Samenvatting Recht
Deel I: Inleiding tot het recht
Hoofdstuk I: Inleiding
I. Definitie
Definities:
1. Recht is een systeem van instellingen & reglementen dat in zijn geheel op een
dwingende wijze de uiterlijk aspecten van het samenleven ordent & bevordert
2. Recht is het geheel der regels die op een bepaalde tijdstip, in een bepaalde
gemeenschap gelden & op haar gezag zijn vastgesteld
3. Recht is een stelsel van dwingende leefregels uitgevaardigd tot beveiliging van
menselijke belangen welke in het gedrang dreigen te komen.
II. Kenmerken van het recht
1. het recht is een geheel van regels, regelingen & instellingen
1.1 Het recht wordt gevormd door gedragsregels
-gebodsbepalingen
Aangifte geboorte (Nap zicht op bevolking) ( VS niet)
Opkomstplicht ( stemmen mag blanco)
Dienstenplicht ( afgeschaft eind 80 -> geen oorlog meer)
Onderwijsplicht ( zeilmeisje)
-verbodsbepalingen
Bigamie polygamie (BE: 1 echtgenoot , islam: meerdere)
Oneerlijke handelspraktijken ( leurhandel -> internet moeilijke controle
Het strafrecht
-verlofbepalingen
Indexering woning huur
Huwelijksrecht
-louter technische regels
Dagvaarding
Akten vd burgerlijke stand
Regels over verplichte vermeldingen op rijbewijs/pas
1.2 Het recht omvat het geheel van regelingen & instellingen
-regelingen die geen regels of normen zijn
voorbeelden
Individuele draagwijdte
( benoeming , naamsverandering,..)
rechtspraak
-instellingen van het land:
→ de staatstructuur: wetgevende uitvoerende en rechterlijke macht
→ de gerechtelijke organisatie: rechtbank
2. Het doel van het recht is het ordenen van de samenleving
, 2.1 Recht is een instrument om het samenleven in groep mogelijk te maken
-recht = middel, geen doel!
→ politiek: afspiegeling van de overheersende maatschappelijke tendensen
→ noodzakelijk tijdsgebonden!
2.2 Er is in de samenleving een toenemende “juridisering” merkbaar
-meer de neiging om alles te willen regelen
-recht wordt complexer
3. Er bestaat een binding tussen gezag en recht
-gemaakt door een erkend gezag:
1. koning aan het hoofd
2. soevereine volkswil: vertegenwoordigers in het parlement
-naleving van de rechtsregel af kunnen dwingen
-België= parlementaire democratie met een koning aan het hoofd (monarchie), soevereine volkswil
vertegenwoordigt door verkozen vertegenwoordigers
4. Het recht heeft een dwingend karakter
-via strafbepalingen
= rechtsdwang : doel om rechtszekerheid te verschaffen
-rechtelijke macht: sanctioneren van de overtreding van de rechtsregel
→ publiek recht: overheid zelf sanctioneert
→ privaat recht: burger moet voor zichzelf opkomen (hulp rechtbanksysteem)
III. Enkele belangrijke begrippen
1. Objectief / subjectief recht
-objectief recht: gevormd door rechtsregel op zich
-subjectief recht: aanspraak die een persoon tegenover een ander kan laten gelden op basis van het
objectief recht.
2. Rechtssubject / rechtsobject
-rechtssubject: alle natuurlijke en rechtspersonen
-rechtsobject: datgene wat het rechtssubject dient
3. Rechtsfeit / rechtshandeling
-rechtsfeit: voorval waardoor een rechtsregel in werking wordt gesteld (geen intentie tot
rechtsgevolgen)
-rechtshandeling: bewuste handeling om rechtsgevolgen te bekomen
→ eenzijdige rechtshandeling: wilsuiting van 1 persoon
→ meerzijdige rechtshandeling: wilsovereenstemming van +2 personen
4. Dwingend recht & wilsaanvullende rechtsregels
-dwingend: rechtssubjecten mogen hier niet van afwijken
-wilsaanvullend: rechtssubjecten zijn vrij om te kiezen
Hoofdstuk II: Indeling van het recht
I. Privaatrecht / Publiek recht
-privaat recht: verhouding tussen de rechtssubjecten
-publiek recht: verhouding tussen burgers en overheid
Deel I: Inleiding tot het recht
Hoofdstuk I: Inleiding
I. Definitie
Definities:
1. Recht is een systeem van instellingen & reglementen dat in zijn geheel op een
dwingende wijze de uiterlijk aspecten van het samenleven ordent & bevordert
2. Recht is het geheel der regels die op een bepaalde tijdstip, in een bepaalde
gemeenschap gelden & op haar gezag zijn vastgesteld
3. Recht is een stelsel van dwingende leefregels uitgevaardigd tot beveiliging van
menselijke belangen welke in het gedrang dreigen te komen.
II. Kenmerken van het recht
1. het recht is een geheel van regels, regelingen & instellingen
1.1 Het recht wordt gevormd door gedragsregels
-gebodsbepalingen
Aangifte geboorte (Nap zicht op bevolking) ( VS niet)
Opkomstplicht ( stemmen mag blanco)
Dienstenplicht ( afgeschaft eind 80 -> geen oorlog meer)
Onderwijsplicht ( zeilmeisje)
-verbodsbepalingen
Bigamie polygamie (BE: 1 echtgenoot , islam: meerdere)
Oneerlijke handelspraktijken ( leurhandel -> internet moeilijke controle
Het strafrecht
-verlofbepalingen
Indexering woning huur
Huwelijksrecht
-louter technische regels
Dagvaarding
Akten vd burgerlijke stand
Regels over verplichte vermeldingen op rijbewijs/pas
1.2 Het recht omvat het geheel van regelingen & instellingen
-regelingen die geen regels of normen zijn
voorbeelden
Individuele draagwijdte
( benoeming , naamsverandering,..)
rechtspraak
-instellingen van het land:
→ de staatstructuur: wetgevende uitvoerende en rechterlijke macht
→ de gerechtelijke organisatie: rechtbank
2. Het doel van het recht is het ordenen van de samenleving
, 2.1 Recht is een instrument om het samenleven in groep mogelijk te maken
-recht = middel, geen doel!
→ politiek: afspiegeling van de overheersende maatschappelijke tendensen
→ noodzakelijk tijdsgebonden!
2.2 Er is in de samenleving een toenemende “juridisering” merkbaar
-meer de neiging om alles te willen regelen
-recht wordt complexer
3. Er bestaat een binding tussen gezag en recht
-gemaakt door een erkend gezag:
1. koning aan het hoofd
2. soevereine volkswil: vertegenwoordigers in het parlement
-naleving van de rechtsregel af kunnen dwingen
-België= parlementaire democratie met een koning aan het hoofd (monarchie), soevereine volkswil
vertegenwoordigt door verkozen vertegenwoordigers
4. Het recht heeft een dwingend karakter
-via strafbepalingen
= rechtsdwang : doel om rechtszekerheid te verschaffen
-rechtelijke macht: sanctioneren van de overtreding van de rechtsregel
→ publiek recht: overheid zelf sanctioneert
→ privaat recht: burger moet voor zichzelf opkomen (hulp rechtbanksysteem)
III. Enkele belangrijke begrippen
1. Objectief / subjectief recht
-objectief recht: gevormd door rechtsregel op zich
-subjectief recht: aanspraak die een persoon tegenover een ander kan laten gelden op basis van het
objectief recht.
2. Rechtssubject / rechtsobject
-rechtssubject: alle natuurlijke en rechtspersonen
-rechtsobject: datgene wat het rechtssubject dient
3. Rechtsfeit / rechtshandeling
-rechtsfeit: voorval waardoor een rechtsregel in werking wordt gesteld (geen intentie tot
rechtsgevolgen)
-rechtshandeling: bewuste handeling om rechtsgevolgen te bekomen
→ eenzijdige rechtshandeling: wilsuiting van 1 persoon
→ meerzijdige rechtshandeling: wilsovereenstemming van +2 personen
4. Dwingend recht & wilsaanvullende rechtsregels
-dwingend: rechtssubjecten mogen hier niet van afwijken
-wilsaanvullend: rechtssubjecten zijn vrij om te kiezen
Hoofdstuk II: Indeling van het recht
I. Privaatrecht / Publiek recht
-privaat recht: verhouding tussen de rechtssubjecten
-publiek recht: verhouding tussen burgers en overheid
