KENNISCLIP 2: SOCIAAL-ECONOMISCHE
GEZONDHEIDSVERSCHILLEN
VROEGER
SES-status hangt samen met de gezondheid (armoede à ziekte). Artsen als Sarphatie pleitten voor betere
levensomstandigheden, en daarmee betere gezondheid.
Vroeger is verleden tijd à in de loop van de 20e eeuw dacht men dat er geen verschil meer was tussen arm en
rijk in gezondheid. Prettige gedachte dat armoede niet meer ‘bestond’.
Ter controle is door de GGD een Vergelijkend buurtonderzoek Amsterdam opgesteld à resultaat: verschil in
levensverwachting tussen armste en rijkste buurten van 5 jaar. Maakte dus nog steeds uit in welke buurt je
woont (arm/rijk).
Dit was de gehele 20e eeuw de situatie. Aantal sterfgevallen is gedaald, maar nog steeds stierven meer armen
dan rijken
ONDERZOEK
Veel onderzoek, o.a. naar:
- Ongelijkheden in gezondheid op jonge leeftijd (zuigelingensterfte).
- Ongelijkheden tussen mannen en vrouwen
- Ongelijkheden tussen etnische groepen
- Gezondheidsvaardigheden
Onderwerpen van onderzoek:
1. Beschrijven
• Wie? Wat? Hoeveel?
• Maatschappelijke positie (SES). Kernindicatoren van SES:
o Geslacht, land herkomst, generatie à
o Opleiding, beroep/loopbaan, inkomen/vermogen, macht/prestige à
o Huisvesting, woonomgeving, werkomstandigheden.
2. Begrijpen
• Waardoor? Waarom? Hoe?
• Kwestie van leefstijl?
Socio-economische Gedrag (bewegen, roken
status etc.), jeugd, stress, Gezondheid,
Achterliggende arbeid, zorg ziekte, levensduur
determinant Intermediaire/proximale
determinant
• Waarom zijn er verschillen in roken in adolescentie?
o Leerlingen op het VMBO hebben meer kans om te gaan roken door:
§ Roken thuis
, § Peer pressure
§ Beeld van roken
§ Stress and coping
§ (Intelligentie speelt geen rol!)
3. Bestrijden
• Hoe kleinere verschillen?
• Hoe meer winst bij lage SES?
• Belang van bestrijden is al vroeg onderkend
o WHO- Europa Health-21 Stategy à twee hoofddoelen opgesteld.
ACCIJNSVERHOGING: MEER EFFECT BIJ LAGERE INKOMSTGROEPEN
GEZONDHEIDSVERSCHILLEN
VROEGER
SES-status hangt samen met de gezondheid (armoede à ziekte). Artsen als Sarphatie pleitten voor betere
levensomstandigheden, en daarmee betere gezondheid.
Vroeger is verleden tijd à in de loop van de 20e eeuw dacht men dat er geen verschil meer was tussen arm en
rijk in gezondheid. Prettige gedachte dat armoede niet meer ‘bestond’.
Ter controle is door de GGD een Vergelijkend buurtonderzoek Amsterdam opgesteld à resultaat: verschil in
levensverwachting tussen armste en rijkste buurten van 5 jaar. Maakte dus nog steeds uit in welke buurt je
woont (arm/rijk).
Dit was de gehele 20e eeuw de situatie. Aantal sterfgevallen is gedaald, maar nog steeds stierven meer armen
dan rijken
ONDERZOEK
Veel onderzoek, o.a. naar:
- Ongelijkheden in gezondheid op jonge leeftijd (zuigelingensterfte).
- Ongelijkheden tussen mannen en vrouwen
- Ongelijkheden tussen etnische groepen
- Gezondheidsvaardigheden
Onderwerpen van onderzoek:
1. Beschrijven
• Wie? Wat? Hoeveel?
• Maatschappelijke positie (SES). Kernindicatoren van SES:
o Geslacht, land herkomst, generatie à
o Opleiding, beroep/loopbaan, inkomen/vermogen, macht/prestige à
o Huisvesting, woonomgeving, werkomstandigheden.
2. Begrijpen
• Waardoor? Waarom? Hoe?
• Kwestie van leefstijl?
Socio-economische Gedrag (bewegen, roken
status etc.), jeugd, stress, Gezondheid,
Achterliggende arbeid, zorg ziekte, levensduur
determinant Intermediaire/proximale
determinant
• Waarom zijn er verschillen in roken in adolescentie?
o Leerlingen op het VMBO hebben meer kans om te gaan roken door:
§ Roken thuis
, § Peer pressure
§ Beeld van roken
§ Stress and coping
§ (Intelligentie speelt geen rol!)
3. Bestrijden
• Hoe kleinere verschillen?
• Hoe meer winst bij lage SES?
• Belang van bestrijden is al vroeg onderkend
o WHO- Europa Health-21 Stategy à twee hoofddoelen opgesteld.
ACCIJNSVERHOGING: MEER EFFECT BIJ LAGERE INKOMSTGROEPEN
