Samenvatting Hoorcollege lipofiel, lipofoob & zuurgraad pH

Hoorcollege Lipofiel, lipofoob & zuurgraad pH

Samenvatting

- De meeste fysiologische processen op moleculair niveau spelen zich af tussen stoffen die in
water zijn opgelost

Polaire structuur
- Chemische formule water = H2O
- 1 watermolecule (H2O) heeft 2 waterstofatomen (H) en 1 zuurstofatoom (O)
- Geïoniseerde (polaire) vorm -> altijd oplosbaar in water, hydrofiele stoffen
 HOH = waterstofion (H+) & hydroxylion (OH’’)

H+ H+
\ /
O-

 Stoffen die uit polaire moleculen bestaan (geïoniseerde stoffen) lossen goed in water op
-> Omdat moleculen of ionen zich door de elektrische aantrekking met watermoleculen
omringen
- Polaire stoffen hebben altijd een hydroxylion (OH’’)

 Water H2O
 Ethanol (alcohol) C2H5OH
 Boterzuur C3H7COOH

(Ethanol en boterzuur hebben allebei OH, dus in wateroplosbaar)

Apolaire structuur
- Geen hydroxylion (OH’’)
- Bijv moleculen van koolwaterstoffen lossen slecht in water op doordat de elektrische
aantrekkingskracht ontbreekt

- De eenvoudigste koolwaterstoffen:
 Methaan CH4
 Ethaan CH3-CH3
 Propaan CH3-CH2-CH3
 Butaan CH3-CH2-CH2-CH3
 Pentaan CH3-CH2-CH2-CH2-CH3


Lipofiel – Lipofoob
 Lipo = vetachtig
 Fiel = houdt van
 Foob = houdt niet van
 Lipo staat tegenover hydro

,  Hydro = waterachtig

Lipofiel = hydrofoob
- vetminnend, vetaantrekkend (houdt van vet)
- water-werend of -afstotend
- apoilaire – het molecuul heft een neutrale elektrische ladingsverdeling
- lossen meestal beter op in apolaire oplosmiddelen zoals oliën, vetten en veel organische
stoffen

Lipofoob = hydrofiel
- vet-werend of -afstotend
- waterminnend, wateraantrekkend (houdt van water)
- polaire, geïoniseerd – delen van het molecuul zijn ten opzichte van andere delen positief of
negatief geladen
- lossen beter op in polaire oplosmiddelen -> water

Bijzonderheden
 Alcoholen en koolstofdioxide (CO2): polaire & apolaire eigenschappen (lossen op in
water en vetten)
 Aceton (o.a. nagellak remover): polaire & apolaire eigenschappen (lossen op in water
en vetten

Bijv: glycerine = lipofoob, wordt vaak gebruikt in cosmetica, kan niet helemaal in de huid
indringen, wel een beetje, dient evt als bescherming

Lipofiele en lipofobe stoffen in het lichaam
 Eiwitten (proteïne)
o Meestal polair, soms ook apolair
 Lipiden (vetten)
o Deels apolair, deels polair
 Koolhydraten
o Sterk polair

3 soorten stoffen
 Lipofiele stoffen
 Lipofobe stoffen
 Emulgator -> combinatie stof, geen mengsel

Emulgator
- Een stof die ervoor zorgt dat 2 niet mengbare stoffen, met elkaar vermengd kunnen
worden om een emulsie te vormen (olieachtig met waterachtige stof)
- hulpstof voor het stabiliseren van een emulsie

= combinatie lipofiele & lipofobe stof

Emulsie = verbinding vettige en waterige stof
Suspensie = verbinding tussen vloeibare en vaste delen