Stem werkcolleges
Week 1 – werkcollege 1
In bijlage 6 is de instructie te vinden over het afnemen van een fonetogram.
In het fonetogram; y-as luidheid in dB. Bovenaan luide tonen, onderaan de zachte tonen.
x-as toonhoogte in Hz. Helemaal rechts hoge tonen, links lage tonen.
Je wilt graag een ei zien in je fonetogram en zoveel mogelijk rood.
Het is een gezonde stem als de onderlijn erg plat is.
Voorbeeld fonetogram
Week 2 – werkcollege 2
Voorbereidingsopdracht
Lezen
- Website: http://kc.koncon.nl/staff/pabon/VRP/top6/interpretatie_top_6.htm (lees ook verder
door op de plaatjes te klikken)
Ondergrens: je klinkt de laagste toon die roodgekleurd is aan. Dan kijk je onderin de balk
wat daarvan de gegevens zijn. Rond de 50 dB is normaal, bij kinderen is 55 dB ongeveer
normaal. Een lagere waarde is geen probleem, maar alles wat daar boven valt komt in het
gebied probleemstemmen. Hoe hoger hoe slechter.
90dB gebied: boven de 90dB zegt iets over het vermogen van de stem. In het fonetogram
selecteer je het blok boven de 90dB. Normaal is een oppervlak boven de 100STxdB. De
waarde kan je zien in de onderste balk helemaal rechts.
Links is de toonhoogte in Hertz en de middelste is de luidheid in dB.
Voorbereidingsopdracht 1
Bekijk het filmpje over afname van stemonderzoek op natschool. Zie
https://mediasite.hro.nl/mediasite/Play/4c81a82845684528a5f957cb3aae30531d
Lezen
- Bijlage 1, 2, 3: stemonderzoek
De les
Vraag 1
Bij de perceptuele beoordeling vraag je iemand voor te lezen, en op een gegeven moment
observeer je articulatie, waarom?
, de spieren van de stem en strottenhoofd staan in verbinding. De mate van activiteit van
de articulatoren zegt iets over die spieren die uitoefenen op de stem
Vraag 2
Hoe noem je het als de stem weg valt en hoe kan het dat de stem bij zacht lezen weg valt als
je een poliep hebt?
afonie, door die bobbeltjes kunnen de stembanden niet goed sluiten want bij zacht lezen
wil je met een minimale inzet stem geven. Iemand kan dan niet lager dan 50 dB komen,
omdat er geen trilling meer plaatsvinden.
Vraag 3
Wat zijn de kenmerken van een claviculaire adem? Hoorbaar en zichtbaar
schouders zitten omhoog, hoorbare inademing, gespannen houding en stem
Vraag 4
Bij de maximale fonatietijd krijg je info over de maximale fonatietijd en daarna doe je de s/z
ratio. Wat meet je bij de s/z ratio?
hoe lang iemand een stemloze en stemhebbende klank kan aanhouden. Je wilt dat die s
en z ongeveer even lang aangehouden worden.
Vraag 5
Wat is de gemiddelde luidheid waarin we spreken? En wanneer spreken we van een
afwijkende luidheid?
70 dB is gemiddeld, afwijkend is lager dan 65 en hoger dan 75. 75 is wel aan de hoge
kant.
Vraag 6
Wat is de gemiddelde toonhoogte van een man en wat van een vrouw? En in welke eenheid
meet je dat?
Vrouw rond de 200-210 Hz, man 100-120 Hz
Vraag 7
Bij de glijtonen willen we minimaal 2 octaven verschil tussen de laagste en de hoogste toon.
Maar waar luisteren en kijken we nog meer naar?
Hoe iemand produceert, hoe makkelijk of moeilijk dat gaat en hoe zijn houding daarin is.
Heeft hij compensatie nodig? En hoe is de stemkwaliteit?
Week 1 – werkcollege 1
In bijlage 6 is de instructie te vinden over het afnemen van een fonetogram.
In het fonetogram; y-as luidheid in dB. Bovenaan luide tonen, onderaan de zachte tonen.
x-as toonhoogte in Hz. Helemaal rechts hoge tonen, links lage tonen.
Je wilt graag een ei zien in je fonetogram en zoveel mogelijk rood.
Het is een gezonde stem als de onderlijn erg plat is.
Voorbeeld fonetogram
Week 2 – werkcollege 2
Voorbereidingsopdracht
Lezen
- Website: http://kc.koncon.nl/staff/pabon/VRP/top6/interpretatie_top_6.htm (lees ook verder
door op de plaatjes te klikken)
Ondergrens: je klinkt de laagste toon die roodgekleurd is aan. Dan kijk je onderin de balk
wat daarvan de gegevens zijn. Rond de 50 dB is normaal, bij kinderen is 55 dB ongeveer
normaal. Een lagere waarde is geen probleem, maar alles wat daar boven valt komt in het
gebied probleemstemmen. Hoe hoger hoe slechter.
90dB gebied: boven de 90dB zegt iets over het vermogen van de stem. In het fonetogram
selecteer je het blok boven de 90dB. Normaal is een oppervlak boven de 100STxdB. De
waarde kan je zien in de onderste balk helemaal rechts.
Links is de toonhoogte in Hertz en de middelste is de luidheid in dB.
Voorbereidingsopdracht 1
Bekijk het filmpje over afname van stemonderzoek op natschool. Zie
https://mediasite.hro.nl/mediasite/Play/4c81a82845684528a5f957cb3aae30531d
Lezen
- Bijlage 1, 2, 3: stemonderzoek
De les
Vraag 1
Bij de perceptuele beoordeling vraag je iemand voor te lezen, en op een gegeven moment
observeer je articulatie, waarom?
, de spieren van de stem en strottenhoofd staan in verbinding. De mate van activiteit van
de articulatoren zegt iets over die spieren die uitoefenen op de stem
Vraag 2
Hoe noem je het als de stem weg valt en hoe kan het dat de stem bij zacht lezen weg valt als
je een poliep hebt?
afonie, door die bobbeltjes kunnen de stembanden niet goed sluiten want bij zacht lezen
wil je met een minimale inzet stem geven. Iemand kan dan niet lager dan 50 dB komen,
omdat er geen trilling meer plaatsvinden.
Vraag 3
Wat zijn de kenmerken van een claviculaire adem? Hoorbaar en zichtbaar
schouders zitten omhoog, hoorbare inademing, gespannen houding en stem
Vraag 4
Bij de maximale fonatietijd krijg je info over de maximale fonatietijd en daarna doe je de s/z
ratio. Wat meet je bij de s/z ratio?
hoe lang iemand een stemloze en stemhebbende klank kan aanhouden. Je wilt dat die s
en z ongeveer even lang aangehouden worden.
Vraag 5
Wat is de gemiddelde luidheid waarin we spreken? En wanneer spreken we van een
afwijkende luidheid?
70 dB is gemiddeld, afwijkend is lager dan 65 en hoger dan 75. 75 is wel aan de hoge
kant.
Vraag 6
Wat is de gemiddelde toonhoogte van een man en wat van een vrouw? En in welke eenheid
meet je dat?
Vrouw rond de 200-210 Hz, man 100-120 Hz
Vraag 7
Bij de glijtonen willen we minimaal 2 octaven verschil tussen de laagste en de hoogste toon.
Maar waar luisteren en kijken we nog meer naar?
Hoe iemand produceert, hoe makkelijk of moeilijk dat gaat en hoe zijn houding daarin is.
Heeft hij compensatie nodig? En hoe is de stemkwaliteit?
