Hoofdstuk 1: Inleiding
Er zijn 5 belangrijkste belanghebbende partijen (stakeholders) die geïnteresseerd zijn in de
financiële gezondheid van de onderneming:
- Leveranciers
- Overheid
- Klanten
- Personeel
- Kapitaalverschaffers aandeelhouders + bankiers
Elk van hun staat in een specifieke relatie tot de onderneming. Gevolg: elk van hun kijkt op
een andere manier tegen de onderneming.
w Leveranciers: is de onderneming instaat de geleverde goederen en diensten tijdig en
correct te betalen
w Personeel: is bekommerd om de werkzekerheid en de tijdige uitbetaling van de
lonen
w Bankiers: is de onderneming instaat het geleende geld terug te betalen en haar
intrestverplichtingen na te komen
w Aandeelhouders: is het rendement voldoende hoog gelet op het verbonden risico
w Overheid: bijdrage van de onderneming aan de economie, correcte belastingbetaling
w Klanten: is de onderneming een betrouwbare leverancier
De jaarrekening geeft een beeld van de financiële gezondheid op basis van beslissingen uit
het verleden, waarbij beslissingen in de toekomst potentieel niet even succesvol kunnen zijn
als in het verleden.
Hoofdstuk 2: De beschikbaarheid van de jaarrekening
De ondernemingskenmerken, die bepalend zijn voor de boekhoudverplichtingen waaraan
men onderworpen is, zijn de rechtsvorm en de grootte van de onderneming.
2.1 De 4 ondernemingscategorieën
Categorie 1: De zeer kleine vennootschappen
w Natuurlijk persoon, vennootschap zonder firma, gewone cv
w Maximale jaaromzet: € 500 000
w Niet actief in de financiële sector
w Vereenvoudigde boekhouding
w Geen toepassing van dubbele boekhouding, geen jaarrekening volgens het wettelijk
schema
w WEL: financieel dagboek, aankoopboek en verkoopboek, inventaris met beschrijving
voorraden
Categorie 2: De microvennootschappen
Overschrijdt niet meer dan 1 van de onderstaande criteria:
, - Jaargemiddelde personeelsbestand: 10 personen
- Jaaromzet (excl BTW): € 700 000
- Balanstotaal: € 350 000
w Mag op datum van jaarafsluiting geen moedervennootschap zijn en geen
dochtervennootschap zijn moet een natuurlijk persoon zijn
w Volledige boekhouding, jaarrekening volgens gestandaardiseerd schema
w Microschema met minimale toelichting (5 toelichtingsstaten)
w Niet verplicht rapporteren van omzetcijfers en aankoopkosten
Categorie 3: De kleine vennootschap
Overschrijdt niet meer dan 1 van onderstaande criteria:
- Jaargemiddelde personeelsbestand: 50 werknemers
- Jaaromzet (excl BTW): € 9 000 000
- Balanstotaal: € 4 500 000
w Volledige boekhouding, jaarrekening volgens verkort schema
w Niet verplicht rapporteren van omzetcijfers en aankoopkosten
Categorie 4: De grote vennootschap
Overschrijdt minstens twee van onderstaande criteria:
- Jaargemiddelde personeelsbestand: 50 werknemers
- Jaaromzet (excl BTW): € 9 000 000
- Balanstotaal: € 4 500 000
w Volledige boekhouding en volledige jaarrekening
w Omzetcijfer verplicht rapporteren
w Verplichting om een commissaris-revisor aan te stellen voor externe audit (oordeel
over getrouw beeld van de financiële toestand en over de naleving van de
vennootschaps- en boekhoudwetgeving.)
w Jaarverslag opstellen (verslag met rekenschap van hun beleid)
w Beursgenoteerde ondernemingen bijkomend indienen verklaring inzake
deugdelijk bestuur en een renumeratieverslag
w In de jaarrekening ook een overzicht van de waarderingsregels
Hoofdstuk 3: De indeling van een jaarrekening
Beursvennootschappen en ondernemingen in de financiële sector, zijn gehouden tot het
opstellen van een geconsolideerde jaarrekening volgens internationale
boekhoudstandaarden.
3.1 De balans
De balans geeft de vermogenssituatie weer van een onderneming op een welbepaald
tijdstip.
, Actiefzijde = Passiefzijde
Vormt een overzicht van de = Geeft de bronnen van
aanwendingen van vermogen vermogen aan
3.1.1 De actiefzijde van de balans
Vlottende activa = vermogenscomponenten die binnen een termijn van 1 jaar in liquide
middelen kunnen worden omgezet
Vaste activa = vermogensbestandsdelen die langer dan 1 jaar aangewend blijven in het
kader van de ondernemingsactiviteit
1. Oprichtingskosten
Bestaan uit: honoraria, registratierechten oprichtingsakte, kapitaalverhoging, uitgifte van
leningen, herstructureringskosten.
w Worden afgeschreven op 5 jaar (behalve leningen)
w Herwaardering is niet toegestaan
w Geen verplichting activeren van de oprichtingskosten
2. Immateriële vaste activa
= niet-tastbare vermogensbestanddelen met een bepaald verwachte gebruikswaarde voor
de onderneming
w Kosten van onderzoek en ontwikkeling
- Kosten onderzoek afschrijven binnen 1 jaar
- Kosten ontwikkeling afschrijven op maximum 10 jaar
w Intellectuele rechten (octrooien, licenties, know-how, merken)
w Goodwill afschrijven op max 10 jaar
w Ook aanvullende afschrijvingen indien: gebruikswaarde < boekwaarde
w Herwaardering is niet toegestaan
3. Materiële vaste activa
= tastbare vermogensbestanddelen die duurzaam worden gebruikt voor de activiteit van de
onderneming
w Waarderen tegen aanschaffingsprijs, vervaardigingsprijs of inbrengwaarde
w Afschrijven over een termijn die overeenstemt met de geraamde gebruiksduur
w Ook aanvullende afschrijvingen indien: gebruikswaarde < boekwaarde
w Herwaarderen mag, geen opbrengst in rr maar een niet-gerealiseerde meerwaarde
4. Financiële vaste activa
= aandelen en vorderingen die men duurzaam bezit in andere vennootschappen
Bij de belangrijkheid van de deelneming wordt een onderscheid gemaakt tussen:
- Verbonden ondernemingen (zeggenschap)
- Deelnemingsverhouding met de onderneming (10%-50% bezit)
- Andere aandelen (minder dan 10%)
Er zijn 5 belangrijkste belanghebbende partijen (stakeholders) die geïnteresseerd zijn in de
financiële gezondheid van de onderneming:
- Leveranciers
- Overheid
- Klanten
- Personeel
- Kapitaalverschaffers aandeelhouders + bankiers
Elk van hun staat in een specifieke relatie tot de onderneming. Gevolg: elk van hun kijkt op
een andere manier tegen de onderneming.
w Leveranciers: is de onderneming instaat de geleverde goederen en diensten tijdig en
correct te betalen
w Personeel: is bekommerd om de werkzekerheid en de tijdige uitbetaling van de
lonen
w Bankiers: is de onderneming instaat het geleende geld terug te betalen en haar
intrestverplichtingen na te komen
w Aandeelhouders: is het rendement voldoende hoog gelet op het verbonden risico
w Overheid: bijdrage van de onderneming aan de economie, correcte belastingbetaling
w Klanten: is de onderneming een betrouwbare leverancier
De jaarrekening geeft een beeld van de financiële gezondheid op basis van beslissingen uit
het verleden, waarbij beslissingen in de toekomst potentieel niet even succesvol kunnen zijn
als in het verleden.
Hoofdstuk 2: De beschikbaarheid van de jaarrekening
De ondernemingskenmerken, die bepalend zijn voor de boekhoudverplichtingen waaraan
men onderworpen is, zijn de rechtsvorm en de grootte van de onderneming.
2.1 De 4 ondernemingscategorieën
Categorie 1: De zeer kleine vennootschappen
w Natuurlijk persoon, vennootschap zonder firma, gewone cv
w Maximale jaaromzet: € 500 000
w Niet actief in de financiële sector
w Vereenvoudigde boekhouding
w Geen toepassing van dubbele boekhouding, geen jaarrekening volgens het wettelijk
schema
w WEL: financieel dagboek, aankoopboek en verkoopboek, inventaris met beschrijving
voorraden
Categorie 2: De microvennootschappen
Overschrijdt niet meer dan 1 van de onderstaande criteria:
, - Jaargemiddelde personeelsbestand: 10 personen
- Jaaromzet (excl BTW): € 700 000
- Balanstotaal: € 350 000
w Mag op datum van jaarafsluiting geen moedervennootschap zijn en geen
dochtervennootschap zijn moet een natuurlijk persoon zijn
w Volledige boekhouding, jaarrekening volgens gestandaardiseerd schema
w Microschema met minimale toelichting (5 toelichtingsstaten)
w Niet verplicht rapporteren van omzetcijfers en aankoopkosten
Categorie 3: De kleine vennootschap
Overschrijdt niet meer dan 1 van onderstaande criteria:
- Jaargemiddelde personeelsbestand: 50 werknemers
- Jaaromzet (excl BTW): € 9 000 000
- Balanstotaal: € 4 500 000
w Volledige boekhouding, jaarrekening volgens verkort schema
w Niet verplicht rapporteren van omzetcijfers en aankoopkosten
Categorie 4: De grote vennootschap
Overschrijdt minstens twee van onderstaande criteria:
- Jaargemiddelde personeelsbestand: 50 werknemers
- Jaaromzet (excl BTW): € 9 000 000
- Balanstotaal: € 4 500 000
w Volledige boekhouding en volledige jaarrekening
w Omzetcijfer verplicht rapporteren
w Verplichting om een commissaris-revisor aan te stellen voor externe audit (oordeel
over getrouw beeld van de financiële toestand en over de naleving van de
vennootschaps- en boekhoudwetgeving.)
w Jaarverslag opstellen (verslag met rekenschap van hun beleid)
w Beursgenoteerde ondernemingen bijkomend indienen verklaring inzake
deugdelijk bestuur en een renumeratieverslag
w In de jaarrekening ook een overzicht van de waarderingsregels
Hoofdstuk 3: De indeling van een jaarrekening
Beursvennootschappen en ondernemingen in de financiële sector, zijn gehouden tot het
opstellen van een geconsolideerde jaarrekening volgens internationale
boekhoudstandaarden.
3.1 De balans
De balans geeft de vermogenssituatie weer van een onderneming op een welbepaald
tijdstip.
, Actiefzijde = Passiefzijde
Vormt een overzicht van de = Geeft de bronnen van
aanwendingen van vermogen vermogen aan
3.1.1 De actiefzijde van de balans
Vlottende activa = vermogenscomponenten die binnen een termijn van 1 jaar in liquide
middelen kunnen worden omgezet
Vaste activa = vermogensbestandsdelen die langer dan 1 jaar aangewend blijven in het
kader van de ondernemingsactiviteit
1. Oprichtingskosten
Bestaan uit: honoraria, registratierechten oprichtingsakte, kapitaalverhoging, uitgifte van
leningen, herstructureringskosten.
w Worden afgeschreven op 5 jaar (behalve leningen)
w Herwaardering is niet toegestaan
w Geen verplichting activeren van de oprichtingskosten
2. Immateriële vaste activa
= niet-tastbare vermogensbestanddelen met een bepaald verwachte gebruikswaarde voor
de onderneming
w Kosten van onderzoek en ontwikkeling
- Kosten onderzoek afschrijven binnen 1 jaar
- Kosten ontwikkeling afschrijven op maximum 10 jaar
w Intellectuele rechten (octrooien, licenties, know-how, merken)
w Goodwill afschrijven op max 10 jaar
w Ook aanvullende afschrijvingen indien: gebruikswaarde < boekwaarde
w Herwaardering is niet toegestaan
3. Materiële vaste activa
= tastbare vermogensbestanddelen die duurzaam worden gebruikt voor de activiteit van de
onderneming
w Waarderen tegen aanschaffingsprijs, vervaardigingsprijs of inbrengwaarde
w Afschrijven over een termijn die overeenstemt met de geraamde gebruiksduur
w Ook aanvullende afschrijvingen indien: gebruikswaarde < boekwaarde
w Herwaarderen mag, geen opbrengst in rr maar een niet-gerealiseerde meerwaarde
4. Financiële vaste activa
= aandelen en vorderingen die men duurzaam bezit in andere vennootschappen
Bij de belangrijkheid van de deelneming wordt een onderscheid gemaakt tussen:
- Verbonden ondernemingen (zeggenschap)
- Deelnemingsverhouding met de onderneming (10%-50% bezit)
- Andere aandelen (minder dan 10%)
