algemene
voorwaarden (sub 6), art. 6:230c BW (hoe de
informatie uit art. 6:230b verstrekt moet
worden).
iii. De informatieplicht doorkruist de
informatieplicht uit het BW. Art. 6:234 BW
komt niet overeen met art. 6:230c BW. Art.
6:230C BW is lichter.
1. Voor dienstverrichters geldt alleen art.
6:230c BW.
4
