Samenvatting Sociale wetenschappen

Sociale Wetenschappen Cognitie



1. BEGRIP COGNITIE

1.1 DEFINITIE

Cognitie is het psychische proces dat betrokken is bij het opnemen en verwerken van informatie. Het is ons
denkvermogen: het vermogen om om te gaan met kennis.

Cognitie houdt alle mentale processen in die te maken hebben met denken, begrijpen, waarnemen, leren,
herinneren, probleemoplossend denken… evenals de inhoud van deze processen: gedachten, herinneren,
waarnemingen, oplossingen, interpretaties

Cognitieve processen spelen een rol bij alles wat een mens doet

- Eenvoudige functies (waarnemen van prikkel)
- Complexe functies (oplossen van een probleem)

Cognitieve processen zijn mentale processen, ze zijn niet waarneembaar (ijsbergmodel)

Anderen kunnen het slechts proberen afleiden

Cognitieve processen zijn geen automatische processen

 Het zijn processen waarbij altijd aandacht aanwezig is

Cognitie ontstaat door de interactie van verschillende psychische activiteiten


1. BEGRIJPEN
Een begrip is een ordenings- principe

Je moet kunnen abstraheren: je moet in staat zijn om via de herkenning van gemeenschappelijke kenmerken,
concrete voorwerpen in categorieën of begrippen te rangschikken (=onderscheiden)


2. REDENEREN
De persoon moet door doelgericht denken de nieuwe ervaring aan de bestaande kennis koppelen zodanig dat
een nieuw en samenhangend geheel van kennis ontstaat

Doelgericht denken is redeneren

Redeneren is verbanden leggen tussen feiten en conclusies te trekken

We redeneren doorgaans slordig en onjuist

REDENEERFOUTEN

- Cognitieve consonanties
mensen zijn op zoek naar overeenstemming tussen hun denken en hun gedrag

- Cognitieve dissonanties
mensen voelen zich niet op hun gemak wanneer het zelfgekozen gedrag tegenstrijdig is met hun
denken. Het onprettig gevoel geeft motivatie om de dissonantie te verminderen door:
- het gedrag aan te passen
- de cognitie aan te passen

, Sociale Wetenschappen Cognitie


- Bevestigingsfout/ conformation bias
Van te voren al niet meer luisteren naar een ander zijn mening/argument omdat je zelf al en idee in je
hoofd hebt en daar niet meer van wil veranderen


3. PROBLEEMOPLOSSEN
Probleemoplossend denken heeft 4 fasen

1. Probleem identificeren
Wat is het probleem? Welke obstakels? Wat wil ik bereiken?
Zinvolle en irrelevante informatie van elkaar onderscheiden

2. Formuleren van verschillende mogelijke oplossingen
Welk doel wil men precies bereiken?
Welke oplossing/ uitkomst voor het probleem wil men nastreven?

3. Een strategie bedenken om het doel te bereiken
Wanneer men weet welk doel men wil bereiken, hoe men dit wil bereiken
Verschillende strategieën

4. Resultaten van elke oplossing evalueren
Is het probleem effectief opgelost?


Strategieën om een doel te bereiken

- Gissen en missen
Men probeert verschillende mogelijkheden in de hoop toevallig de enig juiste bewerking uit te voeren

- Een algoritme gebruiken
Een reeks nauwkeurige regels opvolgen die specifiek zijn voor de oplossing van een bepaald probleem,
als je de regels volgt vind je de oplossing (niet altijd effectief)
Bv: weg vragen naar de markt aan voorbijganger, links, rechts, 2 straten rechtdoor…

- Een heuristiek gebruiken
Strategieën hanteren die men heeft geleerd en op weg helpen naar de oplossing, niet 100% garantie
op slagen
Bv: denk waar je je verloren voorwerpen als laatste hebt gebruikt
Hoe maak je een GIP


Hindernissen bij een doel bereiken

- Strak vasthouden aan functionele patronen
Men is niet geneigd om af te stappen van oorspronkelijke functies van een bepaald voorwerp
Bv: kaars aan muur

- Routine
Door een routine zoek je niet meer naar andere oplossingen die misschien effectiever zijn