ZIE TREFWOORDEN NA ELK THEMA
Doelgroepen 2
VISUELE BEPERKING
Terminologie
Oftalmologische indeling
= meten van visuele waarneming a.d.h.v.:
Gezichtsscherpte/visus
Het vermogen om dingen in ons gezichtsveld te onderscheiden, maat voor de kleinste details
die iemand kan onderscheiden
Door macula: centrale zone van het netvlies
De grootte en afstand waarop een voorwerp duidelijk gezien kan worden
Uitgedrukt in een breuk :
Screening: bij geboorte, K&G (amblyogene factoren) , CLB (opvolging)
Onderzoek: oogarts, uitgebreid na doorverwijzing
VERAF: letterproef met E-figuren DICHTBIJ: letterkaart/leestekst
voor kids figuurtjes
!!! Pas vanaf ¾ jaar betrouwbaar dus auto en photorefractometer
Gezichtsveld
Gebied dat je kan zien als je hoofd en ogen stil houdt
Normaal: horizontaal 160° en verticaal 130°
Blind: 10° of minder
Zien enkel scherp in het centrale gezichtsveld/centrale deel
van netvlies
Oog is opgedeeld in:
CENTRAAL PERIFERIE
, Gele vlek/macula, middenachter op het Rand van het netvlies
netvlies • Staafjes
• Kegeltjes • Nacht
• Kleuren • Oriëntering en waarschuwing
• Scherp zien
• Dag
Of/meestal in combinatie met andere visuele functies: kleurenblindheid, contrastgevoeligheid,
nachtblindheid, verminderd dieptezicht, oogbewegingsstoornissen, kokerzicht, vlekken.
Diagnostisch onderzoek
Hoornvliesscanner
Gezichtsveld meter
OCT-scan
Tonometer
Blind: beste oog met correctie door een bril, < 1/20 of < of gelijk aan 10°
o Volgens WHO:
Totaal blind: helemaal geen lichtwaarneming
Blind: gezichtsscherpte max. 2%
Maatschappelijk blind: gezichtsscherpte tussen 2 en 5%
Slechtziend: parameters van de WHO
o Beste oog met correctie door een bril
o < of juist 3/10
o < of gelijk aan 20°
Indeling volgens lokalisatie
= indeling naar plaats waar visuele stoornis zich voordoet
Optische systeem bestaat uit ogen, gezichtsbanen en optisch centrum in de hersenen:
Oculair visuele stoornissen OVS: ogen of oogspieren
voorbeelden: maculadegeneratie, ablatio retina: netvliesloslating, retinitis pigmentosa: kokerzicht,
cataract, glaucoom
Cerebrale visuele stoornissen CVS: gezichtszenuwbanen of optisch centrum
Zeer divers in uitingsvorm. Afhankelijk van:
2
, o richten blik
o aandachtspanne
o houding
o omgeving
Verschillend profiel bij:
o Aangeboren CVS: diffuus en sterk evoluerend
o Niet Aangeboren CVS: afgelijnde functie-uitval
!!! Kan ook beide tegelijk
Functionele indeling
= baseert zich op resterende gezichtsvermogen en de nodige begeleiding
Het blinde of slechtziende kind bestaat niet, afhankelijk van veel factoren, elk individu is
uniek. Indeling volgens wat ze nog wel kunnen!
1. Geen enkele visuele reactie
2. Minimale visuele reactie
o Verbetering visueel functioneren mogelijk
o Grens blind en slechtziend
3. Visueel oriënteren maar verstoord
o Gezichtsscherpte, -veld of zien van kleuren
o Aard en omvang zeer verschillend
Voorbeeld: echolokalisatie = waarnemen van ruimtes en objecten door weerkaatsing van het
geluid/gehoor.
Etiologie
Erfelijkheid: bv. retinitis pigmentosa of pigmentdegeneratie
o = aandoening van het netvlies in combinatie met veel andere aandoeningen
(nachtblindheid, slechthorendheid) , ringvormig gezichtsveld uitval (kegel- of
kokerzien), terwijl de centrale gezichtsscherpte nog goed kan zijn, kan op
verschillende leeftijden beginnen.
Zwangerschap: bv. toxoplasmose
3
, Geboorte: bv. zuurstoftekort
Prematuren
Chronische of neurologische ziekten
Verwondingen
Tumoren
Ouderdom: 50 plussers:
o Cataract
o Leeftijdsgebonden macula degeneratie
= aandoening waarbij gezichtsscherpte stelselmatig afneemt door
afstervende kegeltjes in de gele vlek (macula lutea)
o Glaucoom
o Ongecorrigeerde refractiestoornissen
Prevalentie
= moeilijk om juist beeld te krijgen: verspreid geregistreerd
Zuiden > Westen lage inkomen landen: gebrek aan medische voorzieningen
Vrouwen > mannen
Overgrote merendeel +50j
Ondersteuning
Kind & Gezin (vroege onderkenning)
Centrum voor visuele revalidatie: begeleiding in leren omgaan met..
VAPH < 65
Thuisbegeleiding (ondersteunen bij ontwikkeling)
Onderwijs: type 6
VDAB: werken
Vrije tijd: VEBES, JOVO
DOP: dienst ondersteuningsplan
Eerste vragen:
4
Doelgroepen 2
VISUELE BEPERKING
Terminologie
Oftalmologische indeling
= meten van visuele waarneming a.d.h.v.:
Gezichtsscherpte/visus
Het vermogen om dingen in ons gezichtsveld te onderscheiden, maat voor de kleinste details
die iemand kan onderscheiden
Door macula: centrale zone van het netvlies
De grootte en afstand waarop een voorwerp duidelijk gezien kan worden
Uitgedrukt in een breuk :
Screening: bij geboorte, K&G (amblyogene factoren) , CLB (opvolging)
Onderzoek: oogarts, uitgebreid na doorverwijzing
VERAF: letterproef met E-figuren DICHTBIJ: letterkaart/leestekst
voor kids figuurtjes
!!! Pas vanaf ¾ jaar betrouwbaar dus auto en photorefractometer
Gezichtsveld
Gebied dat je kan zien als je hoofd en ogen stil houdt
Normaal: horizontaal 160° en verticaal 130°
Blind: 10° of minder
Zien enkel scherp in het centrale gezichtsveld/centrale deel
van netvlies
Oog is opgedeeld in:
CENTRAAL PERIFERIE
, Gele vlek/macula, middenachter op het Rand van het netvlies
netvlies • Staafjes
• Kegeltjes • Nacht
• Kleuren • Oriëntering en waarschuwing
• Scherp zien
• Dag
Of/meestal in combinatie met andere visuele functies: kleurenblindheid, contrastgevoeligheid,
nachtblindheid, verminderd dieptezicht, oogbewegingsstoornissen, kokerzicht, vlekken.
Diagnostisch onderzoek
Hoornvliesscanner
Gezichtsveld meter
OCT-scan
Tonometer
Blind: beste oog met correctie door een bril, < 1/20 of < of gelijk aan 10°
o Volgens WHO:
Totaal blind: helemaal geen lichtwaarneming
Blind: gezichtsscherpte max. 2%
Maatschappelijk blind: gezichtsscherpte tussen 2 en 5%
Slechtziend: parameters van de WHO
o Beste oog met correctie door een bril
o < of juist 3/10
o < of gelijk aan 20°
Indeling volgens lokalisatie
= indeling naar plaats waar visuele stoornis zich voordoet
Optische systeem bestaat uit ogen, gezichtsbanen en optisch centrum in de hersenen:
Oculair visuele stoornissen OVS: ogen of oogspieren
voorbeelden: maculadegeneratie, ablatio retina: netvliesloslating, retinitis pigmentosa: kokerzicht,
cataract, glaucoom
Cerebrale visuele stoornissen CVS: gezichtszenuwbanen of optisch centrum
Zeer divers in uitingsvorm. Afhankelijk van:
2
, o richten blik
o aandachtspanne
o houding
o omgeving
Verschillend profiel bij:
o Aangeboren CVS: diffuus en sterk evoluerend
o Niet Aangeboren CVS: afgelijnde functie-uitval
!!! Kan ook beide tegelijk
Functionele indeling
= baseert zich op resterende gezichtsvermogen en de nodige begeleiding
Het blinde of slechtziende kind bestaat niet, afhankelijk van veel factoren, elk individu is
uniek. Indeling volgens wat ze nog wel kunnen!
1. Geen enkele visuele reactie
2. Minimale visuele reactie
o Verbetering visueel functioneren mogelijk
o Grens blind en slechtziend
3. Visueel oriënteren maar verstoord
o Gezichtsscherpte, -veld of zien van kleuren
o Aard en omvang zeer verschillend
Voorbeeld: echolokalisatie = waarnemen van ruimtes en objecten door weerkaatsing van het
geluid/gehoor.
Etiologie
Erfelijkheid: bv. retinitis pigmentosa of pigmentdegeneratie
o = aandoening van het netvlies in combinatie met veel andere aandoeningen
(nachtblindheid, slechthorendheid) , ringvormig gezichtsveld uitval (kegel- of
kokerzien), terwijl de centrale gezichtsscherpte nog goed kan zijn, kan op
verschillende leeftijden beginnen.
Zwangerschap: bv. toxoplasmose
3
, Geboorte: bv. zuurstoftekort
Prematuren
Chronische of neurologische ziekten
Verwondingen
Tumoren
Ouderdom: 50 plussers:
o Cataract
o Leeftijdsgebonden macula degeneratie
= aandoening waarbij gezichtsscherpte stelselmatig afneemt door
afstervende kegeltjes in de gele vlek (macula lutea)
o Glaucoom
o Ongecorrigeerde refractiestoornissen
Prevalentie
= moeilijk om juist beeld te krijgen: verspreid geregistreerd
Zuiden > Westen lage inkomen landen: gebrek aan medische voorzieningen
Vrouwen > mannen
Overgrote merendeel +50j
Ondersteuning
Kind & Gezin (vroege onderkenning)
Centrum voor visuele revalidatie: begeleiding in leren omgaan met..
VAPH < 65
Thuisbegeleiding (ondersteunen bij ontwikkeling)
Onderwijs: type 6
VDAB: werken
Vrije tijd: VEBES, JOVO
DOP: dienst ondersteuningsplan
Eerste vragen:
4
