Hoofdstuk 1: Het gedrag als onderwerp van de psychologie.
-Wat is gedrag?
gedrag is alles wat de mens doet en wat we kunnen waarnemen.
-Wat zijn gedragsdeterminanten?
Gedragsdeterminanten zijn factoren die ten grondslag liggen aan gedrag; factoren die een
ontwikkeling of gedrag (mede) bepalen.
-Gedragsdeterminanten zijn in te delen in 2 hoofdgroepen. Dit zijn interne factoren en externe
factoren. Wat hoort hier allemaal bij?
Interne factoren
• Lichamelijke oorzaken bijv.: ziekte, handicap, gewicht, lengte;
• Geestelijke invloeden bijv.: denken, voelen;
• Sociale behoeften bijv.: lid zijn van een groep.
Externe factoren
• Fysische omgeving bijv.: natuur, klimaat, ruimtes;
• Sociale omgeving bijv.; gezin, milieu, cultuur.
-Welke factoren bepalen ons gedrag?
• Persoonlijkheid: Ons karakter en ons zelfbeeld heeft invloed op de uitoefening van ons werk;
• Visie: De visie op het werk en de doelen die we ons zelf stellen in de begeleiding;
• Beroepshouding: Elk beroep stelt eisen aan het gedrag, bijvoorbeeld beroepscodes;
• Situatie: In welke situatie bevinden we ons op dat moment;
• Beïnvloeding: We worden door cliënten en collega’s beïnvloed tijdens ons werk.
Hoofdstuk 2: De psycho- analytische theorie.
-Sigmund Freud (1856-1939) is de grondlegger van de psychoanalyse.
-Arts, behandelde mensen met conversiestoornis (verlamd, blind, door psychische blokkade)
-Freud ontdekte dat symptomen verdwenen door herinneren gebeurtenissen en ontlading spanning.
-Freud ontwikkelde psychologische behandeling psychiatrische stoornis --> psychotherapie.
-Freud ziet de mens als een wezen dat naar lustbevrediging zoekt.
-Het ging Freud om de innerlijke mens, de innerlijke strijd van de psyche en om de oplossing daarvan.
-Het kenbare zichtbare deel -Het onzichtbare deel
het bewustzijn. het onbewuste of onderbewustzijn
-het onbewuste blijft zijn invloed op het bewuste uitoefenen. Als het onbewuste zich sterk aan de
mens opdring treden er emotionele storingen op. hierbij kan men denken aan onverklaarbare
angsten of dwanghandelingen.
- Volgens Freud bestaat veel van wat we hebben verdrongen uit seksuele behoeften, die door taboes
niet bevredigd mogen worden. De voortplantingsdrift is heel belangrijk in Freuds theorie, omdat hier
volgens hem de menselijke energie (drijfveer) uit voortkomt. De voortplantingsdrift is een primaire
behoefte, omdat deze het soort in stand houdt.
, -De opbouw van de menselijke persoonlijkheid
- Freud verdeelt de psyche in drie delen die onderling met elkaar in relatie staan.
Het bewuste is opgebouwd uit twee delen: Ich en het Ueber-ich.
Het onbewuste is opgebouwd uit een deel: Es.
Het Ich (Ego) = ‘’ik’’. Dat wie je bent de realist (ratio): bewust.
Het Ueber-ich (Super-ego) = Het geweten, de waarden, de geboden: bewust
Het Es (Id) = De drift (libido): onbewust.
-Schematische weergave
Ich Ratio / geweten
Ueber ich Geweten
Es Libido, driften
-Uitleg
Stel je voor, je maakt een toets en hoort dat je een app krijgt op je telefoon. Vanuit je Es wil je dan
onmiddellijk op je telefoon kijken wie je heeft geappt en wat er mogelijk aan de hand is, je ueber-ich
herinnert je er tegelijkertijd aan dat dit nu echt niet, omdat je een toets aan het maken bent, je ich
helpt je te beslissen om na het maken van de toets te kijken welk app bericht je hebt ontvangen.
- Het Ich, de realist
Het Ich werkt in secundaire processen, het is gebaseerd op leren en denken. Het Ich leert je omgaan
met de driften en is de realiteitszin van de mens. Uit het Es ontwikkelt zich het Ich (ego in het Latijn).
Die afsplitsing vindt plaats in de anale Fase (zie verder onder “fasen ontwikkeling”), wanneer het kind
bezig is om zindelijk te worden. Het Ich is opzoek naar bevrediging van het Es, in toelaatbare
omstandigheden.
-Het Ueber-ich,
Het Ueber-ich wordt ook wel het geweten van de mens genoemd. Het Ueber-ich (Super-ego)
ontwikkelt zich op het moment dat het kind zich gaat identificeren met de ouders. Dit gebeurt in de
fallische fase. Het Ueber-ich bestaat uit de op de toekomst gerichte waarden en normen.
- Het Es, de drift.
Freud noemt het onbewuste het Es (of Id in het Latijn). In het Es bevinden zich de primaire
behoeften. Het Es werkt op basis van het lustprincipe, dat wil zeggen dat het onmiddellijke
bevrediging van de behoeften nastreeft.
-Wat zijn afweermechanismen?
Een aantal trucjes van het Ich om spanningen, dreigingen en conflicten buiten het bewustzijn te
houden.
-Het Ich zal afweermechanismen te hulp roepen wanneer er iets gebeurt dat zeer problematisch is
voor het individu. Elk mens maakt gebruik van afweermechanismen en deze vormen een deel van
onze persoonlijkheid.
-Wat is gedrag?
gedrag is alles wat de mens doet en wat we kunnen waarnemen.
-Wat zijn gedragsdeterminanten?
Gedragsdeterminanten zijn factoren die ten grondslag liggen aan gedrag; factoren die een
ontwikkeling of gedrag (mede) bepalen.
-Gedragsdeterminanten zijn in te delen in 2 hoofdgroepen. Dit zijn interne factoren en externe
factoren. Wat hoort hier allemaal bij?
Interne factoren
• Lichamelijke oorzaken bijv.: ziekte, handicap, gewicht, lengte;
• Geestelijke invloeden bijv.: denken, voelen;
• Sociale behoeften bijv.: lid zijn van een groep.
Externe factoren
• Fysische omgeving bijv.: natuur, klimaat, ruimtes;
• Sociale omgeving bijv.; gezin, milieu, cultuur.
-Welke factoren bepalen ons gedrag?
• Persoonlijkheid: Ons karakter en ons zelfbeeld heeft invloed op de uitoefening van ons werk;
• Visie: De visie op het werk en de doelen die we ons zelf stellen in de begeleiding;
• Beroepshouding: Elk beroep stelt eisen aan het gedrag, bijvoorbeeld beroepscodes;
• Situatie: In welke situatie bevinden we ons op dat moment;
• Beïnvloeding: We worden door cliënten en collega’s beïnvloed tijdens ons werk.
Hoofdstuk 2: De psycho- analytische theorie.
-Sigmund Freud (1856-1939) is de grondlegger van de psychoanalyse.
-Arts, behandelde mensen met conversiestoornis (verlamd, blind, door psychische blokkade)
-Freud ontdekte dat symptomen verdwenen door herinneren gebeurtenissen en ontlading spanning.
-Freud ontwikkelde psychologische behandeling psychiatrische stoornis --> psychotherapie.
-Freud ziet de mens als een wezen dat naar lustbevrediging zoekt.
-Het ging Freud om de innerlijke mens, de innerlijke strijd van de psyche en om de oplossing daarvan.
-Het kenbare zichtbare deel -Het onzichtbare deel
het bewustzijn. het onbewuste of onderbewustzijn
-het onbewuste blijft zijn invloed op het bewuste uitoefenen. Als het onbewuste zich sterk aan de
mens opdring treden er emotionele storingen op. hierbij kan men denken aan onverklaarbare
angsten of dwanghandelingen.
- Volgens Freud bestaat veel van wat we hebben verdrongen uit seksuele behoeften, die door taboes
niet bevredigd mogen worden. De voortplantingsdrift is heel belangrijk in Freuds theorie, omdat hier
volgens hem de menselijke energie (drijfveer) uit voortkomt. De voortplantingsdrift is een primaire
behoefte, omdat deze het soort in stand houdt.
, -De opbouw van de menselijke persoonlijkheid
- Freud verdeelt de psyche in drie delen die onderling met elkaar in relatie staan.
Het bewuste is opgebouwd uit twee delen: Ich en het Ueber-ich.
Het onbewuste is opgebouwd uit een deel: Es.
Het Ich (Ego) = ‘’ik’’. Dat wie je bent de realist (ratio): bewust.
Het Ueber-ich (Super-ego) = Het geweten, de waarden, de geboden: bewust
Het Es (Id) = De drift (libido): onbewust.
-Schematische weergave
Ich Ratio / geweten
Ueber ich Geweten
Es Libido, driften
-Uitleg
Stel je voor, je maakt een toets en hoort dat je een app krijgt op je telefoon. Vanuit je Es wil je dan
onmiddellijk op je telefoon kijken wie je heeft geappt en wat er mogelijk aan de hand is, je ueber-ich
herinnert je er tegelijkertijd aan dat dit nu echt niet, omdat je een toets aan het maken bent, je ich
helpt je te beslissen om na het maken van de toets te kijken welk app bericht je hebt ontvangen.
- Het Ich, de realist
Het Ich werkt in secundaire processen, het is gebaseerd op leren en denken. Het Ich leert je omgaan
met de driften en is de realiteitszin van de mens. Uit het Es ontwikkelt zich het Ich (ego in het Latijn).
Die afsplitsing vindt plaats in de anale Fase (zie verder onder “fasen ontwikkeling”), wanneer het kind
bezig is om zindelijk te worden. Het Ich is opzoek naar bevrediging van het Es, in toelaatbare
omstandigheden.
-Het Ueber-ich,
Het Ueber-ich wordt ook wel het geweten van de mens genoemd. Het Ueber-ich (Super-ego)
ontwikkelt zich op het moment dat het kind zich gaat identificeren met de ouders. Dit gebeurt in de
fallische fase. Het Ueber-ich bestaat uit de op de toekomst gerichte waarden en normen.
- Het Es, de drift.
Freud noemt het onbewuste het Es (of Id in het Latijn). In het Es bevinden zich de primaire
behoeften. Het Es werkt op basis van het lustprincipe, dat wil zeggen dat het onmiddellijke
bevrediging van de behoeften nastreeft.
-Wat zijn afweermechanismen?
Een aantal trucjes van het Ich om spanningen, dreigingen en conflicten buiten het bewustzijn te
houden.
-Het Ich zal afweermechanismen te hulp roepen wanneer er iets gebeurt dat zeer problematisch is
voor het individu. Elk mens maakt gebruik van afweermechanismen en deze vormen een deel van
onze persoonlijkheid.
