Samenvatting Module 9 Laagland B Nederlands

SAMENVATTING MODULE 9 – LITERATUUR VAN DE JAREN 90 TOT HEDEN
1 Historische context
1.1 Europese ontwikkelingen
 In 2004: ontstond de Europese Unie
 Europa leek lang een eenheid te worden: maar kwam onvrede en kritiek  brexit

1.1 Oorlog tegen terreur
 9/11: George W. Bush verklaarde terrorisme de oorlog

1.1 Nederland en de multiculturele maatschappij
 Nederlandse betrokkenheid bij oorlogen: leidde tot verhitte politieke debatten
 Multiculturele maatschappij: door de toestroom van asielzoekers en vluchtelingen ontstond dit
 Problemen die dit met zich meebracht: werden ‘multicultureel drama’ genoemd
 Ontstaat: agressievere publieke cultuur  gevoelens van angst, onbegrip, onbehagen en ontheemding

1.1 Een geglobaliseerde wereld
 Sinds 2001: is wereld nog steeds verwikkeld in “oorlog tegen terrorisme”
 Wereldwijd is het proces van globalisering: wordt gekenmerkt door migratie en opkomst van sociale media en de
digitale wereld
 Ontstaat: mondiale, neoliberale, economische politiek die zorgde voor liberalisering van wereldhandel en
vervangen van (handels)grenzen, maar die ook leidde tot financiële crisis in 2008
 BRIC-economieën: worden steeds belangrijker (Brazilië, Rusland, India en China)
 Begin 21ste-eeuw: westerse deel niet meer vanzelfsprekende leider van wereld  emancipatiebewegingen
doorbreken bestaande gezags- en machtsstructuren
 Gevolg globalisering: bestaande tradities worden verbroken en angst de eigen identiteit te verliezen neemt toe
 Individualisering: neemt toe en mensen zoeken naar eigen identiteit
 Cultuur en economie: zijn mondiaal geworden

1 Culturele context
1.1 Filosofie: ethiek en simulacrum
 Veel van hedendaagse filosofie: is te omschrijven als het streven naar rationele kennis over vraagstukken waar nog
geen wetenschappelijke methoden voor bestaan of kunnen worden toegepast
 Opvattingen Jean Baudrillard: over verhouding tot beeld- en mediacultuur bleken invloedrijk
 Baudrillard omschrijft wereld als simulacrum: een wereld waarin mensen het contact met de echte wereld hebben
verloren, doordat mensen zich een beeld van de wereld vormen aan de hand van wat zij in al deze media zien  er
is zo steeds minder waarheid, omdat we ons beeld van de werkelijkheid baseren op beelden die media en film ons
leveren
 We leven in een beeldcultuur: een wereld waarin beelden verwijzen naar beelden, die weer verwijzen naar
beelden die weer verwijzen naar

1.1 Kunst in de jaren 90 tot heden
 De globalisering: veranderde ook wereld van kunst  dominantie van ‘het westen’ wordt minder
 Globalisering van kunst: blijkt uit groei van internationale tentoonstellingskalender, het toenemende aantal
verschillende culturele visies op kunst en mondiale groei van netwerken van galeries en kunstveilingen

1.1.1 Fotografie en video
 Bij kunst van globalisering: is keuze voor bepaald medium of materiaal niet langer een statement
 De kunst verkeert in fase van: postmedium condition
 Huidige cultuur is visuele cultuur
 Wij leven in beeldcultuur daarin is een overvloed van fotografie, film, video vanzelfsprekend
 De videokunst van Viola: is erop gericht bij kijkers een effect te bewerkstelligen ervaringen

1.1.1 Kunst en actualiteit
 Kunstenaars reageren in hun werk op actualiteit

1 Literaire ontwikkelingen
1.1 Schrijver en publiek
 Sinds jaren 80 van vorige eeuw: worden zowel schrijvers als lezers geconfronteerd met duidelijke en onomkeerbare
commercialisering van boekenbedrijf
 Boek: is product met bepaalde omloopsnelheid en literaire uitgeverijen letten in hun uitgeefbeleid niet meer alleen
op literaire kwaliteit