Hoofdstuk 3: Individualistische variant
Voorgeschiedenis v/d sociologie
Verlichting en Tegen-verlichting “Mensen zijn van nature redelijk”
- Alle mensen = drager van dezelfde universele natuur
- Universele rede = deel van die natuur
- Moet traditie (geloof, bijgeloof, …) vervangen, nieuwe instellingen scheppen
Utilitarisme “Juiste handeling = handeling die het meeste nut oplevert”
Hume: Het ultieme motief
Bentham: De natuur heeft de mens onder de heerschappij van 2 absolute meesters
geplaatst = pijn + plezier
- Rational choice theorie:
= streven naar plezier/vermijden van pijn (=nut) haalt het altijd op de rede
= we moeten de rede inzetten om nut te maximaliseren
Empiricisme “Niet zomaar aannemen wat mens is /doet, maar observeren”
- Mensbeeld (van verlichting/utilitarisme) w in twijfel getrokken
- Belang van gewoonte i.p.v. rationele berekening
- Mensen w meer bepaald door omstandigheden dan utilitaristen denken
2 paden naar de sociologie
1) Individualistische variant
- Menselijk handelen w bepaald door natuur
- Sociologie = poging om mens vanuit ware motivaties te begrijpen
2) Collectivistische variant
- Menselijk handelen w bepaald door omstandigheden
- Sociologie = poging om mens vanuit omstandigheden te begrijpen
Individualistische benadering
Uitgangspunt: samanleving = som van individuele leden
- Studie van motieven/handelingen individu
Voorgeschiedenis v/d sociologie
Verlichting en Tegen-verlichting “Mensen zijn van nature redelijk”
- Alle mensen = drager van dezelfde universele natuur
- Universele rede = deel van die natuur
- Moet traditie (geloof, bijgeloof, …) vervangen, nieuwe instellingen scheppen
Utilitarisme “Juiste handeling = handeling die het meeste nut oplevert”
Hume: Het ultieme motief
Bentham: De natuur heeft de mens onder de heerschappij van 2 absolute meesters
geplaatst = pijn + plezier
- Rational choice theorie:
= streven naar plezier/vermijden van pijn (=nut) haalt het altijd op de rede
= we moeten de rede inzetten om nut te maximaliseren
Empiricisme “Niet zomaar aannemen wat mens is /doet, maar observeren”
- Mensbeeld (van verlichting/utilitarisme) w in twijfel getrokken
- Belang van gewoonte i.p.v. rationele berekening
- Mensen w meer bepaald door omstandigheden dan utilitaristen denken
2 paden naar de sociologie
1) Individualistische variant
- Menselijk handelen w bepaald door natuur
- Sociologie = poging om mens vanuit ware motivaties te begrijpen
2) Collectivistische variant
- Menselijk handelen w bepaald door omstandigheden
- Sociologie = poging om mens vanuit omstandigheden te begrijpen
Individualistische benadering
Uitgangspunt: samanleving = som van individuele leden
- Studie van motieven/handelingen individu
