Ondernemingsrecht
Week 1
• Onderneming: commerciële winstgevend bedrijf
Belang van onderscheid rechtsvormen
• Niet-rechtspersoon
• Rechtspersoon
• Rechtssubject: drager van rechten en plichten
• art. 2:5 BW: voor wat betreft het vermogensrecht gelijkgesteld met natuurlijke personen
Raakvlakken met faillissementsrecht
• Faillissement niet-rechtspersoon —> iedere vennoot/eigenaar ook failliet.
• Faillissement rechtspersoon —> rechtspersoon zelfstandig failliet; los van de functionarissen
—> curator neemt beheer van de onderneming over (art. 68 Fw)
—> ondernemer is beschikkingsonbevoegd (art. 23 Fw)
Vertegenwoordiging
• Het verrichten van een rechtshandeling namens een ander, in dit geval een onderneming,
waarbij de vertegenwoordiger alleen de onderneming wil binden (niet zichzelf)
• Vertegenwoordiging is bij iedere rechtsvorm speci ek in de wet geregeld
• Middellijke vertegenwoordiging
• De vertegenwoordiger (tussenpersoon) verricht de rechtshandeling namens de
vertegenwoordigde (principaal) op verzoek en voor rekening van de principaal. Niet de
bevoegdheid om de principaal direct te binden.
• Onmiddellijke vertegenwoordiging
• De rechtshandeling wordt rechtstreeks op naam van van de principaal verricht, onmiddellijk
op zijn naam en voor zijn rekening. Wel de bevoegdheid om principaal direct te binden.
Volmacht
• Een vorm van vertegenwoordiging, die apart in de wet is opgenomen (art. 3:60 BW)
Inschrijven
• Geen oprichtingsvereiste, wel verplicht
• Alle ondernemingen, art. 5 Hrw
• Alle rechtspersonen, art. 6 Hrw
• Gevolgen niet inschrijven
• Art. 47 Hrw: economisch delict
• Art. 25 Hrw: bescherming van onkundige derden
Niet-rechtspersonen
• Eenmanszaak
• 1 eigenaar
• Niet wettelijk geregeld, dus geen oprichtingsvereisten
• Aansprakelijk met gehele vermogen
• Wel inschrijven in het Handelsregister
• Personenvennootschap
• Rechtsvormen waarbinnen personen op relatief kleine schaal samenwerken in de uitoefening
van een vrij beroep of bedrijf
• Oprichting door middel van een overeenkomst
• Maatschap
• Vennootschapsverband waarin, al dan niet met gebruikmaking van een gemeenschappelijke
naam, een beroep of een bedrijf wordt uitgeoefend
• Wordt opgericht op basis van een overeenkomst, waarbij iedereen iets inbrengt
• Inschrijven bij de KvK
• Art. 7A:1655 t/m 1688 BW
• Openbare maatschap
• Onder gemeenschappelijke naam
• Uitoefening beroep
• Stille maatschap
fi
, • Ieder onder eigen naam. Onbekend voor de buitenwereld
• Uitoefening bedrijf of beroep
• Vof
• Gebaseerd op de maatschap —> zelfde oprichting
• Inschrijven bij de KvK
• Onder gemeenschappelijke naam
• Voor uitoefening bedrijf
• Art. 15 t/m 18 WvK en 22 t/m 34 WvK
• Cv
• Gebaseerd op de vof —> zelfde oprichting
• Onder gemeenschappelijke naam
• Voor uitoefening bedrijf
• Art. 19 t/m 21 WvK
• Commanditaire vennoten —> stille vennoten, brengen slechts geld in en zijn niet
werkzaam binnen of namens de vennootschap
• Gewone, beherende vennoten
—> functionarissen binnen deze rechtsvoren zijn wel rechtssubjecten en zullen in beginsel
gezamenlijk rechten en plichten binnen de onderneming dragen
Rechtspersonen
• BV
• Eigen kapitaal dat is verkregen door middel van het uitgeven van aandelen
• Moet worden opgericht met een notariële akte, met statuten
• Inschrijven bij de KvK
• Alleen aandelen op naam
• Aandeelhouders storten geld in een bv in ruil voor winst- en stemrecht
• NV
• Kapitaal vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
• Minimum startkapitaal van €45.000
• Zelfde oprichting als de bv
• Inschrijven bij de KvK
• Aandelen op naam of aan toonder
• Er bestaan geen stem- of winstrechtloze aandelen
• Coöperatie
• Is een verenigingsvorm, waarbij een ledenorgaan verplicht is
• Gericht op winst en heeft als doel het voorzien in sto elijke behoeften van leden door het
sluiten van overeenkomsten met hen
• Oprichting bij een notaris
• Inschrijven bij de KvK
• OWM
• Hetzelfde als een coöperatie
• Alleen als doel dat ze met haar leden verzekeringsovereenkomsten sluit
• Vereniging
• Rechtspersoon met leden
• Niet gericht op winst
• Met notariële akte —> formele vereniging met volledige rechtsbevoegdheid
• Ook verplicht inschrijven bij de KvK
• Zonder notariële akte —> informele vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid
• Inschrijven is optioneel
• Stichting
• Slecht 1 orgaan, namelijk het bestuur
• Heeft een ledenverbod
• Niet gericht op winst
• Mag de winst niet uitkeren aan bestuurders of anderen, behalve wanneer de uitkering van
ideële of sociale aard is
• Opricht met een notariële akte
• Inschrijven bij de KvK
Maatschap
Oprichting
ff
,• Overeenkomst (7A:1655 BW)
• Iets inbrengen
• Met voordeel als oogmerk
• Alsmede het doel dit voordeel met elkaar te delen
Handelen namens de maatschap
• Beheer: 7A:1673 t/m 1676 BW
• Normale uitoefening ondernemersactiviteiten
• Doel maatschap is bepalend
• Indien niets geregeld dan mogen alle vennoten mogen afzonderlijk beheersdaden verrichten
7A:1676 lid 1
• Alle magen voor gelijke delen intern draagplicht
• Beschikking
• Andere handelingen dan beheersdaden
• Behoren niet tot de normale beroeps- of bedrijfsuitoefening
• Handelende maat intern volledige draagplicht
Vertegenwoordiging en aansprakelijkheid
• Uitgangspunt: een maat verbindt alleen zichzelf
• Er is geen vertegenwoordigingsartikel
• Alleen alle maten gezamenlijk kunne de vennootschap binden:
• Door de volmacht van overige maten vooraf
• Door achteraf bekrachtigen door overige maten
• Als de rechtshandeling strekt ten voordele van de maatschap
• Als sprake is van toerekenbare schijn van bevoegdheid van de onbevoegd handelende maat
door de overige maten
• Zodra de maatschap rechtsgeldig is gebonden is iedere maat voor een gelijk deel extern
aansprakelijk (7A:1680 BW)
VOF
Oprichting
• Overeenkomst (7A:1655 BW)
• Iets inbrengen
• Met voordeel als oogmerk
• Alsmede het doel dit voordeel met elkaar te delen
• Ter uitvoering van een bedrijf
• Onder gemeenschappelijke naam
Vertegenwoordiging
• Uitgangspunt: een vennoot is bevoegd de vof te vertegenwoordigen en dus te binden
• art. 17 WvK: iedere vennoot is vertegenwoordigingsbevoegd tenzij:
• Lid 2
• De handeling buiten het doel van de vof valt
• Of in de overeenkomst de vertegenwoordigingsbevoegdheid is beperkt of uitgesloten en dit
in het Handelsregister is vermeld (art. 29 WvK)
• art. 18 WvK: indien vennootschap is gebonden dan alle vennoten hoofdelijk aansprakelijk
Afgescheiden vermogen en aansprakelijkheid
• Privé schuldeisers kunnen niet hun vordering halen via de zakelijke rekening van de vof
• De zakelijke schuldeisers kunnen wel hun vordering via het privévermogen verhalen
CV
Oprichting
• Overeenkomst (7A:1655 BW)
• Iets inbrengen
• Met voordeel als oogmerk
• Alsmede het doel dit voordeel met elkaar te delen
• Met één of meer commanditaire vennoten
Vennoten in de CV
, • Beherend vennoot
• ‘gewone’ vennoot
• Mag vertegenwoordigen
• Extern hoofdelijk aansprakelijk
• Commanditaire vennoot
• ‘stille’ vennoot/investeerder
• Extern niet aansprakelijk
• Intern maximaal tot inbreng
• Tenzij: art. 20 WvK
• Naam in vennootschapsnaam
• Beheersdaad verricht of werkzaam in de vennootschap
Ontbinding en voortzetting personenvennootschappen
• Wijzigen vennoten
• Ontbinding overeenkomst
• Tenzij voortzettingsbeding
Algemene kenmerken rechtspersonen
• Besloten vennootschap
• Naamloze vennootschap
• Stichting
• Vereniging
• Informele vereniging
• Formele vereniging
• Coöperatie
• Onderlinge waarborgmaatschappij
• Publiekrechtelijke rechtspersonen en kerkgenootschappen
• Rechtssubjecten met een eigen vermogen en scheiding van functies zoals kapitaal en bestuur
• Oprichting d.m.v notariële akte
• Ontstaansvereiste m.u.v. informele vereniging
• Bevat statuten
Voordelen rechtspersoon
• Indekken risico’s
• Waarborgen continuïteit
• Goederenrechtelijk voordeel
• Fiscaal voordeel
Vertegenwoordiging van de rechtspersoon
• BV en NV
• Bestuur als orgaan vertegenwoordigingsbevoegd, voor zover uit de wet niet anders
voortvloeit
• Bestuurders zelfstandig vertegenwoordigingsbevoegd, tenzij de statuten ander bepalen
• Vereniging en stichting
• Bestuur als orgaan vertegenwoordigingsbevoegd, voor zover uit de wet niet anders
voortvloeit
• Bestuurder slechts zelfstandig bevoegd als de status dat bepalen
Vertegenwoordiging door een bestuurder
• Uitgangspunt: vertegenwoordigingsbevoegdheid is onbeperkt en onvoorwaardelijk
• Drie eisen voor beperking van deze bevoegdheid:
• Beperking opgenomen in de statuten
• Beperking moet voortvloeien uit de wet
• Beperking ingeschreven in handelsregister
• Mogelijkheden:
• Slechts een of meer bestuurders zijn bevoegd, overige bestuurder niet
• Bepaalde bestuurders slechts met een of meer anderen samen (tweehandtekeningclausule)
• Een andere persoon, niet-bestuurder mag vertegenwoordigen (procuratiehouder)
Persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders
Week 1
• Onderneming: commerciële winstgevend bedrijf
Belang van onderscheid rechtsvormen
• Niet-rechtspersoon
• Rechtspersoon
• Rechtssubject: drager van rechten en plichten
• art. 2:5 BW: voor wat betreft het vermogensrecht gelijkgesteld met natuurlijke personen
Raakvlakken met faillissementsrecht
• Faillissement niet-rechtspersoon —> iedere vennoot/eigenaar ook failliet.
• Faillissement rechtspersoon —> rechtspersoon zelfstandig failliet; los van de functionarissen
—> curator neemt beheer van de onderneming over (art. 68 Fw)
—> ondernemer is beschikkingsonbevoegd (art. 23 Fw)
Vertegenwoordiging
• Het verrichten van een rechtshandeling namens een ander, in dit geval een onderneming,
waarbij de vertegenwoordiger alleen de onderneming wil binden (niet zichzelf)
• Vertegenwoordiging is bij iedere rechtsvorm speci ek in de wet geregeld
• Middellijke vertegenwoordiging
• De vertegenwoordiger (tussenpersoon) verricht de rechtshandeling namens de
vertegenwoordigde (principaal) op verzoek en voor rekening van de principaal. Niet de
bevoegdheid om de principaal direct te binden.
• Onmiddellijke vertegenwoordiging
• De rechtshandeling wordt rechtstreeks op naam van van de principaal verricht, onmiddellijk
op zijn naam en voor zijn rekening. Wel de bevoegdheid om principaal direct te binden.
Volmacht
• Een vorm van vertegenwoordiging, die apart in de wet is opgenomen (art. 3:60 BW)
Inschrijven
• Geen oprichtingsvereiste, wel verplicht
• Alle ondernemingen, art. 5 Hrw
• Alle rechtspersonen, art. 6 Hrw
• Gevolgen niet inschrijven
• Art. 47 Hrw: economisch delict
• Art. 25 Hrw: bescherming van onkundige derden
Niet-rechtspersonen
• Eenmanszaak
• 1 eigenaar
• Niet wettelijk geregeld, dus geen oprichtingsvereisten
• Aansprakelijk met gehele vermogen
• Wel inschrijven in het Handelsregister
• Personenvennootschap
• Rechtsvormen waarbinnen personen op relatief kleine schaal samenwerken in de uitoefening
van een vrij beroep of bedrijf
• Oprichting door middel van een overeenkomst
• Maatschap
• Vennootschapsverband waarin, al dan niet met gebruikmaking van een gemeenschappelijke
naam, een beroep of een bedrijf wordt uitgeoefend
• Wordt opgericht op basis van een overeenkomst, waarbij iedereen iets inbrengt
• Inschrijven bij de KvK
• Art. 7A:1655 t/m 1688 BW
• Openbare maatschap
• Onder gemeenschappelijke naam
• Uitoefening beroep
• Stille maatschap
fi
, • Ieder onder eigen naam. Onbekend voor de buitenwereld
• Uitoefening bedrijf of beroep
• Vof
• Gebaseerd op de maatschap —> zelfde oprichting
• Inschrijven bij de KvK
• Onder gemeenschappelijke naam
• Voor uitoefening bedrijf
• Art. 15 t/m 18 WvK en 22 t/m 34 WvK
• Cv
• Gebaseerd op de vof —> zelfde oprichting
• Onder gemeenschappelijke naam
• Voor uitoefening bedrijf
• Art. 19 t/m 21 WvK
• Commanditaire vennoten —> stille vennoten, brengen slechts geld in en zijn niet
werkzaam binnen of namens de vennootschap
• Gewone, beherende vennoten
—> functionarissen binnen deze rechtsvoren zijn wel rechtssubjecten en zullen in beginsel
gezamenlijk rechten en plichten binnen de onderneming dragen
Rechtspersonen
• BV
• Eigen kapitaal dat is verkregen door middel van het uitgeven van aandelen
• Moet worden opgericht met een notariële akte, met statuten
• Inschrijven bij de KvK
• Alleen aandelen op naam
• Aandeelhouders storten geld in een bv in ruil voor winst- en stemrecht
• NV
• Kapitaal vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
• Minimum startkapitaal van €45.000
• Zelfde oprichting als de bv
• Inschrijven bij de KvK
• Aandelen op naam of aan toonder
• Er bestaan geen stem- of winstrechtloze aandelen
• Coöperatie
• Is een verenigingsvorm, waarbij een ledenorgaan verplicht is
• Gericht op winst en heeft als doel het voorzien in sto elijke behoeften van leden door het
sluiten van overeenkomsten met hen
• Oprichting bij een notaris
• Inschrijven bij de KvK
• OWM
• Hetzelfde als een coöperatie
• Alleen als doel dat ze met haar leden verzekeringsovereenkomsten sluit
• Vereniging
• Rechtspersoon met leden
• Niet gericht op winst
• Met notariële akte —> formele vereniging met volledige rechtsbevoegdheid
• Ook verplicht inschrijven bij de KvK
• Zonder notariële akte —> informele vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid
• Inschrijven is optioneel
• Stichting
• Slecht 1 orgaan, namelijk het bestuur
• Heeft een ledenverbod
• Niet gericht op winst
• Mag de winst niet uitkeren aan bestuurders of anderen, behalve wanneer de uitkering van
ideële of sociale aard is
• Opricht met een notariële akte
• Inschrijven bij de KvK
Maatschap
Oprichting
ff
,• Overeenkomst (7A:1655 BW)
• Iets inbrengen
• Met voordeel als oogmerk
• Alsmede het doel dit voordeel met elkaar te delen
Handelen namens de maatschap
• Beheer: 7A:1673 t/m 1676 BW
• Normale uitoefening ondernemersactiviteiten
• Doel maatschap is bepalend
• Indien niets geregeld dan mogen alle vennoten mogen afzonderlijk beheersdaden verrichten
7A:1676 lid 1
• Alle magen voor gelijke delen intern draagplicht
• Beschikking
• Andere handelingen dan beheersdaden
• Behoren niet tot de normale beroeps- of bedrijfsuitoefening
• Handelende maat intern volledige draagplicht
Vertegenwoordiging en aansprakelijkheid
• Uitgangspunt: een maat verbindt alleen zichzelf
• Er is geen vertegenwoordigingsartikel
• Alleen alle maten gezamenlijk kunne de vennootschap binden:
• Door de volmacht van overige maten vooraf
• Door achteraf bekrachtigen door overige maten
• Als de rechtshandeling strekt ten voordele van de maatschap
• Als sprake is van toerekenbare schijn van bevoegdheid van de onbevoegd handelende maat
door de overige maten
• Zodra de maatschap rechtsgeldig is gebonden is iedere maat voor een gelijk deel extern
aansprakelijk (7A:1680 BW)
VOF
Oprichting
• Overeenkomst (7A:1655 BW)
• Iets inbrengen
• Met voordeel als oogmerk
• Alsmede het doel dit voordeel met elkaar te delen
• Ter uitvoering van een bedrijf
• Onder gemeenschappelijke naam
Vertegenwoordiging
• Uitgangspunt: een vennoot is bevoegd de vof te vertegenwoordigen en dus te binden
• art. 17 WvK: iedere vennoot is vertegenwoordigingsbevoegd tenzij:
• Lid 2
• De handeling buiten het doel van de vof valt
• Of in de overeenkomst de vertegenwoordigingsbevoegdheid is beperkt of uitgesloten en dit
in het Handelsregister is vermeld (art. 29 WvK)
• art. 18 WvK: indien vennootschap is gebonden dan alle vennoten hoofdelijk aansprakelijk
Afgescheiden vermogen en aansprakelijkheid
• Privé schuldeisers kunnen niet hun vordering halen via de zakelijke rekening van de vof
• De zakelijke schuldeisers kunnen wel hun vordering via het privévermogen verhalen
CV
Oprichting
• Overeenkomst (7A:1655 BW)
• Iets inbrengen
• Met voordeel als oogmerk
• Alsmede het doel dit voordeel met elkaar te delen
• Met één of meer commanditaire vennoten
Vennoten in de CV
, • Beherend vennoot
• ‘gewone’ vennoot
• Mag vertegenwoordigen
• Extern hoofdelijk aansprakelijk
• Commanditaire vennoot
• ‘stille’ vennoot/investeerder
• Extern niet aansprakelijk
• Intern maximaal tot inbreng
• Tenzij: art. 20 WvK
• Naam in vennootschapsnaam
• Beheersdaad verricht of werkzaam in de vennootschap
Ontbinding en voortzetting personenvennootschappen
• Wijzigen vennoten
• Ontbinding overeenkomst
• Tenzij voortzettingsbeding
Algemene kenmerken rechtspersonen
• Besloten vennootschap
• Naamloze vennootschap
• Stichting
• Vereniging
• Informele vereniging
• Formele vereniging
• Coöperatie
• Onderlinge waarborgmaatschappij
• Publiekrechtelijke rechtspersonen en kerkgenootschappen
• Rechtssubjecten met een eigen vermogen en scheiding van functies zoals kapitaal en bestuur
• Oprichting d.m.v notariële akte
• Ontstaansvereiste m.u.v. informele vereniging
• Bevat statuten
Voordelen rechtspersoon
• Indekken risico’s
• Waarborgen continuïteit
• Goederenrechtelijk voordeel
• Fiscaal voordeel
Vertegenwoordiging van de rechtspersoon
• BV en NV
• Bestuur als orgaan vertegenwoordigingsbevoegd, voor zover uit de wet niet anders
voortvloeit
• Bestuurders zelfstandig vertegenwoordigingsbevoegd, tenzij de statuten ander bepalen
• Vereniging en stichting
• Bestuur als orgaan vertegenwoordigingsbevoegd, voor zover uit de wet niet anders
voortvloeit
• Bestuurder slechts zelfstandig bevoegd als de status dat bepalen
Vertegenwoordiging door een bestuurder
• Uitgangspunt: vertegenwoordigingsbevoegdheid is onbeperkt en onvoorwaardelijk
• Drie eisen voor beperking van deze bevoegdheid:
• Beperking opgenomen in de statuten
• Beperking moet voortvloeien uit de wet
• Beperking ingeschreven in handelsregister
• Mogelijkheden:
• Slechts een of meer bestuurders zijn bevoegd, overige bestuurder niet
• Bepaalde bestuurders slechts met een of meer anderen samen (tweehandtekeningclausule)
• Een andere persoon, niet-bestuurder mag vertegenwoordigen (procuratiehouder)
Persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders
