Privaatrecht samenvatting Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 4 Verbintenissen recht – de onrechtmatige en rechtmatige daad
4.1 Rechtsgrond schadevergoeding
Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad? Vereisten:
1. Onrechtmatigheid van de daad.
2. Toerekenbaarheid.
3. Schade.
4. Causaal verband.
Wat is een onrechtmatige daad?: inbreuk op een recht, een doen of nalaten in strijd met een
wettelijke plicht of een doen of nalaten in een strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijke verkeer betaamt.
Wat is een rechtmatige daad?: handeling die voortvloeit uit zaakwaarneming, onverschuldigde
betaling en ongerechtvaardigde verrijking.
Wat betekent zaakwaarneming?: het op redelijke gronden en bewust behartigen van de belangen
van een ander, terwijl deze belangenbehartiging niet op een overeenkomst of de wet berust.
4.2 Wat te bewijzen?
Wat zijn de 4 vereisten voor schadevergoeding?:
1. Er moet allereerst spraken zijn van een daad die onrechtmatig is.
2. Deze onrechtmatigheid moet de dader kunnen worden toegerekend.
3. Er moet schade zijn geleden.
4. De schade moet het rechtstreekse gevolg zijn van de onrechtmatigheid van de daad; er dient,
met andere woorden, sprake te zijn van causaal verband tussen schade en daad (vanwege
het woordje ‘dienstgevolge’).
Wat is een causaal verband?: causaal verband duidt op een rechtstreeks verband, aanwezig tussen
schade en onrechtmatige daad. Er is niet voldaan aan dit criterium als de schade ook was ontstaan
indien de onrechtmatige daad niet was gepleegd.
4.2.1 Onrechtmatigheid van de daad
Wat wordt als onrechtmatige daad aangemerkt?:
Een inbreuk op een recht.
Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht.
Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt; men spreekt ook wel van een schending van een
zorgvuldigheidsnorm.
o n re ch tm ati ge d aad
inbreuk op een recht
handelen in strijd met
een wettelijke plicht
handelen in strijd met het
ongeschreven recht
, Wat houdt inbreuk op een recht in?: houdt een inbreuk in op een subjectief recht, een subjectief
recht kan worden omschreven als een aan het objectieve recht ontleend individueel recht.
Hieronder valt niét de schending van een recht dat is ontstaan op grond van een tussen twee partijen
gesloten overeenkomst.
Wat houdt strijd met een wettelijke plicht in?: als iemand handelt in strijd met een plicht die door de
wet is opgelegd.
Wat houdt strijd met het ongeschreven recht in?: het gaat hier om fatsoensregels die niet in acht zijn
genomen of, anders gezegd, om zorgvuldigheidsnormen.
Wat betekent gevaarzetting?: het in leven roepen van een gevaarsituatie waarmee een normaal
denkend en handelend mens geen rekening hoeft te houden.
4.2.2 Toerekening
Wat betekent toerekening aan de dader?: een onrechtmatige daad kan de dader worden
toegerekend indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak die krachtens de wet of de in
het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening (risico) komt.
Wat betekent toerekening naar redelijkheid?: centraal criterium op grond waarvan tegenwoordig
vastgesteld wordt, welke schade door de schadetoebrenger moet worden vergoed. Wat redelijk is
hangt onder meer af van de aard van de aansprakelijkheid, de aard van de schade en de
voorzienbaarheid van het ontstaan van de schade.
Wat moet de eiser aantonen voor toerekening? Dat:
De dader schuld heeft aan het ontstaan van de onrechtmatige daad; hem moet een verwijt
kunnen worden gemaakt, of;
De gevolgen van de onrechtmatige daad, ook al trof de dader geen enkele schuld, gewoon
voor zijn rekening komen en wel krachtens de wet of krachtens de verkeersopvattingen.
krachtens de wet.
voor rekening van de
dader.
krachtens de
verkeersopvattingen
toerekening
schuld van de dader
......
(verwijt)
Wat betekent schuldaansprakelijkheid?: uitgangspunt in ons vermogensrecht, ook met betrekking tot
de onrechtmatige daad; men is eerst aansprakelijk wanneer men een verwijt valt te maken ten
aanzien van het ontstaan van de daad.
Wat betekent risicoaansprakelijkheid?: bij risicoaansprakelijkheid draagt men de gevolgen van een
begane onrechtmatige daad, ongeacht of men enig verwijt treft.
Wat betekent belangenafweging?: wie verdient meer bescherming?
Doorlezen bladzijde 134
Hoofdstuk 4 Verbintenissen recht – de onrechtmatige en rechtmatige daad
4.1 Rechtsgrond schadevergoeding
Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad? Vereisten:
1. Onrechtmatigheid van de daad.
2. Toerekenbaarheid.
3. Schade.
4. Causaal verband.
Wat is een onrechtmatige daad?: inbreuk op een recht, een doen of nalaten in strijd met een
wettelijke plicht of een doen of nalaten in een strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijke verkeer betaamt.
Wat is een rechtmatige daad?: handeling die voortvloeit uit zaakwaarneming, onverschuldigde
betaling en ongerechtvaardigde verrijking.
Wat betekent zaakwaarneming?: het op redelijke gronden en bewust behartigen van de belangen
van een ander, terwijl deze belangenbehartiging niet op een overeenkomst of de wet berust.
4.2 Wat te bewijzen?
Wat zijn de 4 vereisten voor schadevergoeding?:
1. Er moet allereerst spraken zijn van een daad die onrechtmatig is.
2. Deze onrechtmatigheid moet de dader kunnen worden toegerekend.
3. Er moet schade zijn geleden.
4. De schade moet het rechtstreekse gevolg zijn van de onrechtmatigheid van de daad; er dient,
met andere woorden, sprake te zijn van causaal verband tussen schade en daad (vanwege
het woordje ‘dienstgevolge’).
Wat is een causaal verband?: causaal verband duidt op een rechtstreeks verband, aanwezig tussen
schade en onrechtmatige daad. Er is niet voldaan aan dit criterium als de schade ook was ontstaan
indien de onrechtmatige daad niet was gepleegd.
4.2.1 Onrechtmatigheid van de daad
Wat wordt als onrechtmatige daad aangemerkt?:
Een inbreuk op een recht.
Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht.
Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt; men spreekt ook wel van een schending van een
zorgvuldigheidsnorm.
o n re ch tm ati ge d aad
inbreuk op een recht
handelen in strijd met
een wettelijke plicht
handelen in strijd met het
ongeschreven recht
, Wat houdt inbreuk op een recht in?: houdt een inbreuk in op een subjectief recht, een subjectief
recht kan worden omschreven als een aan het objectieve recht ontleend individueel recht.
Hieronder valt niét de schending van een recht dat is ontstaan op grond van een tussen twee partijen
gesloten overeenkomst.
Wat houdt strijd met een wettelijke plicht in?: als iemand handelt in strijd met een plicht die door de
wet is opgelegd.
Wat houdt strijd met het ongeschreven recht in?: het gaat hier om fatsoensregels die niet in acht zijn
genomen of, anders gezegd, om zorgvuldigheidsnormen.
Wat betekent gevaarzetting?: het in leven roepen van een gevaarsituatie waarmee een normaal
denkend en handelend mens geen rekening hoeft te houden.
4.2.2 Toerekening
Wat betekent toerekening aan de dader?: een onrechtmatige daad kan de dader worden
toegerekend indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak die krachtens de wet of de in
het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening (risico) komt.
Wat betekent toerekening naar redelijkheid?: centraal criterium op grond waarvan tegenwoordig
vastgesteld wordt, welke schade door de schadetoebrenger moet worden vergoed. Wat redelijk is
hangt onder meer af van de aard van de aansprakelijkheid, de aard van de schade en de
voorzienbaarheid van het ontstaan van de schade.
Wat moet de eiser aantonen voor toerekening? Dat:
De dader schuld heeft aan het ontstaan van de onrechtmatige daad; hem moet een verwijt
kunnen worden gemaakt, of;
De gevolgen van de onrechtmatige daad, ook al trof de dader geen enkele schuld, gewoon
voor zijn rekening komen en wel krachtens de wet of krachtens de verkeersopvattingen.
krachtens de wet.
voor rekening van de
dader.
krachtens de
verkeersopvattingen
toerekening
schuld van de dader
......
(verwijt)
Wat betekent schuldaansprakelijkheid?: uitgangspunt in ons vermogensrecht, ook met betrekking tot
de onrechtmatige daad; men is eerst aansprakelijk wanneer men een verwijt valt te maken ten
aanzien van het ontstaan van de daad.
Wat betekent risicoaansprakelijkheid?: bij risicoaansprakelijkheid draagt men de gevolgen van een
begane onrechtmatige daad, ongeacht of men enig verwijt treft.
Wat betekent belangenafweging?: wie verdient meer bescherming?
Doorlezen bladzijde 134
