Het genre van Max Havelaar
Anne-Sophie van der Waal (RV4G) - 29 mei 2022
Max Havelaar, of de koffieveilingen van de Nederlandse handelmaatschappij (kortweg: Max Havelaar) is
geschreven door Multatuli, pseudoniem voor Eduard Douwes Dekker (1820 – 1887), ruim 160 jaar geleden
en voor het eerst uitgegeven in 1860. Het grootste deel van de literatuurhistorici zijn het eens met de mening
dat de Max Havelaar tot de beste en bekendste boeken uit de Nederlandse literatuur behoort, echter
verschillen de literatuurhistorici van mening over het genre van de Max Havelaar. Omdat de het boek niet is
opgebouwd zoals de meeste andere boeken qua structuur en thema, is het lastig om de Max Havelaar in een
hokje te stoppen. De Max Havelaar heeft kenmerken van zowel de romantische literatuur, waar het
ontsnappen van de realiteit centraal staat, als de realistische literatuur, waar het laten zien van de
werkelijkheid het belangrijkste is. Het is dus begrijpelijk dat niet iedereen het boek in een hokje kan
stoppen, maar past de Max Havelaar wel in één hokje?
De hoofdpersoon uit de Max Havelaar, Max Havelaar, bekritiseert de manier waarop de Nederlandse leiders
in Nederlands-Indië met de Javanen omgaan. In hoofdstuk veertien geeft Max Havelaar een aantal
voorbeelden van machtsmisbruik in Nederlands-Indië. Hij vertelt bijvoorbeeld dat het bestuur van
Nederlands-Indië tegen de regering in Nederland schrijft dat alles goed gaat. De residenten schrijven aan de
bewindvoerders in Batavia dat alles naar wens verloopt en de assistent-residenten, die zelf ook geen slechte
berichten krijgen van hun controleurs, willen ook graag positieve berichten naar de residenten sturen. Dit
alles terwijl de situatie in Nederlands-Indië helemaal niet verloopt zoals het zou moeten. De leiders in
Nederlands-Indië willen niet aan hun superieuren melden dat er iets niet goed gaat in hun gebied, omdat het
bij andere bestuurders en gebieden blijkbaar wel goed gaat. Terwijl er daar ook dingen verzwegen worden.
"Ik zou veel voorbeelden kunnen geven uit rapporten die de gunstige toestand in een gebied beschrijven,
terwijl die cijfers tegelijk het tegendeel beweren." (Multatuli, 2022, Pagina 206). Zo durft niemand iets te
zeggen van de ernstige situaties in hun gebieden. Max Havelaar heeft dus een duidelijke mening. In het
twintigste hoofdstuk wordt duidelijk dat de Max Havelaar een autobiografisch karakter heeft. Multatuli
schrijft eigenlijk over zichzelf. Hier wordt dus duidelijk dat de meningen die geuit worden in het boek,
eigenlijk die van Multatuli zijn. Deze subjectieve kern van het boek is typerend voor de romantische
literatuur (Romantiek (stroming), 2022, 26 mei), in tegenstelling tot het realisme (Realisme (literatuur),
2022, 1 mei). Waarin een schrijver de realiteit probeert weer te geven door middel van volstrekte
objectiviteit en onderzoek.
De Max Havelaar is ook in te delen in de romantiek vanwege zijn originaliteit. (Romantiek (literatuur),
2020, 28 september). Een belangrijk kenmerk van romantische literatuur is dat schrijvers origineel
probeerden te zijn. (Romantiek (literatuur), 2020, 28 september). Zowel de inhoud als de vorm van de
literatuur was anders. De Max Havelaar is ontzettend origineel in de vorm en de inhoud. De Max Havelaar
bekritiseert de regering van Nederland voor het mishandelen van de Javanen. Multatuli bekritiseert openlijk
hoe Nederlanders in Nederlands-Indië de Javanen uitbuiten. Multatuli wil gehoord worden en probeert
gevoelens op te wekken bij de lezer. Hij doet dit op een aantal opmerkelijke manieren.
Als eerste, en bekendste, voorbeeld: het verhaal van Saïdjah en Adinda. Dit ontroerende verhaal over een
Javaans liefdespaar symboliseert de onderdrukking van het Indische volk. De zoon en dochter van twee
arme Javaanse boeren willen als ze volwassen zijn trouwen. Deze families zijn erg afhankelijk van buffels.
Als de buffels van Saïdjah's familie meerdere keren worden afgenomen door het districtshoofd, slaat de
vader van Saïdjah op de vlucht. Hij kan de landrente namelijk niet meer betalen. Saïdjah gaat ook op weg.
Hij wil gaan werken bij de rijken in Batavia om geld te verdienen voor een nieuwe buffel. Hij neemt
afscheid van Adinda en gaat op weg. Ze beloven elkaar na zesendertig maanden weer te ontmoeten op een
bepaalde plek. Wanneer Saïdjah terugkomt is Adinda er niet. Hij sluit zich aan bij een bende om te proberen
Adinda te vinden. Met de bende arriveert hij in een dorp dat is verwoest door de Nederlanders. Hij vindt
Adinda's lijk. Even later wordt hij zelf ook vermoord door een Nederlandse soldaat. De soldaten vierden de
Anne-Sophie van der Waal (RV4G) - 29 mei 2022
Max Havelaar, of de koffieveilingen van de Nederlandse handelmaatschappij (kortweg: Max Havelaar) is
geschreven door Multatuli, pseudoniem voor Eduard Douwes Dekker (1820 – 1887), ruim 160 jaar geleden
en voor het eerst uitgegeven in 1860. Het grootste deel van de literatuurhistorici zijn het eens met de mening
dat de Max Havelaar tot de beste en bekendste boeken uit de Nederlandse literatuur behoort, echter
verschillen de literatuurhistorici van mening over het genre van de Max Havelaar. Omdat de het boek niet is
opgebouwd zoals de meeste andere boeken qua structuur en thema, is het lastig om de Max Havelaar in een
hokje te stoppen. De Max Havelaar heeft kenmerken van zowel de romantische literatuur, waar het
ontsnappen van de realiteit centraal staat, als de realistische literatuur, waar het laten zien van de
werkelijkheid het belangrijkste is. Het is dus begrijpelijk dat niet iedereen het boek in een hokje kan
stoppen, maar past de Max Havelaar wel in één hokje?
De hoofdpersoon uit de Max Havelaar, Max Havelaar, bekritiseert de manier waarop de Nederlandse leiders
in Nederlands-Indië met de Javanen omgaan. In hoofdstuk veertien geeft Max Havelaar een aantal
voorbeelden van machtsmisbruik in Nederlands-Indië. Hij vertelt bijvoorbeeld dat het bestuur van
Nederlands-Indië tegen de regering in Nederland schrijft dat alles goed gaat. De residenten schrijven aan de
bewindvoerders in Batavia dat alles naar wens verloopt en de assistent-residenten, die zelf ook geen slechte
berichten krijgen van hun controleurs, willen ook graag positieve berichten naar de residenten sturen. Dit
alles terwijl de situatie in Nederlands-Indië helemaal niet verloopt zoals het zou moeten. De leiders in
Nederlands-Indië willen niet aan hun superieuren melden dat er iets niet goed gaat in hun gebied, omdat het
bij andere bestuurders en gebieden blijkbaar wel goed gaat. Terwijl er daar ook dingen verzwegen worden.
"Ik zou veel voorbeelden kunnen geven uit rapporten die de gunstige toestand in een gebied beschrijven,
terwijl die cijfers tegelijk het tegendeel beweren." (Multatuli, 2022, Pagina 206). Zo durft niemand iets te
zeggen van de ernstige situaties in hun gebieden. Max Havelaar heeft dus een duidelijke mening. In het
twintigste hoofdstuk wordt duidelijk dat de Max Havelaar een autobiografisch karakter heeft. Multatuli
schrijft eigenlijk over zichzelf. Hier wordt dus duidelijk dat de meningen die geuit worden in het boek,
eigenlijk die van Multatuli zijn. Deze subjectieve kern van het boek is typerend voor de romantische
literatuur (Romantiek (stroming), 2022, 26 mei), in tegenstelling tot het realisme (Realisme (literatuur),
2022, 1 mei). Waarin een schrijver de realiteit probeert weer te geven door middel van volstrekte
objectiviteit en onderzoek.
De Max Havelaar is ook in te delen in de romantiek vanwege zijn originaliteit. (Romantiek (literatuur),
2020, 28 september). Een belangrijk kenmerk van romantische literatuur is dat schrijvers origineel
probeerden te zijn. (Romantiek (literatuur), 2020, 28 september). Zowel de inhoud als de vorm van de
literatuur was anders. De Max Havelaar is ontzettend origineel in de vorm en de inhoud. De Max Havelaar
bekritiseert de regering van Nederland voor het mishandelen van de Javanen. Multatuli bekritiseert openlijk
hoe Nederlanders in Nederlands-Indië de Javanen uitbuiten. Multatuli wil gehoord worden en probeert
gevoelens op te wekken bij de lezer. Hij doet dit op een aantal opmerkelijke manieren.
Als eerste, en bekendste, voorbeeld: het verhaal van Saïdjah en Adinda. Dit ontroerende verhaal over een
Javaans liefdespaar symboliseert de onderdrukking van het Indische volk. De zoon en dochter van twee
arme Javaanse boeren willen als ze volwassen zijn trouwen. Deze families zijn erg afhankelijk van buffels.
Als de buffels van Saïdjah's familie meerdere keren worden afgenomen door het districtshoofd, slaat de
vader van Saïdjah op de vlucht. Hij kan de landrente namelijk niet meer betalen. Saïdjah gaat ook op weg.
Hij wil gaan werken bij de rijken in Batavia om geld te verdienen voor een nieuwe buffel. Hij neemt
afscheid van Adinda en gaat op weg. Ze beloven elkaar na zesendertig maanden weer te ontmoeten op een
bepaalde plek. Wanneer Saïdjah terugkomt is Adinda er niet. Hij sluit zich aan bij een bende om te proberen
Adinda te vinden. Met de bende arriveert hij in een dorp dat is verwoest door de Nederlanders. Hij vindt
Adinda's lijk. Even later wordt hij zelf ook vermoord door een Nederlandse soldaat. De soldaten vierden de
