Samenvatting Leerjaar 3 Periode 1
Inhoud
Extra leren Tentamen .............................................................................................................................. 3
Pathofysiologie – Nierinsufficiëntie ........................................................................................................ 5
Leerdoelen........................................................................................................................................... 5
Pathofysiologische Analyse ................................................................................................................. 5
Acuut nierfalen ................................................................................................................................ 5
Chronisch nierfalen ......................................................................................................................... 6
Literatuur ............................................................................................................................................. 8
Dieetleer – Nierinsufficiëntie ................................................................................................................ 16
Leerdoelen......................................................................................................................................... 16
Literatuur ........................................................................................................................................... 16
Sociale Wetenschappen – Nierinsufficiëntie......................................................................................... 27
Leerdoelen......................................................................................................................................... 27
Literatuur ........................................................................................................................................... 27
Pathofysiologie – Failure to thrive (FTT) en gastro-oesophagale reflux(ziekte) (GOR/GORZ) .............. 29
Leerdoelen......................................................................................................................................... 29
Literatuur ........................................................................................................................................... 29
Samenvatting Opdrachten ................................................................................................................ 36
Dieetleer – Failure to thrive (FTT) en gastro-oesophagale reflux(ziekte) (GOR/GORZ) ........................ 37
Leerdoelen......................................................................................................................................... 37
Literatuur ........................................................................................................................................... 37
Sociale Wetenschappen – Failure to thrive (FTT) en gastro-oesophagale reflux(ziekte) (GOR/GORZ) 46
Leerdoelen......................................................................................................................................... 46
Literatuur ........................................................................................................................................... 46
Pathofysiologie – Regulatie van de voedselinname en Lichamelijke problemen bij eetstoornissen ... 55
Leerdoelen......................................................................................................................................... 55
Literatuur ........................................................................................................................................... 55
Dieetleer – Eetproblemen bij kinderen ................................................................................................. 65
Leerdoelen......................................................................................................................................... 65
Literatuur ........................................................................................................................................... 65
Sociale wetenschappen – Eetstoornissen bij kinderen ......................................................................... 71
Leerdoelen......................................................................................................................................... 71
Literatuur ........................................................................................................................................... 71
Dieetleer – Eetstoornissen .................................................................................................................... 78
, Leerdoelen......................................................................................................................................... 78
Literatuur ........................................................................................................................................... 78
Sociale wetenschappen – Eetstoornissen bij volwassenen................................................................... 87
Leerdoelen......................................................................................................................................... 87
Literatuur ........................................................................................................................................... 88
Pathofysiologie – Voedselovergevoeligheid.......................................................................................... 96
Leerdoelen......................................................................................................................................... 96
Literatuur ........................................................................................................................................... 96
Dieetleer – Voedselovergevoeligheid ................................................................................................. 104
Leerdoelen....................................................................................................................................... 104
Literatuur ......................................................................................................................................... 105
Dieetleer – Coeliakie en koemelkeiwitallergie .................................................................................... 110
Leerdoelen....................................................................................................................................... 110
Literatuur ......................................................................................................................................... 110
Productleer & Voedselbereiding – Smaak........................................................................................... 116
Leerdoelen....................................................................................................................................... 116
Literatuur ......................................................................................................................................... 116
Productleer & Voedselbereiding – Nierziekten ................................................................................... 120
Leerdoelen....................................................................................................................................... 120
Literatuur ......................................................................................................................................... 121
Productleer & Voedselbereiding – Allergenen .................................................................................... 126
Leerdoelen....................................................................................................................................... 126
Literatuur ......................................................................................................................................... 126
Productleer & Voedselbereiding – FTT Reflux..................................................................................... 136
Leerdoelen....................................................................................................................................... 136
Literatuur ......................................................................................................................................... 136
Productleer & Voedselbereiding – Coeliakie....................................................................................... 138
Leerdoelen....................................................................................................................................... 138
Literatuur ......................................................................................................................................... 138
Bijlage 1: Pathofysiologische analyse .................................................................................................. 142
Bijlage 2: Toelichting pathofysiologische analyse ............................................................................... 143
,Extra leren Tentamen
- PF: Opdrachten pathofysiologie nieren week ½
- PF: Interpretatie doen over gegevens: lab, groeicurve, etc.
- PF: Hoeft geen formules precies uit je hoofd kennen van eiwit /energie, etc.
- SW: leer theorieën niet speciaal weten maar wel begrijpen.
- PF/DL: https://www.kenniscentrumondervoeding.nl/wp-content/uploads/2019/12/SoV01-
VoedingsLEIDRAAD-210x297-digital-v4-1.pdf
- PF: file:///C:/Users/fedde/Downloads/PF-hf2p1%20thema3%20-
%20Thimister%20Colson%20-%20Beweegreden%20-%20blz%2077-82%203%20(3).pdf
- PF: Socrative Pathofysiologie Regulatie voedselinname → PDF bestand, bij bestanden van
pathofysiologie.
- DL/PF: De afkapwaarden uit je hoofd kennen van chronische ondervoeding en acute
ondervoeding.
- PF: typen allergische reacties → alleen type 1 kennen. Wel moet je weten dat bijv. auto-
immuniteit of transplantaatafstoting in ieder geval geen type 1 reactie is.
- SW: biopsychosociale model
- DL: aan welke macro- micronutriënten bestaat de kans op tekorten in een glutenvrij dieet (en
evt. ook andere ziekten/diëten)?
,
,Pathofysiologie – Nierinsufficiëntie
Leerdoelen
- De dio kent de relevante pathofysiologische aspecten (pathofysiologische analyse, zie
bijlagen 1 en 2) van de nieren en nierfunctiestoornissen, inclusief de verstoorde calcium-
fosfaathuishouding bij chronisch nierfalen, en nierfunctie vervangende therapie
Pathofysiologische Analyse
Acuut nierfalen
Wat is de epidemiologie van deze aandoening?
Gebruik gezondheids-indicatoren zoals incidentie, prevalentie, levensverwachting, verloren
levensjaren, mortaliteit, etc.
Nierinsufficiëntie kan op iedere leeftijd optreden, maar komt meestal voor bij ouderen.
In Nederland heeft 1 op de 20 mensen een verminderde nierfunctie. Bij 1 op de 200 mensen is de
nierfunctie ernstig verstoord. Gaat vaak gepaard met eiwitverlies in de urine.
Aantal mensen met een ernstige nierziekte in Nederland = 40.000 waarvan bijna 15.000 mensen
nierfunctie vervangende (dialyse/transplantatie) therapie krijgt.
Wat is de etiologie en wat zijn risicofactoren voor deze aandoening?
Oorzaken acute nierinsufficiëntie:
- Prerenaal: oorzaak ligt vóór de nier.
Bijvoorbeeld: hypovolemie (bloedverlies), dehydratie, medicatie (diuretica), verminderde
nierdoorbloeding (atherosclerose), slechte opname van vloeistoffen.
- Renaal: oorzaak ligt in de nier, er is nierschade.
Bijvoorbeeld: sepsis bij infectie (blaas-/nierbekkenontsteking), medicatie (NSAID’s =
ibuprofen, etc. bij nierschade ook nooit deze middelen gebruiken), ontsteking van de nier.
- Postrenaal: oorzaak ligt ná de nier.
Bijvoorbeeld: obstructie afvoersysteem (bijv. nierstenen), prostaataandoeningen (kanker,
vergroting prostaat → plasbuis/urethra wordt dicht geknepen).
Beschrijf de pathofysiologie van deze aandoening.
Neem daar ook de normale, gezonde anatomie en fysiologie van het betreffende orgaan(-
systeem) in mee.
Acute nierinsufficiëntie: wanneer de functies van de nieren binnen enkele uren of dagen uitvallen →
men spreekt dan van acute nierschade. De urineproductie loopt terug tot minder dan 400 ml
(oligurie = weinig urine productie) of zelfs 0-100 ml per dag (anurie = geen urine productie).
Herstel van acute nierinsufficiëntie is mogelijk wanneer de oorzaak bekend is en kan worden
weggenomen.
Wat zijn de symptomen en klinische verschijnselen van deze aandoening?
Hoe wordt deze aandoening gediagnosticeerd?
, Beschrijf de prognose, het beloop en complicaties van deze aandoening.
Hoe wordt deze aandoening behandeld?
Welke plaats heeft medicatie hierin? Welke rol heeft dieetbehandeling hierin en hoe ziet deze
eruit?
Dieet + vochtbeperking
Chronisch nierfalen
Wat is de epidemiologie van deze aandoening?
Gebruik gezondheids-indicatoren zoals incidentie, prevalentie, levensverwachting, verloren
levensjaren, mortaliteit, etc.
Nierinsufficiëntie kan op iedere leeftijd optreden, maar komt meestal voor bij ouderen. Chronische
nierinsufficiëntie gaat vaak gepaard met hoge bloeddruk en bloedarmoede, daarnaast kunnen
afwijkingen in de botten ontstaan.
In Nederland heeft 1 op de 20 mensen een verminderde nierfunctie. Bij 1 op de 200 mensen is de
nierfunctie ernstig verstoord. Gaat vaak gepaard met eiwitverlies in de urine.
Aantal mensen met een ernstige nierziekte in Nederland = 40.000 waarvan bijna 15.000 mensen
nierfunctie vervangende (dialyse/transplantatie) therapie krijgt.
Wat is de etiologie en wat zijn risicofactoren voor deze aandoening?
Meestal wordt chronische nierschade veroorzaakt door diabetes mellitus of hypertensie. Deze
aandoeningen beschadigen de kleine bloedvaten van de nieren. Ook ontsteking van de ‘nierfilters’,
nierweefsel en het nierbekken zijn belangrijke oorzaken.
Kan ook ontstaan door acute nierinsufficiëntie die zich niet herstelt.
Oorzaken chronische nierschade:
- Glomerulonefritis (auto-immuunziekten, systeemziekten)
- Pyelonefritis (nierbekkenontsteking)
- Cysten in de nieren
- Hypertensie
- Renale vasculaire aandoeningen
- Diabetes type I en type II
- Andere diagnosen (nier tumoren, erfelijke nierziekten, reflux)
Beschrijf de pathofysiologie van deze aandoening.
Neem daar ook de normale, gezonde anatomie en fysiologie van het betreffende orgaan(-
systeem) in mee.
Chronische nierschade: nierfunctie neemt geleidelijk af.
Klachten of symptomen treden meestal pas op bij eGFR 30 ml/min/1.73 m2 of minder. De
urineproductie blijft meestal ongeveer normaal totdat de nierfunctie bijna terminaal is geworden.
Inhoud
Extra leren Tentamen .............................................................................................................................. 3
Pathofysiologie – Nierinsufficiëntie ........................................................................................................ 5
Leerdoelen........................................................................................................................................... 5
Pathofysiologische Analyse ................................................................................................................. 5
Acuut nierfalen ................................................................................................................................ 5
Chronisch nierfalen ......................................................................................................................... 6
Literatuur ............................................................................................................................................. 8
Dieetleer – Nierinsufficiëntie ................................................................................................................ 16
Leerdoelen......................................................................................................................................... 16
Literatuur ........................................................................................................................................... 16
Sociale Wetenschappen – Nierinsufficiëntie......................................................................................... 27
Leerdoelen......................................................................................................................................... 27
Literatuur ........................................................................................................................................... 27
Pathofysiologie – Failure to thrive (FTT) en gastro-oesophagale reflux(ziekte) (GOR/GORZ) .............. 29
Leerdoelen......................................................................................................................................... 29
Literatuur ........................................................................................................................................... 29
Samenvatting Opdrachten ................................................................................................................ 36
Dieetleer – Failure to thrive (FTT) en gastro-oesophagale reflux(ziekte) (GOR/GORZ) ........................ 37
Leerdoelen......................................................................................................................................... 37
Literatuur ........................................................................................................................................... 37
Sociale Wetenschappen – Failure to thrive (FTT) en gastro-oesophagale reflux(ziekte) (GOR/GORZ) 46
Leerdoelen......................................................................................................................................... 46
Literatuur ........................................................................................................................................... 46
Pathofysiologie – Regulatie van de voedselinname en Lichamelijke problemen bij eetstoornissen ... 55
Leerdoelen......................................................................................................................................... 55
Literatuur ........................................................................................................................................... 55
Dieetleer – Eetproblemen bij kinderen ................................................................................................. 65
Leerdoelen......................................................................................................................................... 65
Literatuur ........................................................................................................................................... 65
Sociale wetenschappen – Eetstoornissen bij kinderen ......................................................................... 71
Leerdoelen......................................................................................................................................... 71
Literatuur ........................................................................................................................................... 71
Dieetleer – Eetstoornissen .................................................................................................................... 78
, Leerdoelen......................................................................................................................................... 78
Literatuur ........................................................................................................................................... 78
Sociale wetenschappen – Eetstoornissen bij volwassenen................................................................... 87
Leerdoelen......................................................................................................................................... 87
Literatuur ........................................................................................................................................... 88
Pathofysiologie – Voedselovergevoeligheid.......................................................................................... 96
Leerdoelen......................................................................................................................................... 96
Literatuur ........................................................................................................................................... 96
Dieetleer – Voedselovergevoeligheid ................................................................................................. 104
Leerdoelen....................................................................................................................................... 104
Literatuur ......................................................................................................................................... 105
Dieetleer – Coeliakie en koemelkeiwitallergie .................................................................................... 110
Leerdoelen....................................................................................................................................... 110
Literatuur ......................................................................................................................................... 110
Productleer & Voedselbereiding – Smaak........................................................................................... 116
Leerdoelen....................................................................................................................................... 116
Literatuur ......................................................................................................................................... 116
Productleer & Voedselbereiding – Nierziekten ................................................................................... 120
Leerdoelen....................................................................................................................................... 120
Literatuur ......................................................................................................................................... 121
Productleer & Voedselbereiding – Allergenen .................................................................................... 126
Leerdoelen....................................................................................................................................... 126
Literatuur ......................................................................................................................................... 126
Productleer & Voedselbereiding – FTT Reflux..................................................................................... 136
Leerdoelen....................................................................................................................................... 136
Literatuur ......................................................................................................................................... 136
Productleer & Voedselbereiding – Coeliakie....................................................................................... 138
Leerdoelen....................................................................................................................................... 138
Literatuur ......................................................................................................................................... 138
Bijlage 1: Pathofysiologische analyse .................................................................................................. 142
Bijlage 2: Toelichting pathofysiologische analyse ............................................................................... 143
,Extra leren Tentamen
- PF: Opdrachten pathofysiologie nieren week ½
- PF: Interpretatie doen over gegevens: lab, groeicurve, etc.
- PF: Hoeft geen formules precies uit je hoofd kennen van eiwit /energie, etc.
- SW: leer theorieën niet speciaal weten maar wel begrijpen.
- PF/DL: https://www.kenniscentrumondervoeding.nl/wp-content/uploads/2019/12/SoV01-
VoedingsLEIDRAAD-210x297-digital-v4-1.pdf
- PF: file:///C:/Users/fedde/Downloads/PF-hf2p1%20thema3%20-
%20Thimister%20Colson%20-%20Beweegreden%20-%20blz%2077-82%203%20(3).pdf
- PF: Socrative Pathofysiologie Regulatie voedselinname → PDF bestand, bij bestanden van
pathofysiologie.
- DL/PF: De afkapwaarden uit je hoofd kennen van chronische ondervoeding en acute
ondervoeding.
- PF: typen allergische reacties → alleen type 1 kennen. Wel moet je weten dat bijv. auto-
immuniteit of transplantaatafstoting in ieder geval geen type 1 reactie is.
- SW: biopsychosociale model
- DL: aan welke macro- micronutriënten bestaat de kans op tekorten in een glutenvrij dieet (en
evt. ook andere ziekten/diëten)?
,
,Pathofysiologie – Nierinsufficiëntie
Leerdoelen
- De dio kent de relevante pathofysiologische aspecten (pathofysiologische analyse, zie
bijlagen 1 en 2) van de nieren en nierfunctiestoornissen, inclusief de verstoorde calcium-
fosfaathuishouding bij chronisch nierfalen, en nierfunctie vervangende therapie
Pathofysiologische Analyse
Acuut nierfalen
Wat is de epidemiologie van deze aandoening?
Gebruik gezondheids-indicatoren zoals incidentie, prevalentie, levensverwachting, verloren
levensjaren, mortaliteit, etc.
Nierinsufficiëntie kan op iedere leeftijd optreden, maar komt meestal voor bij ouderen.
In Nederland heeft 1 op de 20 mensen een verminderde nierfunctie. Bij 1 op de 200 mensen is de
nierfunctie ernstig verstoord. Gaat vaak gepaard met eiwitverlies in de urine.
Aantal mensen met een ernstige nierziekte in Nederland = 40.000 waarvan bijna 15.000 mensen
nierfunctie vervangende (dialyse/transplantatie) therapie krijgt.
Wat is de etiologie en wat zijn risicofactoren voor deze aandoening?
Oorzaken acute nierinsufficiëntie:
- Prerenaal: oorzaak ligt vóór de nier.
Bijvoorbeeld: hypovolemie (bloedverlies), dehydratie, medicatie (diuretica), verminderde
nierdoorbloeding (atherosclerose), slechte opname van vloeistoffen.
- Renaal: oorzaak ligt in de nier, er is nierschade.
Bijvoorbeeld: sepsis bij infectie (blaas-/nierbekkenontsteking), medicatie (NSAID’s =
ibuprofen, etc. bij nierschade ook nooit deze middelen gebruiken), ontsteking van de nier.
- Postrenaal: oorzaak ligt ná de nier.
Bijvoorbeeld: obstructie afvoersysteem (bijv. nierstenen), prostaataandoeningen (kanker,
vergroting prostaat → plasbuis/urethra wordt dicht geknepen).
Beschrijf de pathofysiologie van deze aandoening.
Neem daar ook de normale, gezonde anatomie en fysiologie van het betreffende orgaan(-
systeem) in mee.
Acute nierinsufficiëntie: wanneer de functies van de nieren binnen enkele uren of dagen uitvallen →
men spreekt dan van acute nierschade. De urineproductie loopt terug tot minder dan 400 ml
(oligurie = weinig urine productie) of zelfs 0-100 ml per dag (anurie = geen urine productie).
Herstel van acute nierinsufficiëntie is mogelijk wanneer de oorzaak bekend is en kan worden
weggenomen.
Wat zijn de symptomen en klinische verschijnselen van deze aandoening?
Hoe wordt deze aandoening gediagnosticeerd?
, Beschrijf de prognose, het beloop en complicaties van deze aandoening.
Hoe wordt deze aandoening behandeld?
Welke plaats heeft medicatie hierin? Welke rol heeft dieetbehandeling hierin en hoe ziet deze
eruit?
Dieet + vochtbeperking
Chronisch nierfalen
Wat is de epidemiologie van deze aandoening?
Gebruik gezondheids-indicatoren zoals incidentie, prevalentie, levensverwachting, verloren
levensjaren, mortaliteit, etc.
Nierinsufficiëntie kan op iedere leeftijd optreden, maar komt meestal voor bij ouderen. Chronische
nierinsufficiëntie gaat vaak gepaard met hoge bloeddruk en bloedarmoede, daarnaast kunnen
afwijkingen in de botten ontstaan.
In Nederland heeft 1 op de 20 mensen een verminderde nierfunctie. Bij 1 op de 200 mensen is de
nierfunctie ernstig verstoord. Gaat vaak gepaard met eiwitverlies in de urine.
Aantal mensen met een ernstige nierziekte in Nederland = 40.000 waarvan bijna 15.000 mensen
nierfunctie vervangende (dialyse/transplantatie) therapie krijgt.
Wat is de etiologie en wat zijn risicofactoren voor deze aandoening?
Meestal wordt chronische nierschade veroorzaakt door diabetes mellitus of hypertensie. Deze
aandoeningen beschadigen de kleine bloedvaten van de nieren. Ook ontsteking van de ‘nierfilters’,
nierweefsel en het nierbekken zijn belangrijke oorzaken.
Kan ook ontstaan door acute nierinsufficiëntie die zich niet herstelt.
Oorzaken chronische nierschade:
- Glomerulonefritis (auto-immuunziekten, systeemziekten)
- Pyelonefritis (nierbekkenontsteking)
- Cysten in de nieren
- Hypertensie
- Renale vasculaire aandoeningen
- Diabetes type I en type II
- Andere diagnosen (nier tumoren, erfelijke nierziekten, reflux)
Beschrijf de pathofysiologie van deze aandoening.
Neem daar ook de normale, gezonde anatomie en fysiologie van het betreffende orgaan(-
systeem) in mee.
Chronische nierschade: nierfunctie neemt geleidelijk af.
Klachten of symptomen treden meestal pas op bij eGFR 30 ml/min/1.73 m2 of minder. De
urineproductie blijft meestal ongeveer normaal totdat de nierfunctie bijna terminaal is geworden.
